Μπλε νότες σε κόκκινο φόντο

Προδημοσίευση από το μυθιστόρημα του Marcus Malte, Μπλε νότες σε κόκκινο φόντο, σε μετάφραση Κώστα Κατσουλάρη, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Κέδρος.

[...]

Wallflower

Σε άλλες εποχές, σε άλλους τόπους, η νεαρή γυναίκα, ακουμπισμένη με τους αγκώνες στο πιάνο, δε θα τον άφηνε από τα μάτια της όσο εκείνος θα έπαιζε. Πάντα εξόριστη, όπου και αν βρισκόταν, πάντα ισορροπώντας στο νήμα της μουσικής – πού οδηγεί όμως αυτό; Η πυρακτωμένη άκρη του τσιγάρου της θα καθρεφτιζόταν στη μαύρη λάκα του πιάνου, σαν φάρος στη μέση του ωκεανού. Μακρινές και βουβές εκρήξεις στην άκρη απέραντης και έρημης πλαγιάς. Ο πόλεμος από τον οποίο θα είχε ξεφύγει και θα κουβαλούσε πάντα μαζί της. Στο κεφάλι της. Μυστικά. Ακόμη και στις πιο τρυφερές στιγμές. Θα φορούσε κολιέ από μαργαριτάρια και ένα ζευγάρι ασορτί σκουλαρίκια. Ίσως μια διακριτική καρφίτσα στο μέρος της καρδιάς. Η ωραία και μυστηριώδης άγνωστη: και λέγοντας αυτό θα είχαμε πει τα πάντα και τίποτα.

Όμως αυτές οι εποχές και αυτοί οι τόποι δεν είχαν υπάρξει. Ούτε θα υπήρχαν ποτέ.

Από τα αποτεφρωμένα απομεινάρια της, οδήγησε στην αναγνώρισή της μια χρυσή κορόνα. Λιωμένη.

– Φτάσαμε;

– Φτάσαμε.

– Πού ακριβώς;

– Ακριβώς, δεν έχω ιδέα. Σε μια ακτή. Στην άκρη του κόσμου. Δεν μπορούμε να πάμε παρακάτω, αγόρι μου. Εκτός κι αν βάλουμε πανιά.

– Και πού είναι ο στόλος;

– Εκεί μπροστά.

– Με συγχωρείς, αλλά δε βλέπω τίποτα.

– Φυσιολογικό. Είναι νύχτα.

– Πες καλύτερα πως το παρμπρίζ σου είναι μες στη βρώμα.

– Βάλε τη φαντασία σου να δουλέψει. Όλη αυτή η μαυρίλα μπροστά σου είναι ο ωκεανός. Όσο φτάνει το βλέμμα σου.

– Δε χρειαζόταν να κάνουμε τριακόσια χιλιόμετρα με τη σακαράκα σου μόνο και μόνο για να φαντάζομαι.

– Τρελαίνομαι με τον τρόπο που λες ευχαριστώ. Ποιος μ’ έβγαλε από το κρεβάτι μου μία η ώρα τη νύχτα επειδή του ήρθε ξαφνικά η επιθυμία για «μια βόλτα στη θάλασσα»;

– Δεν κοιμόσουν. Θα πρέπει να με ευχαριστείς που σε γλίτωσα από το βάσανο μιας ακόμη άυπνης νύχτας.

– Ε, λοιπόν, ξέρεις κάτι; Κανονικά θα έπρεπε να σε βάλω να πληρώσεις τη διαδρομή, όπως όλος ο κόσμος.

– Όλος ο κόσμος; Ποιος είναι όλος ο κόσμος; Δεν ξέρω καν αν είχα γεννηθεί την τελευταία φορά που κάποιος ακούμπησε τον κώλο του σ’ αυτή τη σακαράκα. Οι μόνοι πελάτες που θα μπορούσες να έχεις είναι ή τυφλοί ή λοξοί. Θα πρέπει να έχει κανείς φετίχ με τα διαλυμένα καθίσματα. Αλλά κι αυτοί, αν θες να σε πληρώσουν, καλά θα κάνεις να αλλάξεις κοντέρ.

– Τι έχει το κοντέρ μου; Μια χαρά είναι.

– Ναι, βέβαια, μια χαρά. Μόνο που η ταρίφα είναι ακόμα σε φράγκα.

– Τα ’χεις παίξει, Μίστερ.

– Και μάλιστα σε παλιά φράγκα.

