prodimosieysi marquez

Προδημοσίευση μέρους του διηγήματος «Ο συρφετός», από τη συλλογή διηγημάτων του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες [Gabriel García Márquez] «Ο δρόμος προς το Μακόντο – Συλλογή κειμένων» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), η οποία θα κυκλοφορήσει στις 9 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξαφνικά, λες κι ένας στρόβιλος είχε βγάλει ρίζες στο κέντρο του χωριού, έφτασε η εταιρεία της μπανάνας ακολουθούμενη από τον συρφετό. Ήταν συρφετός ανάκατος, ανάστατος, φτιαγμένος από ανθρώπινα περισσεύματα και υλικά από άλλα χωριά: υπολείμματα ενός εμφυλίου πολέμου που κάθε φορά έμοιαζε και πιο μακρινός και αναληθοφανής. Ο συρφετός ήταν αδυσώπητος. Μόλυνε τα πάντα με την ανακατωμένη οσμή της πολυκοσμίας, οσμή φρέσκου αποπατήματος και κρυφού θανάτου. Σε λιγότερο από ένα χρόνο, έριξε πάνω στο χωριό τα χαλάσματα πολλών καταστροφών που προηγήθηκαν της έλευσής του, σκόρπισε στους δρόμους το απροσδιόριστο φορτίο των σκουπιδιών του. Κι αυτά τα σκουπίδια, άρον άρον, στον ασυλλόγιστο και απρόβλεπτο ρυθμό της θύελλας, διαλέγονταν, εξατομικεύονταν, μέχρι να μετατρέψουν αυτό που ήταν ένα δρομάκι μ’ ένα ποτάμι στη μια άκρη και ένα φραγμένο κομμάτι γης για τους πεθαμένους στην άλλη σε ένα χωριό διαφορετικό και πολύπλοκο, φτιαγμένο από τα απόβλητα των άλλων χωριών.

Εκεί ήρθαν, ανακατωμένα στον ανθρώπινο συρφετό, παρασυρμένα από την παρορμητική του δύναμη, τα απόβλητα των αποθηκών, των νοσοκομείων, των αιθουσών διασκέδασης, των εργοστασίων ηλεκτρισμού, απόβλητα μοναχικών γυναικών και αντρών που έδεναν το μουλάρι σε έναν στύλο του πανδοχείου έχοντας μοναδική αποσκευή ένα ξύλινο μπαούλο ή ένα μπογαλάκι με ρούχα, και σε λίγους μήνες είχαν δικό τους σπίτι, δυο παλλακίδες και τον στρατιωτικό τίτλο που τους χρώσταγαν επειδή είχαν φτάσει αργά στον πόλεμο.

Ακόμα και τα απόβλητα του θλιμμένου έρωτα των πόλεών μας ήρθαν με τον συρφετό και έχτισαν μικρά ξύλινα σπίτια κι έφτιαξαν πρώτα μια γωνιά όπου μισό ράντζο ήταν το θλιβερό σπιτικό για το βράδυ, κι ύστερα έναν λαθραίο φασαριόζικο δρόμο, κι ύστερα ολόκληρο χωριό ανοχής μέσα στο χωριό.

Καταμεσής εκείνης της χιονοθύελλας, εκείνης της καταιγίδας άγνωστων προσώπων, μαγαζιών στη δημοσιά, αντρών που άλλαζαν ρούχα σε κοινή θέα, γυναικών καθισμένων στα μπαούλα τους με τα παρασόλια ανοιχτά και δεκάδων εγκαταλελειμμένων μουλαριών να πεθαίνουν της πείνας στον στάβλο του πανδοχείου, οι πρώτοι γίναμε τελευταίοι· γίναμε εμείς οι ξενομερίτες· οι τυχάρπαστοι.

Μετά τον πόλεμο, όταν ήρθαμε στο Μακόντο και εκτιμήσαμε την ποιότητα του εδάφους του, ξέραμε ότι ο συρφετός θα ερχόταν κάποτε, αλλά δεν υπολογίζαμε την ορμή του. Όταν λοιπόν νιώσαμε να έρχεται η χιονοστιβάδα, το μόνο που μπορέσαμε να κάνουμε ήταν να βάλουμε το πιάτο με το πιρούνι και το μαχαίρι πίσω από την πόρτα και να καθίσουμε υπομονετικά να περιμένουμε να μας γνωρίσουν οι νεοφερμένοι. Τότε σφύριξε το τρένο για πρώτη φορά. Ο συρφετός αναδεύτηκε και βγήκε να το υποδεχτεί, και με το ανάδεμα έχασε την ορμή του, αλλά κατάφερε να βρει ενότητα και σταθερότητα· και υπέστη τη φυσική διεργασία της ζύμωσης και έγινε ένα με τους σπόρους της γης.

