Θέατρο για παιδιά και εφήβους: Η νέα θεατρική περίοδος και τα πολλαπλά στοιχήματα

Παραστάσεις «κλασικού» ύφους και δομής, performances, ευέλικτο θέατρο τσέπης, παραστάσεις που διαθέτουν τον οπτικό εντυπωσιασμό ως δομικό χαρακτηριστικό και άλλες που θα υπερασπιστούν το «λιτό», μινιμαλιστικό ύφος, μιούζικαλ, χοροθεατρικά δρώμενα, διασκευές μυθιστορημάτων, δημοτικών τραγουδιών, παραμυθιών, μύθων, παραστάσεις mixed media και άλλες με σαφέστερο το σωματικό πρόσημο, θέατρο σκιών, κουκλοθέατρο με πλούσια θεματολογία και προσανατολισμό, καθώς και παραστάσεις που έχουν ως συστατικό στοιχείο τη διάδραση και την μεταβλητότητα, όλα μαζί συστήνουν ένα πλούσιο παραστασιακό τοπίο, που αξίζει κανείς να το διερευνήσει και να το χαρτογραφήσει με κριτική ματιά.

Πώς διαμορφώνεται, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, ο θεατρικός χάρτης για τα παιδιά και τους εφήβους

Το Θέατρο Τέχνης προτείνει τρεις διαφορετικές προτάσεις. Στην Παιδική Σκηνή του Θεάτρου Τέχνης (Φρυνίχου 14, Πλάκα) από 23 Οκτωβρίου, σε συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ ΡΟΥΜΕΛΗΣ, ανεβαίνει η «Ειρήνη» του Αριστοφάνη σε διασκευή-σκηνοθεσία Βασίλη Μαυρογεωργίου.

Στην Εφηβική Σκηνή (στο Υπόγειο της Πεσμαζόγλου) από 29 Οκτωβρίου θα παίζεται η παράσταση «Το γεφύρι της Άρτας και οι Λυγερές του Κάτω Κόσμου», για παιδιά και εφήβους από 11 ετών, σε προσαρμογή κειμένων-σκηνοθεσία-ερμηνεία-τραγούδι των Κωνσταντίνου Ευστρατίου και Αμαλίας Τσεκούρα, δραματουργία-σκηνοθετική επιμέλεια Μαριάννας Κάλμπαρη και μουσική σύνθεση-ενορχήστρωση-μουσική διδασκαλία του Θοδωρή Αμπαζή.

Επίσης για 2η χρονιά πάλι στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, στην Παιδική Σκηνή, συνεχίζεται το μιούζικαλ τσέπης «Τα καινούρια ρούχα του αυτοκράτορα», σε μετάφραση- θεατρική διασκευή, Εύας Στυλάντερ και σκηνοθεσία- μουσική- στίχους τραγουδιών, Κωνσταντίνου Ευστρατίου.

Στο Θέατρο Σταθμός, η ομάδα Hippo Theatre Group παρουσιάζει τη διαδραστική, sci-fi θεατρική παράσταση για παιδιά ηλικίας 5-12 ετών «Η Πόλη των Χαμένων Ρομπότ» (από 2 Οκτωβρίου) σε κείμενο-σκηνοθεσία των Αλέξανδρου Ράπτη και Φώτη Δούσου.

«Η Πόλη των Χαμένων Ρομπότ» από την ομάδα Hippo Theatre Group.

Το Σύγχρονο Θέατρο ανοίγει αυλαία με την κωμωδία «Είμαστε Πάτσι» του Φόλκερ Λούντβιχ, από την ομάδα Συντεχνία του Γέλιου και σκηνοθεσία Βασίλη Κουκαλάνι, ενώ συνεχίζονται οι παραστάσεις «Πιο δυνατός κι από τον Σούπερμαν» του Roy Kift, «Μια γιορτή στου Νουριάν» του Φόλκερ Λούντβιχ και «Ο Μορμόλης» του Ράινερ Χάχφελντ. 

«Είμαστε Πάτσι» του Φόλκερ Λούντβιχ, από την ομάδα Συντεχνία του Γέλιου.

Στο θέατρο Κιβωτός, η Παιδική σκηνή Κάρμεν Ρουγγέρη θα παρουσιάσει, από τα μέσα Νοεμβρίου, το «Παραμύθι χωρίς όνομα», διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος της Πηνελόπης Δέλτα.

Το Εθνικό Θέατρο ανακοίνωσε για τη σεζόν 2022-23 τις ακόλουθες παραστάσεις:

Στο Θέατρο Rex, στην Παιδική σκηνή, ανεβαίνει από τα τέλη Οκτωβρίου «Η Χάιντι και τα Βουνά», σε σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη.

