Ένας διάλογος με το παρελθόν και τη φαντασία στο Μουσείο της Ακρόπολης
Της Κλαίτης Σωτηριάδου
Ένα ζευγάρι ακουστικά αγκαλιάζουν ερμητικά τα αυτιά μου, δεν αφήνουν κανέναν ήχο να διεισδύσει απρόσκλητος.
Μια νέα γυναίκα, σοβαρή, μου τα φοράει, σαν έπαθλο, σκέφτομαι, σαν δάφνινο στεφάνι κι αμέσως ένα επίμονο βουητό αποσπάει την προσοχή μου. Η φωνή που ακούω έρχεται από πίσω μου, ασυναίσθητα στρίβω για να δω ποιος μου μιλάει, αλλά δεν υπάρχει ψυχή. Απαλά και σταθερά η γυναικεία φωνή μου ζητάει ν’ ακολουθήσω τον οδηγό που περιμένει στην άκρη της σκάλας. Αντηχούν βήματα πάνω σε μαρμάρινο δάπεδο –τα βήματά μου;– κι ανεβαίνω τις σκάλες. Σκοτεινές οι φιγούρες των επισκεπτών, λευκά, άσπιλα τα αγάλματα που τους παρατηρούν κι εγώ ένα «δρώμενο» ανάμεσά τους.
Χώρος που εντυπώνεται στη μνήμη και χώρος που χάνεται όταν μου δένουν τα μάτια με ανάλαφρα γυαλιά θαλάσσης τυλιγμένα σε άσπρες γάζες.
Άφαντος, άγνωστος τόπος πια, μόνο η επίμονη, τρισδιάστατη φωνή που με καθοδηγεί μες στο χρόνο. Απότομα μια δική μου ανάμνηση ξεπετάγεται, μια μακρινή παιδική τυφλόμυγα. Με απλωμένα χέρια ψηλαφώ το κενό, τους τοίχους, τα ξένα, φιλόξενα χέρια που εμπιστεύομαι απόλυτα και με οδηγούν στο χαμένο δωμάτιο του μουσείου που είναι. Και δεν είναι.
Η πραγματικότητα μπλέκει με τη φανταστική περιγραφή ενός άγνωστου χώρου. Φωτεινές αστραπές καθώς ανεβοκατεβαίνω επίπεδα, εποχές, δάση, δωμάτια, για να καταλήξω στο ύπαιθρο όπου μια απροσδόκητη θερμή κουβέρτα με σκεπάζει λίγο πριν ξεσκεπάσουν τα μάτια μου για ν’ αντικρίσω έκθαμβη την Ακρόπολη μες στην καταχνιά του χειμωνιάτικου σούρουπου. Βραδιάζει.
Έξι φιγούρες μαντηλοδεμένες, τυφλές κι έξι χορεύτριες που τις οδηγούν μες στους χώρους του μουσείου. Με τίτλο Symphony of a Missing Room μια ξενάγηση στο μουσείο της Ακρόπολης μετατρέπεται σε μια απίστευτη περιπέτεια στην «χαμένη αίθουσα» που υπάρχει μόνο στη φαντασία του θεατή.
Πρόκειται για ένα έργο τέχνης, στο πλαίσιο του MIR FESTIVAL 2012, που είναι αδύνατο να περιγραφεί, μια παράξενη «περφόρμανς», όπως λένε οι δημιουργοί του, οι καλλιτέχνες Lundahl και Seitl. Το ιδιαίτερο ποιητικό σύμπαν του έργου προσφέρει μια μοναδική εμπειρία στον θεατή, καθώς τον παρασύρει σ’ ένα προσωπικό ταξίδι όπου πραγματικότητα και φαντασία συγχέονται. Το έργο χρησιμοποιεί ένα προηγμένο σύστημα ασύρματων ακουστικών με 3D ήχο που καθορίζει και αναδιαμορφώνει εντυπωσιακά την αίσθηση του χώρου και μια σειρά από τεχνικές που αποπροσανατολίζουν τις αισθήσεις. Έτσι η προσοχή του θεατή αποσπάται από τον ορατό και απτό κόσμο και στρέφεται προς τον εαυτό, το χρόνο και τον χώρο, που κι αυτά με τη σειρά τους βιώνονται ως μια εντελώς νέα εμπειρία.
Οι πρωτότυπες και διαφορετικές οπτικές του έργου είναι πολλές. Ο θεατής είναι, στην περίπτωσή μου, μέρος μιας εξαμελούς ομάδας, το ταξίδι του όμως είναι εντελώς προσωπικό. Μέσα σ’ ένα μουσείο, όπου η βασική αίσθηση που χρησιμοποιούμε είναι η όραση, αυτό το έργο έρχεται να δώσει προτεραιότητα στην ακοή και στην αφή, και μέσα από αυτές να οδηγήσει στο ιδιαίτερο σύμπαν του. Για τους καλλιτέχνες η ιστορία δεν αφορά μόνο το παρόν, αλλά και το μέλλον. Έτσι, καθώς ο χρόνος ενοποιείται, ένα γεγονός που συνέβη στο παρελθόν βιώνεται ως κάτι που μπορεί να συμβεί στο μέλλον. Με ρίζες τόσο στα εικαστικά όσο και στις παραστατικές τέχνες, οι Christer Lundahl (SE) και Martina Seitl (UK) έχουν αναπτύξει μια εντελώς δική τους καλλιτεχνική γλώσσα που ανατρέπει κάθε προηγούμενο στο χώρο της περφόρμανς, με έργα που είναι αδύνατο να κατατάξει κανείς σε κάποιο είδος. Το Symphony of a missing room πραγματοποιείται σε μουσεία και έχει ήδη παρουσιαστεί σε διεθνή φεστιβάλ σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες από το 2009. Κάθε φορά επανασχεδιάζεται για την πόλη στην οποία παρουσιάζεται.
Ήταν μια αξέχαστη εμπειρία για τη σχέση με την τέχνη, με το όραμα του παρελθόντος όπως παρουσιάζεται μέσα σ’ ένα μουσείο και όπως το φαντάζεται ο θεατής, με το χρόνο και τη μνήμη.
www.mirfestival.gr