(Μακόντο, 1909)

1.

Πρώτη φορά έβλεπα πτώμα. Είναι Τετάρτη, αλλά νιώθω σαν να είναι Κυριακή γιατί δεν πήγα σχολείο και μου φόρεσαν την πράσινη φορεσιά που σε κάποια σημεία με σφίγγει. Κρατώντας τη μαμά από το χέρι και ακολουθώντας τον παππού μου, που ψάχνει με το μπαστούνι σε κάθε βήμα για να μη σκοντάψει πουθενά –δε βλέπει καλά στο μισοσκόταδο και κουτσαίνει–, πέρασα μπροστά από τον καθρέφτη της σάλας και με είδα από πάνω μέχρι κάτω, ντυμένο στα πράσινα, με αυτή τη λευκή κολλαρισμένη δετή κορδέλα που με σφίγγει στη μια μεριά του λαιμού. Με κοίταξα στον στρογγυλό, κατάστικτο καθρέφτη και σκέφτηκα: «Αυτός είμαι εγώ, σαν να είναι σήμερα Κυριακή». Ήρθαμε στο σπίτι όπου βρίσκεται ο πεθαμένος.

Η ζέστη είναι ασφυκτική στο κλειστό δωμάτιο. Ακούγεται το βουητό του ήλιου στους δρόμους, αλλά τίποτ’ άλλο. Ο αέρας έχει βαλτώσει, έχει τσιμεντώσει· δίνει την εντύπωση ότι μπορείς να τον διπλώσεις σαν μεταλλικό φύλλο. Στο δωμάτιο όπου έχουν τοποθετήσει το πτώμα μυρίζει μπαούλα, αλλά δεν τα βλέπω πουθενά. Στη γωνία υπάρχει μια αιώρα, κρέμεται στη μια της άκρη από έναν κρίκο. Υπάρχει μια μυρωδιά υπολειμμάτων. Και νομίζω πως τα κατεστραμμένα και σχεδόν διαλυμένα αντικείμενα που βρίσκονται γύρω μας έχουν την όψη των πραγμάτων που θα πρέπει να μυρίζουν σαν υπολείμματα, αν και στην πραγματικότητα έχουν άλλη μυρωδιά.

Πάντα νόμιζα ότι οι πεθαμένοι φορούσαν καπέλο. Τώρα βλέπω πως όχι. Βλέπω πως το κεφάλι τους είναι ατσαλωμένο κι ένα μαντίλι τούς δένει το σαγόνι. Βλέπω πως το στόμα τους είναι λίγο ανοιχτό και πως φαίνονται, μέσα από τα μπλαβισμένα χείλη, τα λερωμένα, ασύμμετρα δόντια. Βλέπω πως έχουν δαγκώσει τη γλώσσα τους απ’ τη μια μεριά, χοντρή και γλιτσερή, λίγο πιο σκούρα από το χρώμα του προσώπου τους, που είναι σαν αυτό των δαχτύλων όταν τα σφίγγει το σκοινί. Βλέπω πως τα μάτια τους είναι ανοιχτά, πολύ περισσότερο απ’ αυτά ενός ανθρώπου· όλο λαχτάρα κι αλλήθωρα, και ότι το δέρμα τους μοιάζει να είναι από πατημένο υγρό χώμα. Νόμιζα πως ένας πεθαμένος μοιάζει με άνθρωπο ακίνητο και κοιμισμένο και τώρα βλέπω πως είναι το εντελώς αντίθετο. Βλέπω πως μοιάζει με άνθρωπο ξύπνιο και οργισμένο ύστερα από καβγά.

Η μαμά κάθεται δίπλα μου, με την πλάτη στο κλειστό παράθυρο. Ανασαίνει με δυσκολία και όλη την ώρα τακτοποιεί τα τσουλούφια των μαλλιών της, που βγαίνουν κάτω από το βαλμένο βιαστικά καπέλο. Ο παππούς μου διέταξε τους άντρες να τοποθετήσουν το φέρετρο δίπλα στο κρεβάτι. Μονάχα τότε συνειδητοποίησα πως πράγματι μπορεί να χωρέσει πεθαμένος μέσα του. Όταν έφεραν οι άντρες την κάσα, είχα την εντύπωση πως ήταν υπερβολικά μικρή για ένα σώμα που πιάνει ολόκληρο το μήκος του κρεβατιού.

