Άμμος στο στόμα

Ο Άνχελ Ματάνθας είχε παρκάρει το αμάξι του, μια γκρι Μπε Εμ Βε που λαμποκοπούσε, ολοκαίνουργια, όπως και οι πλαστές πινακίδες της, ανάμεσα σε δυο οικοδομικά μηχανήματα, στο πάρκινγκ που προοριζόταν αποκλειστικά για τους εργάτες του εργοταξίου. Περίμενε κρυμμένος εκεί, κολλημένος στο τιμόνι, πριν από τον ερχομό της επιχειρησιακής ομάδας, καθώς ήταν σίγουρος, αφού τους είχε παρακολουθήσει μέρες ολόκληρες στις αναγνωρίσεις χώρων που έκαναν, πού θα πήγαιναν, τι θα έκαναν. Τόσο σίγουρος μάλιστα, που είχε τηλεφωνήσει στη χωροφυλακή του Μπιντάρ να τους προειδοποιήσει για την απόπειρα που θα γινόταν στο υπό ανέγερση ξενοδοχείο.

Του είχαν παρουσιαστεί αμέτρητες ευκαιρίες να ξεμπερδέψει μ’ αυτή τη δουλειά, χωρίς κανένα ρίσκο, αλλά δεν τις αξιοποίησε. Αν ήθελε κανείς να μάθει τους λόγους αυτής της αναποφασιστικότητας, θα έπρεπε να τους αναζητήσει στο παρελθόν του Άνχελ Ματάνθας.

Η ειδοποίηση των δυνάμεων της τάξης δεν περιλαμβανόταν στο συμβόλαιο που είχε αναλάβει να εκτελέσει ο Άνχελ. Καταβάλλοντάς του εκατό χιλιάδες γαλλικά φράγκα και παραδίνοντάς του τα κλειδιά του αυτοκινήτου που είχε κλαπεί στη Γαλλία και παραποιηθεί στη Σαραγόσα, οι εντολείς του τού είχαν ζητήσει μόνο να εκτελέσει τα μέλη της επιχειρησιακής ομάδας Ρεντερία που είχαν περάσει στη γαλλική Χώρα των Βάσκων εδώ και δύο περίπου μήνες. Είχαν εφοδιάσει τον εκτελεστή με όπλα αποτελεσματικά και με αυθεντικά πλαστά χαρτιά, συστήνοντάς του να μην πατήσει το πόδι του στο νομό Ζιρόντ, αφού η γαλλική δικαιοσύνη είχε απαγορεύσει τη διαμονή του σ’ αυτή την περιοχή. Του είχαν παρουσιαστεί αμέτρητες ευκαιρίες να ξεμπερδέψει μ’ αυτή τη δουλειά, χωρίς κανένα ρίσκο, αλλά δεν τις αξιοποίησε. Αν ήθελε κανείς να μάθει τους λόγους αυτής της αναποφασιστικότητας, θα έπρεπε να τους αναζητήσει στο παρελθόν του Άνχελ Ματάνθας. Στο ψυχοσυναισθηματικό του ιστορικό, όπως είχε δηλώσει ένας ειδικός ψυχίατρος στο κακουργιοδικείο του Μπορντό. Στη φυλακή είχαν δοκιμάσει να τον υποβάλουν σε ψυχοθεραπεία, αλλά η απόλυτη βουβαμάρα του κρατουμένου τούς ανάγκασε σύντομα να τη διακόψουν. Καθώς δεν του παραχωρήθηκε καμιά μείωση ποινής, πέρασε πέντε χρόνια στη στενή και βγήκε με γυμνασμένους μυς χάρη στα μηχανήματα που είχαν στη διάθεσή τους οι φυλακισμένοι, ενώ έξω οι φίλοι του τού εξασφάλιζαν μερίδιο από την εκμετάλλευση καρουζέλ στα εμπορικά κέντρα της Ισπανίας. Δεν τους ένοιαζε που ο Ματάνθας είχε πολύ βίαιες σχέσεις με τις γυναίκες: ένας βλαμμένος παραπάνω, στο κάτω κάτω, ανάμεσα σε τόσους και τόσους άλλους. Γι’ αυτούς ήταν ένα εκτελεστικό όργανο πιστό, αποτελεσματικό και ταυτόχρονα ένας συνετός διαχειριστής άμα ήξερες να τον κάνεις να ενδιαφερθεί αρκούντως για τα κέρδη.

