Η Ντανιέλ Μιτεράν στην Αθήνα

σήμερα Ντανιέλ Μιτεράν, παρουσία και του Κριστόφ Φαρνό, του πανύψηλου νέου Γάλλου Πρέσβη. Αφορμή για την επίσκεψή της στη χώρα μας ήταν η πρόσφατη έκδοση στη Γαλλία του βιβλίου της «Κατά λέξη» (Mot-a-mot, εκδ. Cherche-Midi), μια εξομολόγηση-συνέντευξη που συνέγραψε μαζί με τον Έλληνα δημοσιογράφο και κριτικό λογοτεχνίας Γιώργο Αρχιμανδρίτη.

Το βιβλίο, που κυκλοφόρησε μόλις δύο εβδομάδες νωρίτερα στη Γαλλία κι έτυχε μεγάλης προβολής, ακολουθεί τη δομή του γαλλικού αλφαβήτου: Κάθε κεφάλαιο και ένα γράμμα, κάθε γράμμα και μια λέξη-κλειδί που οδηγεί σε κάποιο σημαντικό γεγονός ή πρόσωπο ή ιδέα της ζωής της. Ανάμεσα στις προσωπικές εξομολογήσεις και στις θεωρητικές-πολιτικές της αναζητήσεις, σκιαγραφείται το πρόσωπο μιας γυναίκας με σταθερό άξονα σκέψης. «Το να μη μιλάς για κάτι, δεν σημαίνει ότι το αγνοείς», λέει αναφορικά με την γνωστότερη εξωσυζυγική σχέση του Μιτεράν, αυτή με την Αν Πενζό.

Πράγματι, η Ντανιέλ Μιτεράν δίνει την εικόνα μιας γυναίκας ελεύθερης, που τα έχει καλά με τον εαυτό της και που δεν διστάζει να πει τη γνώμη της χωρίς στρογγυλεύει τις φράσεις της. «Είμαι άθεη», ήταν η ξερή απάντησή της στην ερώτηση του Γιώργου Αρχιμανδρίτη για το αν πιστεύει στη μοίρα. Αντίστοιχα «ξερά» και καθαρά απάντησε όταν ρωτήθηκε αν έχει μετανιώσει για πράγματα που έκανε ή δεν έκανε στη ζωή της. «Δεν έχει νόημα να μετανιώνεις, από τη στιγμή που δεν μπορείς να πας πίσω στο χρόνο και να αλλάξεις τα πράγματα. Δεν μετανιώνω για τίποτε, αναλαμβάνω ωστόσο την ευθύνη των επιλογών μου.»

Ήταν μια βραδιά γλυκιά, χωρίς εντάσεις και οξύνσεις, αφού τόσο ο Γιώργος Αρχιμανδρίτης όσο και το κοινό σεβάστηκε την Ντανιέλ Μιτεράν κι απεφεύχθησαν ερωτήσεις που ενδεχομένως θα σκανδάλιζαν, είτε για τις προσωπικές της σχέσεις, την «παράλληλη» ζωή του Μιτεράν, είτε για την άποψή της για την νυν Πρώτη Κυρία αλλά και τον Πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί (για τον οποίο δεν φαίνεται να τρέψει μεγάλη εκτίμηση). Στο κέντρο της κουβέντας της μπήκαν ωστόσο τα ζητήματα που την απασχολούν έντονα τα τελευταία τριάντα χρόνια: Η ισορροπημένη ανάπτυξη, ο σεβασμός στο περιβάλλον, η δημοκρατική και δίκαιη διαχείριση των πόρων, ειδικά των υδάτινων, η ανάγκη να παλέψουμε για μια διαφορετική δημοκρατία που θα βασίζεται στις αξίες της ζωής και στα μακροπρόθεσμα οφέλη και όχι στη λατρεία της ταχύτητας και του βραχυπρόθεσμου κέρδους που μας οδήγησε σε αυτή την κρίση «αλλά και στην επόμενη που, αν δεν αλλάξουμε, δεν θα αργήσει να έρθει».

