kriaras-1

Ο γνωστός φιλόλογος τιμήθηκε από την Εταιρεία Συγγραφέων*

Θα μπορούσε να είναι είδηση μονάχα για την ηλικία του, αλλά ο Εμμανουήλ Κριαράς, εκτός από μαραθωνοδρόμος της ζωής, είναι ένας ακούραστος μαραθωνοδρόμος της εργασίας

και της προσφοράς. Στα 104 (sic) χρόνια του συνεχίζει ακνόως να δημιουργεί, να παράγει, να παρεμβαίνει σε θέματα ελληνικής γλώσσας και παιδείας, που είναι άλλωστε και τα ζητήματα που τον ενέπνευσαν από την αρχή της ακαδημαϊκής και επιστημονικής του καριέρας. Ακόμη κι ο θάνατος της γυναίκας του, λίγα χρόνια πριν, με την οποία δήλωνε ακόμη ερωτευμένος, δεν κατάφερε να κλονίσει την μοναδική του πίστη στην αρετή της εργασίας.

Η αποδοχή της πρότασης του Γιώργου Παπανδρέου να είναι υποψήφιος στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας στις τελευταίες εκλογές, στην τελευταία και φυσικά μη εκλόγιμη θέση, είναι χαρακτηριστική της διάθεσής του να είναι «παρών» στα πράγματα του τόπου. Άλλωστε, λίγες μέρες μετά τις εκλογές, όταν υποδέχτηκε τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ στο σπίτι του στη Θεσσαλονίκη, δεν παρέλειψε για μια ακόμη φορά να τον νουθετήσει εκφράζοντας μια από τις πιο αμφιλεγόμενες απόψεις του, αυτή για την κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο.

Η άποψή του δεν ήταν βέβαια κεραυνός εν αιθρία, και την επαναλαμβάνει σταθερά πολλά χρόνια τώρα. Είναι άλλωστε συνέπεια όλης της μέχρι τώρα επιστημονικής πορείας του. Λαύρος δημοτικιστής από τα πρώτα χρόνια του γλωσσικού ζητήματος, σταθερός υπέρμαχος του μονοτονικού, αποτελεί στο χώρο της εν ελλάδι γλωσσολογικής κοινότητας τον «προοδευτικό» (απαραίτητα τα εισαγωγικά) πόλο – με τον καθηγητή Γεώργιο Μπαμπινιώτη να καταλαμβάνει την άλλη πλευρά. Αν και αυτά που τους ενώνουν είναι περισσότερα από αυτά που τους χωρίζουν (ούτε Μπαμπινιώτης συζητάει επιστροφή του πολυτονικού, ενώ σε επιμέρους απόψεις τους για τη γλώσσα δεν διαφωνούν), η μεγάλη τους διαφορά έγκειται στο πώς βλέπουν την ελληνική γλώσσα στη διαχρονία της. Για τον Μπαμπινώτη, η ελληνική γλώσσα είναι ένα ενιαίο συνεχές από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, εξού και η εμμονή του στις «διορθωτικές» επεμβάσεις στην ορθογραφία, βάσει ετυμολογικών δεδομένων (μια εμμονή που, δεδομένης και της ευρείας εξάπλωσης του λεξικού του, έχει προσθέσει αρκετούς πονοκεφάλους στους διορθωτές σε εκδόσεις και εφημερίδες). Για τον Κριαρά, τα αρχαία ελληνικά είναι μια άλλη γλώσσα (προσοχή, όχι ξένη), διαφορετική από τη σημερινή, γι’ αυτό και δεν την καταλαβαίνουμε οι σημερινοί Έλληνες. Σε αυτή του την άποψη εδράζεται και η πεποίθησή του ότι τα αρχαία ελληνικά δεν είναι σωστό να διδάσκονται στο Γυμνάσιο, όταν οι μαθητές δεν έχουν ακόμη κατακτήσει τη δική τους γλώσσα, κι ότι θα έπρεπε η διδασκαλία τους να περιοριστεί στο λύκειο. Εννοείται βέβαια, προς αποφυγή παρεξηγήσεων, ότι ως διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών δεν εννοούνται τα αρχαία κείμενα, που μπορούν κάλλιστα να διδάσκονται μεταφρασμένα, αλλά η ίδια η γλώσσα (συντακτικό, γραμματική, κ.λπ).

Χρήσιμο είναι ωστόσο να έχει κανείς στο μυαλό του ότι την άποψη αυτή για τη διδασκαλία των αρχαίων στο γυμνάσιο εκφράζει ο ακαδημαϊκός του οποίου κορυφαίο έργο του είναι το ημιτελές «Λεξικό της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας, 1100-1669» (από το οποίο ωστόσο έχουν ήδη εκδοθεί 14 τόμοι!), άνθρωπος δηλαδή που έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της ελληνικής γλώσσας μέσα στους αιώνες. Σήμερα, παρότι όπως λέει αισθάνεται απομονωμένος αφού όλοι του οι δικοί του άνθρωποι έχουν πια «φύγει», χαίρει άκρας υγείας και εξακολουθεί να εργάζεται καθημερινά.

 *Στον Εμμανουήλ Κριαρά απονεμήθηκε το βραβείο της Εταιρείας Συγγραφέων «Διδώ Σωτηρίου» για την εξαιρετική προσφορά του στα Ελληνικά Γράμματα. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβείο «Άρθουρ Κλαρκ»: Φέτος τιμήθηκε ο Σκωτσέζος συγγραφέας Μάρτιν ΜακΊνες

Βραβείο «Άρθουρ Κλαρκ»: Φέτος τιμήθηκε ο Σκωτσέζος συγγραφέας Μάρτιν ΜακΊνες

Το βραβείο Arthur C Clark είναι το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας. Kεντρική εικόνα: ο Μάρτιν ΜακΊνες [Martin MacInnes]. 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Σκωτσέζος συγγραφέας Martin MacInnes πήρε το ...

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

Στο 48ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με την εκδότρια της Εστίας, Εύα Καραϊτίδη. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 25 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Αναβαθμισμένη, πλουσιότερη, υποσχόμενη και με πολλές εκπλήξεις θα είναι φέτος η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού, η οποία επιστρέφει για τρίτη χρονιά στους Χαρουπόμυλους Λαντίτη, από τις 22 μέχρι τις 24 Νοεμβρίου 2024.

Επιμέλεια: Book Press

Όπως δηλώνουν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβείο «Άρθουρ Κλαρκ»: Φέτος τιμήθηκε ο Σκωτσέζος συγγραφέας Μάρτιν ΜακΊνες

Βραβείο «Άρθουρ Κλαρκ»: Φέτος τιμήθηκε ο Σκωτσέζος συγγραφέας Μάρτιν ΜακΊνες

Το βραβείο Arthur C Clark είναι το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο στο χώρο της επιστημονικής φαντασίας. Kεντρική εικόνα: ο Μάρτιν ΜακΊνες [Martin MacInnes]. 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Σκωτσέζος συγγραφέας Martin MacInnes πήρε το ...

«Bless This Mess» της Κατερίνας Ανδρέου στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Bless This Mess» της Κατερίνας Ανδρέου στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Bless This Mess» σε σύλληψη και χορογραφία της Κατερίνας Ανδρέου, η οποία παρουσιάζεται στο Φεστιβάλ Αθηνών, Πειραιώς 260 (χώρος Ε) σήμερα και αύριο, 24/07 και 25/07 στις 21:00.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η Κατερίνα Ανδρέου παρο...

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

Στο 48ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με την εκδότρια της Εστίας, Εύα Καραϊτίδη. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 25 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες και νύχτες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