auster390

Της Ελένης Κορόβηλα 

Η συνάντηση με τον διάσημο Αμερικανό συγγραφέα που βρίσκεται αυτές τις μέρες στην Αθήνα, επισκεπτόμενος για πρώτη φορά την Ελλάδα, είχε στοιχεία μυθιστορηματικά. Το σαλόνι της βιβλιοθήκης του Ιδρύματος Ωνάση, όπου πραγματοποιήθηκε, προσέφερε ένα ιδανικό σκηνικό με τη βαριά διακόσμηση, τους πίνακες, τις δερμάτινες μπερζέρες και τον καναπέ και τον χαμηλό φωτισμό.

Ο ψηλός, 67χρονος, γοητευτικός άντρας που δεν άφησε το ηλεκτρονικό τσιγάρο από το χέρι ούτε στιγμή, «γέμιζε» το χώρο με την παρουσία του, με τον απλό, ευγενικό λόγο του, με την ιδιαίτερη χροιά της φωνής του και το ελαφρύ ψεύδισμα. Ο Πολ Όστερ, είναι ένας νεοϋορκέζος τζέντλεμαν που δηλώνει ικανοποιημένος από τη ζωή του, αγαπά την πόλη του, την οικογένειά του, τα βιβλία, τη μουσική και που επιλέγει να μην χρησιμοποιεί την τεχνολογία ο ίδιος αλλά εξακολουθεί να γράφει στο χέρι τα βιβλία του και στη συνέχεια στην παλιά Olympus γραφομηχανή του.

«Συγγραφέας γίνεσαι επειδή δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς».

Ο Πολ Όστερ γράφει αυτή την περίοδο το μεγάλο του μυθιστόρημα που θα είναι πάνω από 1.000 σελίδες, όπως υπολογίζει, και θα παραδοθεί στον εκδότη του το 2016. Δεν θέλει να αποκαλύψει περισσότερα πέρα από την έκταση που θα έχει, στοιχείο που μοιάζει να τον ενθουσιάζει. Ένα ακόμη στοιχείο που τον ικανοποιεί είναι πως οι Αμερικανοί συγγραφείς συνεχίζουν να γράφουν σε μεγάλη ηλικία: ο Ρόμπερτ Κούβερ, ο Ντοκτόροου έχουν περάσει τα 80, ο Ντελίλο πλησιάζει, για τον Ροθ (που έχει δηλώσει πως σταματά το γράψιμο) αστειεύεται λέγοντας πως έχει ήδη γράψει αρκετά.

«Ο καλλιτέχνης υπάρχει επειδή ο κόσμος δεν είναι τέλειος» είχε πει ο Αντρέι Ταρκόφσκι και αυτή τη φράση επέλεξε ο Πολ Όστερ για να δώσει μια σύντομη και περιεκτική απάντηση στο γενικότερο ερώτημα για τον ρόλο των συγγραφέων και τη στάση τους απέναντι στην πραγματικότητα. Η ερώτηση βέβαια ευσταθεί μόνο εφόσον κάνουμε την παραδοχή πως οι συγγραφείς έχουν πράγματι κάποιον ειδικό ρόλο και αποστολή εκτός από το να γράφουν.

«Συγγραφέας γίνεσαι επειδή δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς», λέει εξηγώντας πως οι θυσίες των πρώτων χρόνων και η απόφαση να ζει μια μοναχική ζωή του ταιριάζουν. Επιμένει σε ένα πράγμα: «αποτρέπω όποιον με ρωτάει τι να κάνει για να συγγραφέας: του λέω να μην γίνει». Ο Όστερ προτιμά άλλωστε να αναφέρεται στη συγγραφή ως την κλίση του (his call) περισσότερο από ό,τι ως το επάγγελμα του.

Ο Πολ Όστερ, ο συγγραφέας που ανακαλύπτουμε ξανά με θέρμη το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα χάρη στις νέες μεταφράσεις παλιότερων βιβλίων του (επανακυκλοφορία της «Τριλογίας της Νέας Υόρκης») καθώς και της κυκλοφορίας του τελευταίου του μυθιστορήματος «Σάνσετ Παρκ» (Μεταίχμιο), υποστηρίζει πως δεν υπάρχει πρακτικός σκοπός στην τέχνη αν και η τέχνη δεν είναι δίχως κάποια χρησιμότητα. «Δεν θεωρώ τον εαυτό μου κάτι το εξαιρετικό» λέει με γοητευτική απλότητα ενώ παραδέχεται πως τα πράγματα πήγαν καλύτερα απ' ό,τι περίμενε και πως φροντίζει να ζει τη ζωή μέρα τη μέρα.

