Προδημοσίευση αποσπάσματος διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων του Γεωργιανού συγγραφέα και σεναριογράφου Έρλομ Αχβλεντιάνι [Erlom Akhvlediani] «Ο Βάνο και ο Νίκο» (μτφρ. Δημήτρης Τσεκούρας), η οποία θα κυκλοφορήσει στις 8 Απριλίου από τις εκδόσεις Βακχικόν.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Ο Βάνο και ο Νίκο και το χρέος
Μια φορά κι έναν καιρό, ο Βάνο ήταν είκοσι χρόνια μικρότερος από τον Νίκο.
Ο Νίκο κάτι χρωστούσε στον Βάνο αλλά ο Νίκο όλο τον κορόιδευε τον Βάνο. Τη μια μέρα τού έλεγε: «Πέρνα αύριο», την επομένη τού έλεγε: «Πέρνα αύριο», και κάθε μέρα όλο αυτό του έλεγε: «Πέρνα αύριο».
Ο Βάνο στενοχωρήθηκε που ο Νίκο τον κορόιδευε και σκέφτηκε: Αν μπορεί να με πληρώσει, θα έπρεπε να με πληρώσει! Αν δεν μπορεί να με πληρώσει, τότε γιατί με κοροϊδεύει; Θα μπορούσε να μου το πει στα ίσια κι αυτό είναι όλο.
Αλλά ο Νίκο δεν του το έλεγε στα ίσια και, αν έλεγε κάτι, το μόνο που έλεγε ήταν: «Πέρνα αύριο».
Αν αύριο μου πει να περάσω πάλι αύριο, θα τον αγριοκοιτάξω. Και τότε θα καταλάβει ότι η κοροϊδία με στενοχωρεί.
Την επόμενη μέρα ο Βάνο πήγε στον Νίκο.
«Γεια!» είπε ο Νίκο.
«Γεια!» απάντησε ο Βάνο.
«Γιατί ήρθες;» ρώτησε ο Νίκο.
«Μου χρωστάς λεφτά» απάντησε ο Βάνο.
«Πέρνα αύριο» είπε ο Νίκο.
Ο Βάνο σηκώθηκε, ήταν αδύνατον να αγριοκοιτάξει τον Νίκο, και έφυγε.
Θα πάω πάλι αύριο, σκέφτηκε ο Βάνο. Θα πάω πάλι αύριο και, αν μου πει και πάλι αύριο να περάσω αύριο, τότε θα του πω ότι με κοροϊδεύει. Και τότε θα καταλάβει ότι το ξέρω πως με κοροϊδεύει.
Την επόμενη μέρα ο Βάνο πήγε στον Νίκο.
«Γεια!» είπε ο Νίκο.
«Γεια!» απάντησε ο Βάνο.
«Γιατί ήρθες;» ρώτησε ο Νίκο.
«Μου χρωστάς λεφτά» απάντησε ο Βάνο.
«Πέρνα αύριο» είπε ο Νίκο.
Ο Βάνο σηκώθηκε και ήταν αδύνατον να πει στον Νίκο «Νίκο, το ξέρω πως με κοροϊδεύεις», και έφυγε.
Ο Νίκο είναι είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από εμένα, σκέφτηκε ο Βάνο. Αν εγώ ήμουν είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από τον Νίκο, σίγουρα θα του ξεπλήρωνα το χρέος μου. Αν μου πει και πάλι αύριο να περάσω αύριο, τότε κι εγώ θα του πω ότι είναι ένας άντρας που δεν κρατάει τον λόγο του και ότι δεν κάνει να συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο. Μακάρι ο Νίκο να μην ήταν είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από εμένα.
Την επόμενη μέρα ο Βάνο πήγε στον Νίκο.
«Γεια!» είπε ο Νίκο.
«Γεια!» απάντησε ο Βάνο.
«Γιατί ήρθες;» ρώτησε ο Νίκο.
«Μου χρωστάς λεφτά» απάντησε ο Βάνο.
«Πέρνα αύριο» είπε ο Νίκο.
Ο Βάνο σηκώθηκε και ήταν αδύνατον να πει στον Νίκο «Νίκο! Είσαι ένας άντρας που δεν κρατάει τον λόγο του και δεν είναι καθόλου ωραίο που συμπεριφέρεσαι με αυτό τον τρόπο. Είσαι είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από εμένα», και έφυγε.
«Ε, αν μου πει και πάλι αύριο να περάσω αύριο» αναστέναξε ο Βάνο, «τότε κι εγώ θα τον βρίσω και θα του πω είσαι τέτοιος κι αποτέτοιος. Αχ, γιατί να μην είμαι εγώ είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από τον Νίκο;!»
Δεν μπορώ άλλο, σκέφτηκε ο Βάνο. Δεν μπορώ άλλο. Θα πάω πάλι αύριο. Θα πάω πάλι αύριο και, αν μου πει και πάλι αύριο να πάω αύριο, θα έχω μια πέτρα στην τσέπη μου και, αν μου πει και πάλι να πάω αύριο, θα του δείξω εγώ αυτουνού, θα του κοπανήσω την πέτρα στο κεφάλι και θα τον κυνηγήσω…
Την επόμενη μέρα ο Βάνο πήγε στον Νίκο.