Ντύθηκε και η μαμά σαν να είναι Κυριακή. Έβαλε το παλιό ψάθινο καπέλο που της σκεπάζει τ’ αυτιά κι ένα φόρεμα μαύρο, μακρυμάνικο, κλειστό ως επάνω. Καθώς σήμερα είναι Τετάρτη, τη βλέπω απόμακρη, άγνωστη, και έχω την εντύπωση πως θέλει να μου πει κάτι, ενώ ο παππούς μου σηκώνεται για να δεχτεί τους άντρες που έφεραν το φέρετρο. Η μαμά κάθεται δίπλα μου, με την πλάτη στο κλειστό παράθυρο. Ανασαίνει με δυσκολία και όλη την ώρα τακτοποιεί τα τσουλούφια των μαλλιών της, που βγαίνουν κάτω από το βαλμένο βιαστικά καπέλο. Ο παππούς μου διέταξε τους άντρες να τοποθετήσουν το φέρετρο δίπλα στο κρεβάτι. Μονάχα τότε συνειδητοποίησα πως πράγματι μπορεί να χωρέσει πεθαμένος μέσα του. Όταν έφεραν οι άντρες την κάσα, είχα την εντύπωση πως ήταν υπερβολικά μικρή για ένα σώμα που πιάνει ολόκληρο το μήκος του κρεβατιού.

Δεν ξέρω γιατί μ’ έφεραν εμένα εδώ. Ποτέ δεν είχα μπει σ’ εκείνο το σπίτι και μέχρι που νόμιζα πως ήταν ακατοίκητο. Είναι ένα σπίτι μεγάλο, γωνιακό, του οποίου οι πόρτες νομίζω πως δεν άνοιξαν ποτέ. Πάντα πίστευα πως ήταν έρημο. Μονάχα τώρα, αφότου η μαμά μου είπε: «Σήμερα το απόγευμα δε θα πας σχολείο» κι εγώ δεν ένιωσα χαρά γιατί μου το είπε με βαριά και επιφυλακτική φωνή· και την είδα να έρχεται με την καλή της φορεσιά και με έντυσε δίχως να μιλάει και βγήκαμε από την πόρτα να βρούμε τον παππού μου· και περπατήσαμε την απόσταση των τριών σπιτιών που χωρίζει αυτό από το δικό μας, μονάχα τώρα κατάλαβα πως ζούσε κάποιος σ’ αυτό το γωνιακό σπίτι. Κάποιος που πέθανε και που θα πρέπει να είναι ο άντρας στον οποίο αναφέρθηκε η μητέρα μου όταν είπε: «Θα πρέπει να είσαι πολύ φρόνιμος στην κηδεία του γιατρού».


psichogios marquez o dromos pros to makondoΛίγα λόγια για το βιβλίο

Ένα συναρπαστικό λογοτεχνικό ταξίδι στα πεζά κείμενα που οδήγησαν στη δημιουργία του μυθικού σύμπαντος του Εκατό χρόνια μοναξιά.

Σε πολλές περιστάσεις, ο Μάρκες είχε δηλώσει ότι προκειμένου να γραφτεί ένα βιβλίο, πρέπει πρώτα να μάθεις πώς να το στήσεις και μόνο τότε είσαι σε θέση να έρθεις αντιμέτωπος με τη γραφομηχανή. «Έζησε» στο Μακόντο σχεδόν είκοσι χρόνια πριν μπορέσει να ολοκληρώσει ένα από τα διασημότερα λογοτεχνικά έργα όλων των εποχών, το Εκατό χρόνια μοναξιά. Αυτή η ανθολογία, η οποία συγκροτήθηκε σε μια προσπάθεια να ανιχνευθεί το μονοπάτι που ακολούθησε ο συγγραφέας, περιλαμβάνει όλα τα δημοσιευμένα πεζογραφήματά του. Σε αυτά διαμορφώνεται σιγά σιγά το μυθικό του σύμπαν, αρχής γενομένης από τις σημειώσεις του για ένα μυθιστόρημα του 1950 και τα πρώτα του διηγήματα έως τα έργα "Ο συρφετός", "Ο συνταγματάρχης δεν έχει κανέναν να του γράψει" και "Η κακιά η ώρα" το 1966.

Αγαπητέ αναγνώστη, καλώς ήρθες στον Δρόμο προς το Μακόντο.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

Για την παράσταση της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν [Caroline Guiela Nguyen] «Lacrima: το υφαντό των δακρύων» που παρουσιάστηκε στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών/Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: © Jean-Louis-Fernandez.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

...
Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πέθανε σε ηλικία 88 ετών η Μαρίνα Καραγάτση

Πέθανε σε ηλικία 88 ετών η Μαρίνα Καραγάτση

Πέθανε σε ηλικία 88 ετών η συγγραφέας Μαρίνα Καραγάτση.  

Επιμέλεια Book Press

Κόρη του Μ. Καραγάτση και της ζωγράφου Νίκης Καραγάτση, η Μαρίνα Καραγάτση γεννημένη στην Αθήνα το 1936 ήταν η μητέρα του σκηνοθέτη και ηθοποιού Δ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