– Εντάξει. Νίκησες, αγόρι μου. Eγώ θα συνεχίσω να σου μπαίνω στο μάτι. Μια που είμαστε όμως εδώ, ας απολαύσουμε το θέαμα.

Αφέσου. Εκμεταλλεύσου τη στιγμή. Δεν είναι ωραίο το σκηνικό; Νύχτα, ησυχία, η φύση στην πιο άγρια μορφή της, κι εμείς, μονάχα εμείς, αποκομμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο, στην κορυφή του γκρεμού, όμοιοι με ανεμοδείκτες στην πλώρη ενός υπέροχου γρανιτένιου σκάφους...

– Δηλαδή;

– Δηλαδή: ορίστε. Ανοίξου. Αφέσου. Εκμεταλλεύσου τη στιγμή. Δεν είναι ωραίο το σκηνικό; Νύχτα, ησυχία, η φύση στην πιο άγρια μορφή της, κι εμείς, μονάχα εμείς, αποκομμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο, στην κορυφή του γκρεμού, όμοιοι με ανεμοδείκτες στην πλώρη ενός υπέροχου γρανιτένιου σκάφους...

– Οι οποίοι δε βλέπουν την τύφλα τους.

– ...με τη γραμμή του ορίζοντα για μόνο σύνορο και το απέραντο του ωκεανού να απλώνει μέχρι το άπειρο το παχύ χαλί από κύματα πασπαλισμένο με παρθένο αφρό.

– Yes! Έχουμε έναν ποιητή εδώ: από το τίποτα σκαρώνει αριστουργήματα.

– Είναι χάρισμα, με ξεπερνάει. Λοιπόν;

– Λοιπόν, τι;

– Τι ταιριάζει στην περίπτωση;

– Διάλεξε.

– Μμμ... Τι θα έλεγες για Φρέντι Χάμπαρντ;

– Δεν κολλάει με τη στιγμή.

– Μπαντ Πάουελ;

– Δεν κολλάει με τον τόπο.

– Λέστερ;

– Το παρατραβάς, φίλε.

– Είσαι σίγουρος πως διαλέγω εγώ;

– Μίλησες για σκηνικό: σεβάσου την αρμονία.

– Ωραία... Τζέρι Μάλιγκαν;

– Είδες άμα θέλεις;

– Τζέρι, Τζέρι, κλείσαμε!

Ρε/Μι Ντο/Ρε Ντο/Ρε Σι/Ντο

Λα Ρε Σολ Σι μπεμόλ Φα Φα Σι

– Γεράσαμε, Μπομπ.

– Μά’στα.

Μι Λα

– Τι έχεις να πεις γι’ αυτό;

Μι Λα

– Τι θες να σου πω; Ότι περνάει ο χρόνος;

– Θα ήταν το λιγότερο.

Ρε Σολ Ντο

– Ο χρόνος περνάει, αγόρι μου. Κι εμείς μαζί.

Σι/Ντο Λα

– Πράγματι... Άκου αυτό. Σι ύφεση. Ακούς; Σι μπεμόλ.

– Αφού το λες εσύ.

– Ε, λοιπόν, αυτό κάνει όλη τη διαφορά.

– Τη διαφορά... Μά’στα. Ποια διαφορά;

Ρε

– Την πιο ουσιαστική, φίλε. Δεν ξέρω αν το συνειδητοποιείς, αλλά εδώ μιλάμε για την ουσία των πραγμάτων.

– Αα.

Σολ

– Εξυπακούεται πως εδώ έχουμε να κάνουμε με τη διαφορά ανάμεσα στο ωραίο και στο υπέροχο. Ανάμεσα στο εφήμερο και στο αιώνιο. Με παρακολουθείς;

– Με το ζόρι.

Σι μπεμόλ

Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην έμπνευση ενός χλομού προσώπου της δικής σου φυλής κι ενός ανθρώπου της δικής μου, που κατάγεται από τους σκλάβους που μάζευαν μπαμπάκι ή έκοβαν ζαχαροκάλαμα. Χωρίς παρεξήγηση.

– Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην έμπνευση ενός χλομού προσώπου της δικής σου φυλής κι ενός ανθρώπου της δικής μου, που κατάγεται από τους σκλάβους που μάζευαν μπαμπάκι ή έκοβαν ζαχαροκάλαμα. Χωρίς παρεξήγηση.

Φα Σι

– Δεν ήξερα ότι οι πρόγονοί σου μάζευαν μπαμπάκι. Στο Μάλι;

– Αγαπητέ μου Μπομπ, στο γενεαλογικό δέντρο ενός νέγρου υπάρχει πάντα κάποιος που μάζευε μπαμπάκι ή έκοβε ζαχαροκάλαμα. Μην το ξεχνάς ποτέ αυτό.