Η Ντανιέλ Μιτεράν σε 350 λέξεις

Η Ντανιέλ Γκουζ γεννήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 1924 στο Βερντάν της βόρειας Γαλλίας. Κόρη του Αντουάν Γκουζ, δασκάλου ριζοσπάστη αριστερού, εντάχθηκε από τα 17 της στην Αντίσταση, όπως κι η Κριστίν, η μεγαλύτερη αδελφής της. Το 1944 ήρθε σε επαφή με τον Φρανσουά Μορλάν, ψευδώνυμο του Φρανσουά Μιτεράν. Η ίδια τον συνόδεψε, κάνοντας την ερωμένη του, για να περάσει με τρένο από ένα επικίνδυνο μπλόκο της Γκεστάπο, στις αρχές του 1944. Το «θέατρο» δεν άργησε να γίνει πραγματικότητα: Ερωτεύτηκαν, και λίγο μετά την Απελευθέρωση, τον Οκτώβριο του 1944, παντρεύτηκαν, αρχικά στο Δημαρχείο και στη συνέχεια στην εκκλησία Σεντ Σεβερίν στον Παρίσι.

Το 1945, στα 21 της χρόνια, η Ντανιέλ Μιτεράν φέρνει στον κόσμο το πρώτο της αγόρι, τον Πασκάλ, το οποίο «έχασε» σε ηλικία μόλις δύο μηνών. Ένα χρόνο μετά, στον κόσμο έρχεται ο δεύτερος γιος της, ο Ζαν-Κριστόφ, και δυο χρόνια αργότερα ο τρίτος, ο Ζιλμπέρ.

Στη συνέχεια, το πάνω χέρι στη ζωή της παίρνει η πολιτική: Ο Μιτεράν, βουλευτής από το 1946, καταλαμβάνει την αρχηγία του Σοσιαλιστικού Κόμματος το 1971. Κάπου τότε ο άντρας της γνωστοποιεί τη σχέση του με την Αν Πενζό, με την οποία διατήρησε παράλληλη σχέση για πολλά χρόνια κάνοντας μαζί της και μια «κρυφή» κόρη, την Μαζαρίν Πενζό.

Από το 1981, Πρώτη Κυρία πια, δείχνει ένα διαφορετικό πρόσωπο, κερδίζοντας τον τίτλο της «Αριστερής συνείδησης του Μιτεράν». Αναλαμβάνει δράσεις υπέρ χωρών και κινημάτων του τρίτου κόσμου, δημιουργεί ακόμη και μέσα στα Ηλύσια Πεδία ένα δίκτυο ελέγχου της εξουσίας. Το 1986 ιδρύει την οργάνωση France-Libertés, η οποία έκτοτε δραστηριοποιείται έντονα εντός κι εκτός Γαλλίας. Ειδικά μετά το θάνατο του συζύγου της, το 1996, η Ντανιέλ αποκτά μεγαλύτερη πολιτική υπόσταση: Εμφανίζεται κριτική απέναντι στο τουρκικό καθεστώς, κι αντίκειται στην είσοδο της Τουρκίας στην Ευρώπη. Υπήρξε θερμή υποστηρίκτρια των Κούρδων και προσωπική φίλη με βουλευτές του κουρδικού κόμματος, ενώ το 2005, διαφωνώντας με το σοσιαλιστικό κόμμα, υποστήριξε το ΟΧΙ στο δημοψήφισμα για το ευρωπαϊκό Σύνταγμα «καταγγέλλοντας την εξουσία της οικονομίας πάνω στους λαούς».

Γιώργος Αρχιμανδρίτης

Με διδακτορικό συγκριτικής γραμματολογίας στη Γαλλία, οικείος στους λογοτεχνικούς κύκλους εδώ και χρόνια για τις ανταποκρίσεις του από το Παρίσι, έγινε ευρύτερα γνωστός χάρη στη συνέντευξή του με τον Μίκη Θεοδωράκη και το βιβλίο «Σε πρώτο πρόσωπο: Μίκης Θεοδωράκης» (Ελληνικά Γράμματα). Έχει εκπομπή στο κρατικό ραδιόφωνο «France Culture», ενώ πρόσφατα διορίστηκε, από την Ελλάδα, Πρέσβης Πολιτισμού για την ευρωπαϊκή πολιτιστική περίοδο της Γαλλικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.