Στην Εφηβική Σκηνή ανεβαίνει από τα τέλη Νοεμβρίου το «Ξύπνημα της Άνοιξης» του Φρανκ Βέντεκιντ, σε διασκευή της Άνια Ράις και σκηνοθεσία του Γιάννη Καραούλη.

Επίσης στην Εφηβική Σκηνή, από τον Απρίλιο του 2023, θα παίζεται η παράσταση «Ιστορίες για να μην κοιμάσαι», βασισμένη σε έργα του Νόελ Γκρεγκ και σκηνοθεσία Σοφίας Βγενοπούλου.

Το θέατρο Κιβωτός θα φιλοξενήσει την πολλά υποσχόμενη χάρτινη, τρισδιάστατη παράσταση «Δαίδαλος και Ίκαρος» (από 2 Οκτωβρίου), σε σκηνοθεσία Δήμητρας Πεμούση και δραματουργική επεξεργασία Αλεξάνδρας Λιακοπούλου και ομάδας Αφού.

«Δαίδαλος και Ίκαρος» από την ομάδα Αφού.

Στο θέατρο «Άβατον», ο «Ηλίας, ο πρώτος γάτος χορευτής της γατοϊστορίας», σε σύλληψη-σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου και Στέφανου Παπατρέχα, εστιάζει στις ηλικίες 2 έως 7 χρονών.

Κουκλοθέατρο με παραστάσεις και Φεστιβάλ

Στο πεδίο του κουκλοθεάτρου το εναλλασσόμενο ρεπερτόριο του εργαστηρίου «Μαιρηβή» θα είναι και αυτή τη χρονιά πολυπρισματικό και για όλες τις ηλικίες ενώ ήδη έχει ξεκινήσει το 9ο Διεθνές Φεστιβάλ Κουκλοθεάτρου και Αφήγησης, με ονομαστές παρουσίες από το εξωτερικό.

Και φέτος ο Ηλίας Καρελλάς και οι συνεργάτες του θα έχουν δυναμική παρουσία στην Παιδική Σκηνή του Θεάτρου Κάππα, όπου θα ανέβει, από τα τέλη Οκτωβρίου, το έργο του Mike Kenny, «Ραπουνζέλ χωρίς παραμύθι», σε σκηνοθεσία-σκηνογραφία-φωτισμούς Ηλία Καρελλά.

Παραστάσεις στο Μέγαρο Μουσικής

Στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε σκηνοθεσία Τατιάνας Λύγαρη, ο «Ροβινσώνας Κρούσος» του συγγραφέα Ντάνιελ Ντεφόε, ανοίγει αυλαία από 22 Οκτωβρίου.

Επίσης στο Μέγαρο Μουσικής, πέρα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα που οργανώνονται για όλη τη χρονιά, από τις αρχές Οκτωβρίου η αυλαία ανοίγει και για τις ακόλουθες παραγωγές:

α) τα δρώμενα θεάτρου σκιών του Ηλία Καρελλά, υπό τον γενικό τίτλο «Ο ήχος των σκιών», με συνοδοιπόρο την Αρετή Κετιμέ, β) η παράσταση «Ο Μπαλ στον αέρα», από την ομάδα Patari Project, γ) «Η βασίλισσα των πάντων», μια παράσταση για βρέφη και νήπια επιμελημένη από τη Σάρα Τοσκάνο και τον Λάμπρο Φισφή, αλλά και δ) η «Αβγώ», βασισμένη σε ιδέα του Αντώνη Παπαθεοδούλου και σκηνοθεσία-επιμέλεια Στέλλας Σερέφογλου.

Φυσικά κάτω από την ίδια στέγη θα παίζεται σε συνεργασία με την Εταιρεία Alzheimer Αθηνών, η μουσική παράσταση δωματίου, για παιδιά 3-9 ετών, με τον τίτλο «Ένας Ελέφαντας στο Δωμάτιο», ενώ για τις μέρες των Χριστουγέννων έχουν ήδη ανακοινωθεί «Τα Χριστούγεννα του Καραγκιόζη στο Παρίσι», του Ηλία Καρελλά, αλλά και ο «Σκρουτζ. Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία» σε μορφή μιούζικαλ, σκηνοθεσία Χρήστου Σουγάρη και μουσική Στέφανου Κορκολή.

Συνεχίζουμε με την Ομάδα Κοπέρνικος, που από το Νοέμβριο, θα παρουσιάζει στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, τη μουσικοθεατρική σύνθεση «Απαγορεύεται η μουσική!», ενώ στο θέατρο Olvio, η ίδια ομάδα επιμελείται τις παραστάσεις «Ο κύριος Κιχ και το μουσικό κουτί των ήχων» και «Ένα ξωτικό στην πόρτα μου».