Μι Μι

– Yes... Σου υπενθυμίζω πάντως ότι ο Τζέρι Μάλιγκαν ήταν λευκός. Απ’ όσο γνωρίζω, τουλάχιστον.

Μι

– Ω! Μου κάνει εντύπωση που κάποιος όπως εσύ παρασύρεται τόσο εύκολα από τις εντυπώσεις. Για άκου αυτό...

Λα Ρε Λα

– Λοιπόν; Ε; Θες να πεις, ανεπιφύλακτα μάλιστα, ότι δε διακρίνεις τον απόηχο όλου του πόνου που συσσωρεύτηκε στον μαύρο άνθρωπο μέσα στους αιώνες; Μπομπ, αδελφέ μου! Αν ο Μάλιγκαν είναι λευκός, τότε εγώ είμαι δισέγγονος του στρατηγού Κάστερ! Άκου εδώ. Άκου αυτό το σπαραξικάρδιο παράπονο. Μπας κι έχεις κουφαθεί, όπως οι πρόγονοί σου οι αποικιοκράτες;

Ρε

– Σ’ έχω χεσμένο, Μίστερ, φίλε μου. Και τους προγόνους μου μαζί, από την πρώτη γενιά. Τελικά, είσαι πίτα στα κλισέ.

– Δεν είμαι ποτέ πίτα, το ξέρεις.

Σολ

– Θα ήθελα να μη χρειαζόταν να σου απαντήσω ότι ο παππούς μου κατέβαινε στις στοές των ανθρακωρυχείων από τα οκτώ. Τετρακόσια μέτρα κάτω από τη γη. Και ξανάβγαινε πιο μαύρος από σένα κι απ’ όλο σου το σόι. Το χρώμα του δεν το χρωστούσε στον ήλιο. Την πιάνεις τη διαφορά;

Ντο Σι/Ντο

– Και τη γιαγιάκα σου τη λέγανε Ζερβέζ, ναι;

– Τη λέγανε Λεόνς και προσευχόταν στον Θεό κάθε βράδυ να έχει την επομένη κάτι να ταΐσει τα έντεκα κουτσούβελα που βγήκαν από την καρπερή κοιλιά της. Η φουκαριάρα είχε ακλόνητη πίστη στον Θεό. Τη μέρα που ο πατέρας μου έδινε εξετάσεις για το πτυχίο του άναψε έντεκα κεριά. Όλες της οι οικονομίες.

Λα

– Και το πήρε;

– Ποιο;

– Το πτυχίο.

Ρε

– Όχι. Ούτε εκείνος, ούτε κανένας από τους αδελφούς ή τις αδελφές του. Αργότερα πήγε να βρει την τύχη του στο Παρίσι. Κατέληξε οδηγός στο μετρό. Πάντα κάτω από τη γη.

Λα Ρε

– Ο μπαμπάς στο τρένο κι ο κανακάρης στο ταξί. Σταθεροί.

– Αυτό που με τρελαίνει είναι ότι, παρ’ όλα αυτά, η γιαγιά δεν έχασε ποτέ την πίστη της.

Σολ Ντο

– Τι να κάνεις. Οι δικοί μας πέθαιναν της πείνας στα βαμβακοχώραφα κι ακόμα υμνούσαν τον Κύριο. Στις μπανανιές τραγουδούσαν για την αμέτρητη αγάπη Του. Είναι μυστήριο.

Σολ

– Άλλοι στα ζαχαροκάλαμα κι άλλοι στα ορυχεία: ο ίδιος αγώνας.

– Τουλάχιστον υπάρχει το σουίνγκ, αν μου επιτρέπεις. Και το σι μπεμόλ. Μην ξεχνιόμαστε.

– Μμμ...

Σολ Ρε Σολ

– Ο Τζέρι Μάλιγκαν έχει πεθάνει, Μπομπ.

– Το έχω υπόψη μου. Πρέπει να είναι καμιά δεκαριά χρόνια τώρα.

Σι Σι Σι

– Ο Πάρκερ έχει πεθάνει. Και ο Ντίζι και ο Κολτρέιν και ο Μίνγκους, ακόμη και ο γερο-Ντιουκ μας άφησε χρόνους.

– Είναι μεγάλη η λίστα, πού θες να καταλήξεις;

– Μόνο πεθαμένους ακούμε.

–Ίσως επειδή έχουν πράγματα να πουν.