Μόλις άκουσε τους πρώτους πυροβολισμούς, άλλαξε καρτέρι. Ώς τότε είχε ακουμπισμένο το χέρι του σ’ ένα περίστροφο ισπανικής κατασκευής. Στις μισές θαλάμες είχε βάλει σφαίρες ντουμ-ντουμ και στις άλλες μισές κανονικές, εναλλάξ. Επρόκειτο για παιχνίδι, κατά κάποιον τρόπο: να μαντεύει αστραπιαία τι είδους ήταν το βλήμα στο ελάχιστο διάστημα ανάμεσα στην εκπυρσοκρότηση και την πρόσκρουσή του στο στόχο. Η τοπογραφία της περιοχής δεν άφηνε επιλογή σχετικά με τη διαδρομή που θ’ ακολουθούσε η επιχειρησιακή ομάδα: έτσι ο Άνχελ πήγε και χώθηκε με το αμάξι του σ’ ένα χωματόδρομο που χανόταν κάτω από τα δέντρα και περίμενε να τους δει να περάσουν μπροστά του. Όπως και έγινε, καμιά δεκαριά λεπτά μετά την ανατίναξη του ξενοδοχείου. Τους ακολούθησε από μακριά –όσο μακρύτερα μπορούσε‒ στο δρομάκι που κατηφόριζε προς το Μπιαρίτς.

Φυσικά, κανένα αστυνομικό μπλόκο δεν είχε στηθεί για τους φυγάδες ανάμεσα στη γαλλική Χώρα των Βάσκων και το Μπορντό. Διέσχισαν τη Λαντ παίρνοντας έναν παραλιακό δρόμο που παρέκαμπτε τις λίμνες, κάνοντας απότομες στροφές ενενήντα μοιρών σε χωριά έρημα, κοκαλωμένα απ’ την παγωνιά, ανάμεσα σε πινακίδες που διαφήμιζαν κάμπινγκ, εστιατόρια ή πλαζ. Αυτή η επιλογή έρημων, ίσιων δρόμων, συχνά σκεπασμένων από μια πάχνη που δεν έλεγε να σηκωθεί, δυσκόλεψε πολύ την παρακολούθηση: τον περισσότερο χρόνο τα δύο αυτοκίνητα ήταν στην κυριολεξία τα μοναδικά που κυκλοφορούσαν σε μια ευθεία απόσταση πολλών χιλιομέτρων. Σε βαθμό που ο Ματάνθας αποφάσισε να προσπεράσει τους φυγάδες κάποια στιγμή που τους είδε να σταματούν σε μια αντιπυρική ζώνη, παρότι κινδύνευε να τους χάσει και αγνοούσε το λόγο που τους έκανε να σταματήσουν ξαφνικά (το αυτοκίνητό τους φρενάρισε απότομα κάνοντας μια παρέκκλιση κι έπειτα ακινητοποιήθηκε μέσα στην άμμο της αντιπυρικής ζώνης). Τους περίμενε στο Παραντίς και προχώρησε μπροστά, με το βλέμμα κολλημένο στο εσωτερικό καθρεφτάκι, μέχρι τις παρυφές της Αρκασόν, όπου η κυκλοφορία τού επέτρεψε πάλι να τους ακολουθήσει διακριτικά.

Μια ριπή βόρειου ανέμου που ερχόταν από μακριά κατηφόρισε τη λεωφόρο Βερντέν κι ανάγκασε τον Ματάνθας να σηκώσει το γιακά του πανωφοριού και να συνεχίσει τον περίπατό του. Τράβηξε χωρίς να σταματήσει προς το Μεριαντέκ, από δρόμους που άρχιζαν να γεμίζουν αυτοκίνητα, πολλά, κάθε είδους, μπλοκαρισμένα τις περισσότερες φορές μέσα σε δυσώδη καυσαέρια που το κρύο τα κολλούσε στο έδαφος, παρά τον αέρα που φυσούσε κάπου κάπου.