auster-stegi
   Ο Πολ Όστερ υπογράφει βιβλία του στην Αθήνα
 

«Χωρίς την ενοχή θα είμασταν σαν αγρίμια», λέει σε μια στιγμή της συνάντησης. Από τα παιδικά του χρόνια ανακαλεί την πρώτη ανάμνηση που είναι ουσιαστικά η πρώτη φορά που βίωσε το συναίσθημα της ενοχής, όταν 3χρονο παιδάκι παράκουσε την πατρική εντολή και πέταξε στο δρόμο το δαμάσκηνο που του έδωσε ο πατέρας του λέγοντάς του να το φάει. Το πολωνοεβραϊκής καταγωγής αγόρι που μεγάλωσε σε μια οικογένεια όπου το διάβασμα δεν είχε καμία θέση, αγαπούσε πολύ τον αθλητισμό και δη τα ομαδικά αθλήματα. Έπαιζε μπάσκετ, μπέιζμπολ κι αυτό που τον πάθιαζε ήταν η καλλιέργεια της άμιλλας, του πνεύματος ομαδικότητας, ίσως για αυτό αργότερα ασχολήθηκε και με τον κινηματογράφο. Ο ίδιος αγάπησε τα βιβλία που έβρισκε εν αφθονία στην κοντινή βιβλιοθήκη και άρχισε να παλεύει με τις λέξεις από παιδί, από τα εννιά του χρόνια. Το βιβλίο που, όπως λέει, σφράγισε την προσωπική του πορεία ήταν το «Έγκλημα και Τιμωρία» του Ντοστογιέφσκι. Μετά από αυτό ήξερε τι ήθελε να κάνει: να απομονώνεται και να γράφει.

Ο Όστερ δηλώνει αφηγητής ιστοριών (story teller) και εξηγεί πως «σε μια ιστορία χωρούν τα πάντα και δεν υπάρχουν φραγμοί» καθώς «η τέχνη θέτει το αισθητικό πλαίσιο εντός του οποίου μπορεί να ενταχθεί οτιδήποτε». Δίνοντας το παράδειγμα των παραμυθιών και της λειτουργίας που έχουν, προσθέτει πως μια σπουδαία μορφή αφήγησης είναι τα ανέκδοτα: με στακάτο ρυθμό, κλιμάκωση και κορύφωση μπορείς να πεις μια ιστορία σε λίγα δευτερόλεπτα και να προκαλέσεις έντονες αντιδράσεις και συναισθήματα. Αυτό είναι το στοίχημα και για τον μυθιστοριογράφο, κατά τον Όστερ.

«Στην Αμερική βρισκόμαστε στο χειρότερο σημείο από ποτέ. Η χώρα είναι τρομερά διχασμένη».

Ο Πολ Όστερ, μια μέρα πριν την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ (οι Ρεπουμπλικανοί τελικά νίκησαν κατά κράτος περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τον Ομπάμα) μιλά με απογοήτευση για το διανοητικό επίπεδο τουλάχιστον των μισών κατοίκων της χώρας του που, όπως λέει, βρίσκεται ένα βήμα πριν από τον εμφύλιο: «Στην Αμερική βρισκόμαστε στο χειρότερο σημείο από ποτέ. Η χώρα είναι τρομερά διχασμένη». Αναφέρεται στο αντιπαραγωγικό μίσος των Ρεπουμπλικανών για τον Μπαράκ Ομπάμα λέγοντας πως «ο τρόπος σκέψης τους, και ειδικότερα εκείνων που μετέχουν στο λεγόμενο Κόμμα του Τσαγιού, δεν είναι πολύ διαφορετικός από των τζιχαντιστών». Ο ίδιος πάντως απορρίπτει τον ρόλο του συγγραφέα ως κάποιου που παίρνει θέση και παρεμβαίνει λέγοντας πως «η σταλινοποίηση δεν ταιριάζει στην τέχνη».

* Ο Πολ Όστερ βρίσκεται αυτές τις μέρες στην Αθήνα προσκεκλημένος της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών και σήμερα το απόγευμα, στις 7 μμ, θα συνομιλήσει με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Ηλία Μαγκλίνη στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Λέξεις και Σκέψεις». Η είσοδος είναι δωρεάν με σειρά προτεραιότητας. Η διανομή των δελτίων εισόδου ξεκινά 1 ώρα πριν την εκδήλωση. Θα υπάρχει ταυτόχρονη διερμηνεία.

ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος.

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ PAUL AUSTER

politeia-link


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Paul Auster: «Μέρα νύχτα»

Paul Auster: «Μέρα νύχτα»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον τόμο του Paul Auster «Μέρα νύχτα» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη), που κυκλοφορεί στις 6 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«4 3 2 1», του Πολ Όστερ - Το μεγάλο αμερικανικό μυθιστόρημα είναι εδώ

«4 3 2 1», του Πολ Όστερ - Το μεγάλο αμερικανικό μυθιστόρημα είναι εδώ

Για το μυθιστόρημα του Paul Auster «4 3 2 1» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Διονύση Μαρίνου

Η συζήτηση για το μεγάλο αμερικανικό μυθιστόρημα συνεχίζεται αδιάπτωτη. Από το Μόμπι Ντικ του Χέρμαν Μέλβιλ και το Άλικο...

Ο άντρας που αψηφούσε τη βαρύτητα

Ο άντρας που αψηφούσε τη βαρύτητα

Για το μυθιστόρημα του Paul Auster Mr. Vertigo (μτφρ. Ιωάννα Ηλιάδη, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Βέη

Έχει λεχθεί ότι ο Πολ Όστερ είναι ικαν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων προς βράβευση βιβλίων. Η καλύτερη μετάφραση θα ανακοινωθεί σε εκδήλωση που θα διοργανωθεί από το Φεστιβάλ ΛΕΑ [Λογοτεχνία εν Αθήναις] στο Μουσείο ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέον και στην εξαιρετικά επιτυχη...

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