Μίμης Μαρωνίτης: Άνδρας πολύτροπος

Οι ομιλητές Λ. Τσιριμώκου, Β. Κάλφας, Θ. Παπαγγελής, Λ. Πόλκας, Β. Αποστολίδου, Δ. Κυρτάτας, Ά. Στυλιανού, Δ. Καψάλης, Γ. Παπαθεοδώρου θα φωτίσουν πτυχές της πολυσχιδούς φυσιογνωμίας του και του πλούσιου ερευνητικού, συγγραφικού και διδακτικού του έργου.

Πιο αναλυτικά, το πρόγραμμα θα έχει ως εξής: 

 Λίζυ Τσιριμώκου - Ένας και πολλοί 

Ο πληθυντικός εαυτός του Δ. Ν. Μαρωνίτη. Διανοούμενος, δάσκαλος, φιλόλογος, κριτικός, ποιητής, δοκιμιογράφος, επιφυλλιδογράφος: όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά. Γλωσσομανής – αν πρέπει να τονιστεί μία από τις πολλές του ταυτότητες, το συνεκτικό νήμα της πολυδιάστατης προσφοράς και παρουσίας του, σε χρόνο συμπιεσμένο και σε χρόνο ασυμπίεστο. Μικρός ψηφιδωτός περίγυρος «στα χρόνια του και τα χαρτιά του».

Βασίλης Κάλφας - Τα πρώιμα γραπτά του Μαρωνίτη: ένα νέο μοντέλο εκφοράς του επιστημονικού λόγου

H ανάλυση επικεντρώνεται στην Εισαγωγή του Μαρωνίτη στη μετάφραση του πρώτου τόμου των Ιστοριών του Ηροδότου και στα πρώιμα άρθρα του που ενσωματώθηκαν αργότερα στο βιβλίο Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα. Σκοπός είναι να δειχτεί ότι, σε σχέση με τις καθιερωμένες μορφές εκφοράς των επιστημονικών κειμένων της κλασικής φιλολογίας κατά τη δεκαετία του 1970, τα γραπτά του Μαρωνίτη αποτέλεσαν ένα νέο υπόδειγμα επιστημονικής γραφής, που έκτοτε καθιερώθηκε.

Θεόδωρος Δ. Παπαγγελής - Η «βαθιά δομή» και το ουμανιστικό πάθος της αρχαιογνωσίας του Δημήτρη Μαρωνίτη

Ως μελετητής της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, στην πιο ώριμη φάση του ο Δ. Ν. Μαρωνίτης κατατείνει σε δομιστικού τύπου προσεγγίσεις, όπου τον ερμηνευτικό μηχανισμό καθορίζουν μεγαθεματικές (Πόλεμος-Ομιλία, Πόλεμος-Νόστος) και ειδολογικές (Έπος-Δράμα, Έπος-Λυρική Ποίηση) δυάδες. Ωστόσο, παρά τον φορμαλιστικό και δομιστικό τους πυρήνα, οι αναγνώσεις του δεν απομακρύνονται από την παράδοση της ουμανιστικής κριτικής και αναδεικνύουν τα ευρύτερα γραμματολογικά, πολιτικά και ηθικά ζητήματα των κειμένων.

Σάββας Κονταράτος - Ο «λόγος» του Δ. Ν. Μαρωνίτη για τη Μέση Εκπαίδευση

Σκιαγραφείται το πολυδιάστατο φάσμα συμπεριφορών, στάσεων και πα-ρεμβάσεων (προφορικών και γραπτών) του Δ. Ν. Μαρωνίτη, με τις οποίες συνέβαλε στην αναδιαμόρφωση της διδασκαλίας και γενικότερα της φιλο-λογικής παιδείας (κλασικής και νεοελληνικής) στη Μέση Εκπαίδευση. Δεί-χνεται, ακόμη, ότι οι σχεδιασμοί του διανοούμενου δασκάλου, τοποθετημέ-νοι πέρα από τον παιδαγωγισμό και τον ακαδημαϊσμό, εκφράστηκαν στο σχήμα του μαχητικού ουμανισμού με στόχο: τη γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στη μέση και ανώτατη εκπαίδευση αφενός· τη σύζευξη του πολιτι-σμού και της παιδείας με την πολιτική αφετέρου. 