Τους παρακολούθησε που κατέβαιναν από το αυτοκίνητο στο Μπορντό. Ξημέρωνε. Η γυναίκα βγήκε πρώτη κι έκανε το γύρο του αμαξιού για να βοηθήσει τον επιβάτη να σηκωθεί όρθιος. Ο Ματάνθας είδε τότε καθαρά ότι ο άντρας ήταν τραυματισμένος, στην κοιλιά, ή στο πλευρό, κι ότι είχε χάσει πολύ αίμα: το πουλόβερ που φορούσε και το πάνω μέρος του παντελονιού του ήταν μούσκεμα. Η γυναίκα τον βοήθησε να φορέσει ένα παρκά, που έκρυψε τα ματωμένα ρούχα. Το ζευγάρι περπάτησε με δυσκολία μέχρι την εξώπορτα μιας πολυκατοικίας της οδού Πολ-Λουί-Λαντ, η γυναίκα άνοιξε μ’ ένα κλειδί από μια κλειδοθήκη που έβγαλε από την τσάντα της και μπήκαν. Τα παντζούρια του δευτέρου ορόφου άνοιξαν σε λίγο χτυπώντας στον τοίχο και η γυναίκα επωφελήθηκε για να ρίξει μια ματιά στον απειλητικό ουρανό, στο σχεδόν έρημο δρόμο, στην απέναντι πολυκατοικία που έμοιαζε με ερείπιο. Ο Άνχελ σημείωσε σ’ ένα κομμάτι χαρτί τον αριθμό της πολυκατοικίας και τον όροφο και γύρισε στο αμάξι του, που το είχε παρκάρει πάνω σ’ ένα πεζοδρόμιο. Μπήκε και, κρίνοντας ότι κανένας μπάτσος ή δημοτικός αστυνομικός δεν επρόκειτο να φανεί στο άμεσο μέλλον, πήρε ένα μικρό αθλητικό σακίδιο που είχε αφήσει ανάμεσα στο μπροστινό και το πίσω κάθισμα κι έβγαλε από μέσα έναν κιτρινισμένο και τσαλακωμένο χάρτη του Μπορντό και το περίστροφο, που το έβαλε στην τσέπη του. Κοίταξε το χάρτη της πόλης και με τη βοήθεια του ευρετηρίου δρόμων ακολούθησε με την άκρη του δείκτη του διάφορες διαδρομές. Ύστερα παιδεύτηκε για να ξαναδιπλώσει σωστά το τεράστιο φύλλο χαρτιού. Πήγε κι άφησε το αυτοκίνητό του σ’ ένα υπόγειο πάρκινγκ που βρισκόταν απέναντι από το Δικαστικό Μέγαρο κι έπειτα πήρε ένα πλούσιο πρωινό σ’ ένα μπιστρό στη γωνία της πλατείας Γκαμπετά και της λεωφόρου Εντεντάνς. Ύστερα περπάτησε στη λεωφόρο Κλεμανσό μέχρι την πλατεία Τουρνί. Διασταυρώθηκε με γυναίκες κομψές, τυλιγμένες σε μακριά μαντό κι εσάρπες με ζωηρά χρώματα. Σταμάτησε μπροστά σ’ ένα οπλοπωλείο της πλατείας Τουρνί και χάζεψε για ώρα στη βιτρίνα, πίσω από το κατεβασμένο διχτυωτό ρολό, τις απομιμήσεις των τουφεκιών Μ16 και Καλάσνικοφ, εφοδιασμένες με τις ξιφολόγχες τους. Ανάμεσα σε ασημένιες γιρλάντες ήταν επιμελώς τοποθετημένα σπαθιά γιαπωνέζικης ξιφασκίας κέντο, νουντσάκου, περίστροφα Πάιθον, Σμιθ και Γουέσον και διάφορα επαναληπτικά τουφέκια και καραμπίνες 22LR. Μια ριπή βόρειου ανέμου που ερχόταν από μακριά κατηφόρισε τη λεωφόρο Βερντέν κι ανάγκασε τον Ματάνθας να σηκώσει το γιακά του πανωφοριού και να συνεχίσει τον περίπατό του. Τράβηξε χωρίς να σταματήσει προς το Μεριαντέκ, από δρόμους που άρχιζαν να γεμίζουν αυτοκίνητα, πολλά, κάθε είδους, μπλοκαρισμένα τις περισσότερες φορές μέσα σε δυσώδη καυσαέρια που το κρύο τα κολλούσε στο έδαφος, παρά τον αέρα που φυσούσε κάπου κάπου. Μπήκε στο χολ ενός ξενοδοχείου τριών αστέρων κι εξήγησε στον υπάλληλο της ρεσεψιόν, ο οποίος έδειξε να ξαφνιάζεται που του ζητούσαν δωμάτιο τόσο νωρίς, ότι ερχόταν από τη Νέα Υόρκη και είχε ανάγκη από ύπνο. Ο υπάλληλος του έδωσε ένα δωμάτιο και τον ρώτησε αν ήθελε να του ανεβάσουν πρωινό. Ο Άνχελ είπε όχι και ζήτησε να τον ξυπνήσουν στις δώδεκα το μεσημέρι. Έπειτα έκανε ένα ντους, ξάπλωσε, βάζοντας το όπλο του κάτω από το κρεβάτι, για να το έχει πρόχειρο, κι αποκοιμήθηκε μέσα σε πέντε λεπτά.

Όταν τον ξύπνησαν από τη ρεσεψιόν, πήγε στο κοντινό εμπορικό κέντρο και χάζεψε για καμιά ώρα περίπου μπροστά στα μαγαζιά, ανάμεσα στους πελάτες, τις υπαλλήλους που έκαναν διάλειμμα και τους αργόσχολους που ακουμπισμένοι στα κιγκλιδώματα κοίταζαν τον κόσμο να περνάει στους κυλιόμενους τάπητες. Κι αυτός, βέβαια, κοίταζε τους άλλους, αλλά κρυφά, φευγαλέα, με τα μάτια κρυμμένα κάτω από τα χαμηλωμένα του βλέφαρα με τα μεγάλα ματοτσίνορα. Έφαγε για μεσημέρι στο πόδι σε μια καντίνα γεμάτη κόσμο, ήπιε έναν καφέ στην άλλη άκρη του εμπορικού κέντρου, σκαρφαλωμένος άβολα σ’ ένα ψηλό σκαμπό, κοντά σε μια γυναίκα υπερβολικά μακιγιαρισμένη, πολύ μελαχρινή, με πολύ κοντή φούστα κι από πάνω ένα παλτό από συνθετική γούνα. Της έριξε με τρόπο μερικά επίμονα βλέμματα, εκείνη τον κοίταξε με σκληρό ύφος κι ύστερα έστρεψαν και οι δυο τα μάτια τους αλλού, ταυτόχρονα.

 Περπάτησε ανάμεσα σ’ αυτό το πλήθος που ήταν φορτωμένο πακέτα με δώρα σαν άνθρωπος που είχε όλο το χρόνο στη διάθεσή του, καπνίζοντας μες στο χιονιά.

Πήρε το δρόμο της επιστροφής στην οδό Σεντ-Κατρίν, σηκώνοντας κάθε τόσο το βλέμμα στον ουρανό που φορτωνόταν με χιόνι. Περπατούσε πιο αργά, με τα μάτια ορθάνοιχτα, σαν θαμπωμένος από τις γιρλάντες, τα στολίδια και τις πολύχρωμες μπάλες που στόλιζαν τους δρόμους. Ήταν αναγκασμένος να βραδύνει το βήμα του μέσα στο πλήθος των καταναλωτών που επωφελούνταν για ν’ ακούσουν λίγο λατινοαμερικάνικη μουσική που έπαιζε ένα συγκρότημα από ενθουσιώδεις άντρες με μελαμψό δέρμα, ή ένα μπλουζ που κατακρεουργούσε ένας ξερακιανός γηραλέος κιθαρίστας, προδομένος από έναν ενισχυτή που ήταν στα τελευταία του. Ο εκτελεστής ενδιαφέρθηκε επίσης για τη δουλειά ενός σκιτσογράφου που έκανε θραύση μπροστά στις Νουβέλ Γκαλερί φτιάχνοντας την καρικατούρα μιας ανήλικης με ηλίθιο ύφος που την ενθάρρυναν κακαρίζοντας οι φιλενάδες της, περιτριγυρισμένες από περίεργους. Περπάτησε ανάμεσα σ’ αυτό το πλήθος που ήταν φορτωμένο πακέτα με δώρα σαν άνθρωπος που είχε όλο το χρόνο στη διάθεσή του, καπνίζοντας μες στο χιονιά. Έκανε μερικά τηλεφωνήματα από έναν τηλεφωνικό θάλαμο κι έπειτα ξαναγύρισε προς την πλατεία Γκαμπετά την ώρα που άρχιζε η δεύτερη προβολή στους κινηματογράφους, και πήγε να δει μια αμερικάνικη ταινία δράσης με πρωταγωνιστή ένα βουνό από μούσκουλα.

Όταν βγήκε από το σινεμά, είχε νυχτώσει και χοντρές νιφάδες χιονιού έπεφταν απαλά πάνω στο κυκλοφοριακό χάος της ώρας αιχμής. Ο Ματάνθας κοίταξε το ρολόι του, σήκωσε δυσαρεστημένος το βλέμμα στον ουρανό και περπάτησε με γρήγορο βήμα μέσα στο πλήθος, σαν να τον έπιασε ξαφνικά βιασύνη.