«Ο κύριος Κιχ και το μουσικό κουτί των ήχων» από την ομάδα Κοπέρνικος.

Στην Αμαξοστοιχία-Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ, η παράσταση της ομάδας ΒίΔα με κέντρο τη ζωγραφική απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 5-10 ετών, με τον τίτλο: «Το μαγικό πινέλο της Νουρ».

Στη σκηνή του θεάτρου Τζένη Καρέζη θα παίζονται για ακόμη μια χρονιά οι ομολογουμένως πολύ καλές παραστάσεις «Ταρτούφος» και «Ερωτόκριτος», σε σκηνοθεσία η Ελένης Βλάχου.

Η ομάδα Patari Project θα δραστηριοποιείται και στο Θέατρο του Νέου Κόσμου με την παράσταση «Οι 5 του Αιγαίου» (σκηνοθεσία: Σοφία Πάσχου), που θα απευθύνεται σε εφηβικό κοινό, ενώ από τη λίστα δεν μπορεί να λείπει η «Οικογένεια Νώε» της Ξένιας Καλογεροπούλου και του Θωμά Μοσχόπουλου, που ανεβαίνει ξανά, μετά από πολλά χρόνια στο θέατρο Πόρτα, από τα μέσα Οκτωβρίου, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου και Σοφίας Πάσχου.

«Οι πέντε του Αιγαίου» από την ομάδα Patari Project.

«Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου», της Άλκης Ζέη, ανεβαίνει ξανά στο θέατρο «Κατερίνα Βασιλάκου-Μαριάννα Τόλη», σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά, ενώ ο μακρύς κατάλογος θα ολοκληρωθεί προς το παρόν με τις ανακοινωμένες παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Εκεί θα ανέβει, η χοροθεατρική δράση για βρέφη και γονείς με τον τίτλο «Underwater» (Ξένια Αηδονοπούλου - Γεωργία Τέγου), η όπερα για παιδιά και νέους του Νίκου Κυπουργού, «Σιωπή, ο Βασιλιάς Ακούει» (σκηνοθεσία: Θοδωρής Αμπαζής, λιμπρέτο: Θωμάς Μοσχόπουλος, μεταγραφή για μικρό σύνολο: Χαράλαμπος Γωγιός), αλλά και «Τα μαγικά μαξιλάρια» του Ευγένιου Τριβιζά, σε μουσική Γιώργου Δούση και σκηνοθεσία Νατάσας Τριανταφύλλη.

Το αίτημα για ποιότητα στο θέατρο για παιδιά και εφήβους είναι διαρκές και όσοι θίασοι-ομάδες-ιδρύματα το έχουν αντιληφθεί εγκαίρως, θα μπορέσουν να συνεχίσουν το έργο τους και αυτή τη χρονιά με αξιώσεις.

Ο χάρτης των παραστάσεων αποτελεί «ανοικτό» έργο καθώς, όπως κάθε χρονιά εξάλλου, νέες παραγωγές προστίθενται, ενώ δεν πρέπει να λησμονούμε τις παραστάσεις στη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Ωστόσο ποιες παραστάσεις θα συγκινήσουν το νεαρό κοινό και ποιες θα το απογοητεύσουν είναι ένα στοίχημα που θα ισχύει όλο το χειμώνα και θα παρακολουθήσουμε από κοντά τις εξελίξεις. Το αίτημα για ποιότητα στο θέατρο για παιδιά και εφήβους είναι διαρκές και όσοι θίασοι-ομάδες-ιδρύματα το έχουν αντιληφθεί εγκαίρως, θα μπορέσουν να συνεχίσουν το έργο τους και αυτή τη χρονιά με αξιώσεις.

Οι παραστάσεις για παιδιά και εφήβους είναι απαιτητικό πεδίο θεατρικής δράσης. Το κοινό είναι «δύσκολο». Δεν κερδίζεται εύκολα σε βάθος χρόνου. Και αυτό το «βάθος χρόνου» κάνει τη διαφορά. Εκεί αποδεικνύεται ποιος έχει επενδύσει πραγματικά στο πεδίο, ενώ και φέτος, ποιες παραγωγές θα κερδίσουν συνδυαστικά το στοίχημα της ποιότητας, της κριτικής, των προτιμήσεων, θα φανεί στο τέλος της διαδρομής.

Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΡΑΠΤΟΥ είναι Θεατρολόγος-Κριτικός Θεάτρου.