«Γεια!» είπε ο Νίκο.
«Γεια!» απάντησε ο Βάνο.
«Γιατί ήρθες;» ρώτησε ο Νίκο.
«Μου χρωστάς λεφτά» απάντησε ο Βάνο.
«Πέρνα αύριο» είπε ο Νίκο.
Ο Βάνο σηκώθηκε και ήταν αδύνατον να πει στον Νίκο «Να περάσω αύριο; Αν εγώ ήμουν είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από εσένα…» και ότι είναι τέτοιος κι αποτέτοιος… ουφ, και έφυγε.
Δεν μπορώ άλλο, σκέφτηκε ο Βάνο. Δεν μπορώ άλλο. Θα πάω πάλι αύριο. Θα πάω πάλι αύριο και, αν μου πει και πάλι αύριο να πάω αύριο, θα έχω μια πέτρα στην τσέπη μου και, αν μου πει και πάλι να πάω αύριο, θα του δείξω εγώ αυτουνού, θα του κοπανήσω την πέτρα στο κεφάλι και θα τον κυνηγήσω…
Αλλά θα προσπαθήσω να μην τον πιάσω, θα προσπαθήσω να μην τον χτυπήσω.
Την επόμενη μέρα ο Βάνο πήγε στον Νίκο.
«Γεια!» είπε ο Νίκο.
Ο Βάνο δεν απάντησε τίποτα.
«Τι σε έφερε εδώ;»
«Το χρέος σου!»
«Αύριο».
Ο Βάνο σηκώθηκε και ήταν αδύνατον να πει στον Νίκο «Αύριο;!... Τρέξε! Μια πέτρα πετάει πίσω απ’ το κεφάλι σου! Τρέξε! Θα προσπαθήσω να μη σε πιάσω. Θα προσπαθήσω να μη σε χτυπήσω. Γρήγορα! Τρέξε!»
Ο Νίκο δεν έτρεξε. Ο Βάνο δεν τον κυνήγησε. Δεν πέταξε την πέτρα και δεν αστόχησε. Και ήταν αδύνατον να φωνάξει στον Νίκο «Δεν πρόκειται να έρθω αύριο, θα έρθω μεθαύριο και, αν δεν μου πληρώσεις το χρέος σου, τότε κι εγώ θα σε πιάσω. Και δεν είναι ασήμαντο που είμαι είκοσι χρόνια μικρότερος από εσένα» και έφυγε.
Την επόμενη μέρα ο Βάνο δεν πήγε στον Νίκο, αλλά πήγε να ψάξει για μια μεγάλη πέτρα.
Την τρίτη μέρα ο Βάνο πήγε στον Νίκο.
«Γεια!» είπε ο Νίκο.
«Γεια!» απάντησε ο Βάνο.
«Γιατί ήρθες;» ρώτησε ο Νίκο.
«Μου χρωστάς λεφτά» απάντησε ο Βάνο.
«Αύριο».
«Τι πάει να πει αυτό;!»
«Αύριο».
«Τι πάει να πει αυτό;!»
«Μην έρθεις αύριο, θα σου τα δώσω σήμερα τα λεφτά σου».
«Νίκο, συγγνώμη που σε ενοχλώ… Αλλά είσαι και είκοσι χρόνια μεγαλύτερος από εμένα…»
Ο Νίκο ξεπλήρωσε το χρέος που είχε στον Βάνο.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Τι είναι Ο Βάνο και ο Νίκο; Τι είναι αυτές οι δεκαέξι μικρές ιστορίες, αυτές οι δεκαέξι παραβολές που μας έρχονται από τη Γεωργία; Είναι παιδικά παραμύθια; Αυτόνομες σκηνές θεατρικών έργων ή κινηματογραφικών ταινιών; Μήπως ποιητικά πεζογραφήματα; Είναι απλά και μόνο ονειροφαντασίες; Μια σουρεαλιστική πραγματικότητα; Ίσως όλα αυτά μαζί;
Και τι ακριβώς συμβολίζει η σχέση του Βάνο με τον Νίκο; Μια πρώτη, αλλά σε καμία περίπτωση μοναδική, απάντηση θα μπορούσε να είναι: την Ανθρώπινη Κατάσταση μέσα από το καλειδοσκοπικό πρίσμα μιας αντρικής φιλίας. Ή μήπως την πάλη του Καλού με το Κακό και τα ασαφή, ενίοτε, μεταξύ τους όρια; Άραγε συμβολίζει τις πολλές διαστάσεις της περίπλοκης ανθρώπινης Φύσης;
Όπως και να έχουν τα πράγματα, πάντως, το μόνο σίγουρο είναι ότι με το έργο Ο Βάνο και ο Νίκο, διαβάζουμε καθαρή, ανυπόκριτη Λογοτεχνία. Από αυτήν που έχει τον τρόπο να μας βάζει να φανταζόμαστε και να σκεφτόμαστε.