Βενετία Αποστολίδου - Η συμβολή του Δ. Ν. Μαρωνίτη στη Νεοελληνική Φιλολογία 

Αρχαιογνωσία και νεογνωσίαΗ ανακοίνωση εστιάζει στο νεοελληνικό έργο του Μαρωνίτη και επιχειρεί να διερευνήσει τη σημασία του και τη συμβολή του στην ανάπτυξη της επιστήμης της Νεοελληνικής Φιλολογίας. Ο Μαρωνίτης δίδαξε στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης νεοελληνική λογοτεχνία, πήρε μέρος σε επιτροπές κρίσης του διδακτικού προσωπικού της ΝΕΦ, εισηγήθηκε διδακτορικές δια-τριβές της ΝΕΦ και γενικά αντιμετωπιζόταν ως «άτυπος» καθηγητής της. Διερευνώντας το ερώτημα τι νέο κόμισε στην ανάπτυξη της ΝΕΦ, η ανακοίνωση θα δείξει πώς ο Μαρωνίτης χρησιμοποίησε στις μελέτες του μεγάλη γκάμα μεθόδων και τρόπων που δεν αποσκοπούσαν ούτε στην επίδειξη αρχαιογνωσίας ούτε στην επιφανειακή «απόδειξη» της αξίας της νεοελληνικής λογοτεχνίας μέσω μιας επισφαλούς συνέχειας. Ο Μαρωνίτης, με το παράδειγμά του, ανέτρεψε την έως τότε σχέση Αρχαίας Ελληνικής και Νεοελληνικής Φιλολογίας.

Δημήτρης Κυρτάτας - «Οἷός εἰμι»: Αναγνώστης και αφηγητής 

Σχολιάζεται η συνάφεια που είχε το πάθος του Μαρωνίτη για την ανάγνωση και την αφήγηση με τον τρόπο ανάλυσης λογοτεχνικών κειμένων που εισηγήθηκε.

Άρης Στυλιανού - Ο Μαρωνίτης ως φιλόσοφος διανοούμενος

Αναδεικνύεται η σχέση του Μαρωνίτη ως διανοουμένου με τη φιλοσοφία, τον φιλοσοφικό λόγο, τις φιλοσοφικές πρακτικές, και διερευνάται η οικουμενικότητα και η καθολικότητα της σκέψης του και της πρακτικής του: φιλολογικής, μεταφραστικής, πολιτικής.

Διονύσης Καψάλης - Ο δραστικός λόγος του Δ. Ν. Μαρωνίτη

Ο Δ. Ν. Μαρωνίτης, κυρίως με την επιφυλλιδογραφία του στα χρόνια της δικτατορίας, άλλαξε ριζικά τον δοκιμιακό λόγο στη γλώσσα μας, τον προίκισε με νέες τονικότητες και τον κατέστησε ένα όργανο μεγάλης έκτασης και βάθους, ικανό να ανταποκριθεί σε πολλές και διαφορετικές εκφραστικές ανάγκες.

Γιάννης Παπαθεοδώρου - «Δίσεχτα χρόνια»: νεοελληνική λογοτεχνία και ιστορική συνείδηση στο έργο του Δ. Ν. Μαρωνίτη

Εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι «νεοελληνικές» μελέτες του Δ. Ν. Μαρωνίτη σχετίζονται με τη βιωμένη εμπειρία της δικτατορίας. Επιπλέον, αναδεικνύεται το ερμηνευτικό σχήμα του Μαρωνίτη, στο οποίο κυριαρχεί η σχέση της νεοελληνικής λογοτεχνίας με την ιστορική συνείδηση της εποχής.

Πολυχώρος του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών