alt

Μια συζήτηση με τη Μαρίλλη Μαστραντώνη, σκηνοθέτιδα της παράστασης Manifesto 2083, η οποία ανεβαίνει στο θέατρο Σημείο από τις 19 Ιανουαρίου. Το έργο είναι εμπνευσμένο από την προσωπικότητα του Anders Breivik και την τραγωδία της Ουτόγια.

Του Κώστα Αγοραστού

Με ποια κριτήρια επιλέξατε να σκηνοθετήσετε το εν λόγω έργο;

Η επιλογή έγινε με βάση την παγιωμένη μου άποψη ότι η πραγματικότητα είναι το πιο εξωφρενικό πράγμα που υπάρχει, συνεπώς και το πιο ενδιαφέρον, καθώς και το ενδιαφέρον μου για επίκαιρα –με την έννοια της επείγουσας διερεύνησης– ζητήματα με πολιτικές και κοινωνικές υποδηλώσεις, για τα οποία το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός διεύρυνσης ενός δυναμικού δημόσιου διαλόγου. Το «Manifesto 2083» λοιπόν πληρούσε αυτά τα κριτήρια.

Μετά και τα γεγονότα της Γαλλίας, το «Manifesto 2083» αποτελεί ένα ιδιαιτέρως επίκαιρο κείμενο. Πώς αντιμετωπίσατε τη διάσταση της επικαιρότητας; Κάνατε προσαρμογές της τελευταίας στιγμής ή θεωρείτε ότι οι δυο περιπτώσεις δεν έχουν ομοιότητες;

Δυστυχώς υπάρχουν πολλές ομοιότητες. Δεν χρειάστηκε να γίνουν προσαρμογές, επειδή στο κείμενο αναφέρεται ήδη η άποψη του Breivik για τη σύγκρουση μεταξύ Δύσης και Ισλάμ, την οποία αναλύει διεξοδικώς στα γραπτά του. Το 2083 μάλιστα είναι το έτος στο οποίο πιστεύει πως η ιδεολογία του θα θριαμβεύσει μετά από αυτήν τη γενικευμένη πολύχρονη σύρραξη. Όλα αυτά υπάρχουν στο κείμενο της παράστασης και το καθιστούν τραγικά επίκαιρο.

Πρόκειται για θέατρο-ντοκουμέντο, κι όχι την ταύτιση ενός ηθοποιού με έναν ρόλο ή μια περσόνα. Στην παράσταση δεν αναπαριστούμε τον Breivik.

Ο ήρωας είναι ένας από τους μεγαλύτερους μαζικούς δολοφόνους, που έκανε ό,τι έκανε επικαλούμενος ιδεολογικούς σκοπούς. Πώς προσεγγίσατε έναν τέτοιον χαρακτήρα;

Πρόκειται για θέατρο-ντοκουμέντο, κι όχι για ταύτιση ενός ηθοποιού με έναν ρόλο ή μια περσόνα. Στην παράσταση δεν αναπαριστούμε τον Breivik. Υπάρχει ένας ηθοποιός, ο Δημήτρης Αλεξανδρής, ο οποίος ως ο εαυτός του και ως περφόρμερ, προσπαθεί να εκθέσει τα δεδομένα που έχουμε, και παράλληλα να «εκτεθεί» στη σκέψη του Breivik, επιχειρώντας να διαφωτίσει στοιχεία της προσωπικότητάς του, να αντιληφθεί ποιες είναι οι απόψεις του για την κοινωνία στην οποία ο ίδιος και εμείς διαβιούμε, και ποιοι υπήρξαν οι καθοριστικοί παράγοντες που τον ώθησαν σε μια τόσο ακραία ενέργεια.

Είχατε καθόλου την έγνοια ότι θα μπορούσε να κάνετε έναν μαζικό δολοφόνο συμπαθή στα μάτια του κόσμου, και ιδιαίτερα κάποιων νέων που μπορεί να μην βρίσκουν κι εντελώς «τρελές» τις ιδέες του;

Σε καμία περίπτωση δεν είμαστε απολογητές του Breivik. Αυτό που επιχειρούμε είναι να αναδείξουμε τα αίτια αυτής της τρομερής τραγωδίας και το σκεπτικό που υποκίνησε τον δράστη και να εκθέσουμε αυτά τα δεδομένα στο βλέμμα του θεατή, στοχεύοντας στην ενεργοποίηση της κριτικής του σκέψης. Το να καταδικάσουμε τις ενέργειές του ή το να τον χαρακτηρίσουμε απλώς «παράφρονα», δεν είναι αρκετό. Υποτιμά κατά τη γνώμη μου το μέγεθος του προβλήματος και δεν συμβάλλει επί της ουσίας στη συζήτηση για τους πιθανούς τρόπους που μπορούμε να θωρακιστούμε κοινωνικά από ανάλογες ενέργειες στο μέλλον.

Η Τέχνη προσφέρει μια σημαντική φωνή, μια διαφορετική οπτική στην αποκρυπτογράφηση της προβληματικής που τίθεται πίσω από τέτοιες επιθέσεις.

Η παράσταση στις χώρες της Σκανδιναβίας σημείωσε πολύ μεγάλη επιτυχία. Τι πιστεύετε ότι θα συγκινήσει το ελληνικό κοινό;

Η δική μας παράσταση είναι η ελληνική εκδοχή ενός έργου που αρχικά εμπνεύστηκαν και δούλεψαν ο Christian Lollike και ο Δανός πρωταγωνιστής του Olaf Højgaard. Βεβαίως υπήρξαν επεμβάσεις για να προσαρμόσουμε αυτό το ιδιαίτερο κείμενο στις παραστατικές μας ανάγκες, διατηρώντας ωστόσο στο ακέραιο τη δομή, τη γλωσσική οξύτητα και τη φόρμα. Πιστεύω ότι τα θέματα που θίγει μας αφορούν όλους και η συγκινησιακή φόρτιση του κειμένου μπορεί να λειτουργήσει σε κάθε κοινό.

Ακροδεξιός εξτρεμισμός και φανατικό Ισλάμ. Τι θεωρείτε ότι μπορεί να αναχαιτίσει αυτά τα δύο ακραία ρεύματα;

Με δεδομένη τη σημερινή Ευρωπαϊκή κατάσταση και την παγκόσμια συγκυρία, είναι σημαντικό να διερευνηθεί ανυπόκριτα και σε βάθος το πολιτικό και κοινωνικό πλαίσιο αυτών των φαινομένων. Χρειάζεται νηφαλιότητα και εξάλειψη των αιτίων που τα προκαλούν. Στόχος καθόλου εύκολος μέσα στο δυναμικό, ρευστό τοπίο μιας σύνθετης πραγματικότητας, απ’ την οποία απορρέει η τάση και η νοσταλγία του Απόλυτου, με άλλα λόγια η ανακουφιστική προσφυγή σε ανορθολογικές, «καθαρές» και ακραίες λύσεις. Θεωρώ πως η Τέχνη προσφέρει μια σημαντική φωνή, μια διαφορετική οπτική στην αποκρυπτογράφηση της προβληματικής που τίθεται πίσω από τέτοιες επιθέσεις.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

 «Άμλετ» από τον Χουβαρδά στη Στέγη

«Άμλετ» από τον Χουβαρδά στη Στέγη

Ο Σαίξπηρ στη Στέγη μέσα από τη σύγχρονη ματιά του Γιάννη Χουβαρδά. Κρυμμένα μυστικά και δολοπλοκίες, μοναξιά και αλύτρωτες επιθυμίες στο πιο διεφθαρμένο βασίλειο. 

Επιμ. ...

Η δεσποινίς Χάισμιθ διδάσκει λογοτεχνία

Η δεσποινίς Χάισμιθ διδάσκει λογοτεχνία

Για την παράσταση Patricia Highsmith - Εισαγωγή στο σασπένς ...

«Manifesto 2083»

«Manifesto 2083»

Μια παράσταση με τίτλο «Manifesto 2083», βασισμένη στην τραγωδία της Ουτόγια, στο Θέατρο Σημείο από τον Ιανουάριο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην Κεντρική Σκηνή...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Ο Φίλιππος Τσιμπόγλου, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σήμερα το πρωί σε ηλικία 66 χρονών.

Επιμέλεια: Book Press

Η ανακοίνωση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

...
Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο βραβευμένος συγγραφέας Μάριο Ντεζιάτι θα παρουσιάσει το βιβλίο του στις 9 Φεβρουαρίου 2023, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Επιμέλεια: Book Press

O Mario Desiati, συγγραφέας του μυθιστορήματος Ασυμβίβαστοι (πρωτ. τίτλος Spatriat...

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