Στις 23 Ιουνίου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική το πρώτο μυθιστόρημα του David Foster Wallace, Η σκούπα και το σύστημα, σε μετάφραση -και με επίμετρο- του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
«Ένα φιλί με τη Λινόρ είναι ένα σενάριο σύμφωνα με το οποίο πατινάρω με λιωμένες σόλες στο υγρό παγοδρόμιο του κάτω χείλους, όπου με προφυλάσσει από την κακοκαιρία το υγρό ζεστό στέγαστρο του άνω χείλους, για να συρθώ τελικά ανάμεσα σε χείλι και ούλο και να τραβήξω το χείλι προς τη μεριά μου όπως το παιδί την κουβερτούλα του και να κοιτάξω από πάνω της με γυάλινα, εχθρικά μάτια προς τον κόσμο έξω από τη Λινόρ, έναν κόσμο μέρος του οποίου δεν επιθυμώ πια να αποτελώ.» (από το μυθιστόρημα Η σκούπα και το σύστημα)
***
Απόσπασμα από το επίμετρο
Ο Wallace γεννήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου του 1962 – και είναι έτσι ο πρώτος συγγραφέας της γενιάς μας που αναγορεύεται σε θρύλο, που μελετάται με ασίγαστο πάθος, που βιογραφείται από έναν εμβριθή συγγραφέα, που μια ωραία φέτα της ζωής του μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη, που υψώνεται στο στάτους του ροκ σταρ.
Το πρώτο του μυθιστόρημα, Η σκούπα και το σύστημα, κυκλοφόρησε στην Αμερική τον Ιανουάριο του 1987 και εντυπωσίασε κοινό και κριτικούς. Πρόκειται για μια ιδιοφυώς στημένη κωμωδία με σκοπό να ασκήσει σκληρή αλλά και βαθύτατα ανθρώπινη κριτική στην καθημερινότητα και τη νοοτροπία που δέσποζαν στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1990. Ο Wallace, στο μυθιστόρημα αυτό, δείχνει το δυναμικό ταλέντο και την πολύπτυχη ευρυμάθειά του. Ένας συναρπαστικός συνδυασμός υψηλής φιλοσοφίας και ποπ κουλτούρας, ένα ισχυρό κοκτέιλ από Wittgenstein και Derrida με δόσεις από σκουπιδοτηλεόραση, φοιτηταριό και κραιπάλες. Μια τρελή ιστορία βιομηχανικής κατασκοπείας και τρελών ερωτικών σχέσεων. Το πυραυλοκίνητο ντεμπούτο μιας λαμπρής λογοτεχνικής σταδιοδρομίας.
Κοντά δέκα χρόνια μετά, τον Φεβρουάριο του 1996, θα κυκλοφορήσει το opus magnum του Wallace, το περιλάλητο Infinite Jest, ένα μεγαλειώδες τέρας 1079 σελίδων, ένα μυθιστόρημα-μαστόδοντο, ένα καλειδοσκοπικό υπερμυθιστόρημα που δεν έπαψε να διχάζει αλλά και δεν έπαψε να διαβάζεται με πάθος, ένα έργο τέχνης που πλούτισε την αμερικανική και την παγκόσμια μυθιστοριογραφία.
Διαβάζοντας τον D.T. Max, κατέγραψα την αγάπη του Wallace για τους σκύλους, άλλωστε φωτογραφίστηκε πολλές φορές με τα αγαπημένα του σκυλιά που άκουγαν στα ονόματα Drone και Jeeves. Κατέγραψα την εμμονή του Wallace με τη μουσική και την οξύνοια του Brian Eno και ιδίως με το κομμάτι «The Big Ship», που το άκουγε ώρες ολόκληρες, πάλι και πάλι. Κατέγραψα ότι άκουγε, μεταξύ άλλων, Joy Division, Jethro Tull, Kajagoogoo, Greatful Dead, Keith Jarrett (πώς όχι!), Neil Young, Public Enemy, Ani Difranco, Simon & Garfunkel. Κατέγραψα τα διαβάσματά του, ανάμεσα στα οποία φιγουράρουν τα βιβλία ιερών τεράτων όπως οι: Thomas Pynchon, Don DeLillo, William Gaddis, William Gass, Cormac McCarthy. Κατέγραψα την αγωνία και τον αγώνα του με την κατάθλιψη, τις ερωτικές του περιπέτειες που ενίοτε άγγιζαν τα όρια του σκανδάλου (πλάγιαζε με εκλεκτές φοιτήτριές του!), την προσήλωσή του στο τένις, την πάλη του για να πλάσει τον δικό του amour fou με την κατά επτά χρόνια μεγαλύτερή του και παντρεμένη ποιήτρια Mary Karr.
Το έργο του κατακτά την αιωνιότητα. Το έργο του μένει εδώ και ηλεκτρίζει μυαλά και καρδιές με τη βαθύνοια, την επιδεξιότητα, το χιούμορ και τον πάντοτε ανυποχώρητο ανθρωπισμό του.
Πιστός στην άσκηση του potlatch, της ανιδιοτελούς, αλλά πάντα με στρατηγική σημασία, ανταλλαγής δώρων, ο Wallace έκανε το εξής μεταρομαντικό δώρο στην Κarr: Αγόρασε το δικαίωμα να πάρει ένα αστέρι το όνομά της, έγραψε ένα σημείωμα που έλεγε ότι η Karr κατέκτησε πια και τον ουρανό και λάμπει για πάντα πάνωθέ μας, έβαλε το πιστοποιητικό σε ένα όμορφο ξύλινο κουτί και της το έστειλε με το ταχυδρομείο!
Στις 12 Σεπτεμβρίου του 2008, μόλις σαράντα έξι ετών αλλά με όψη εφήβου, ο David Foster Wallace περνάει στην άλλη όχθη, ξεγελώντας τη σύζυγό του, την εικαστικό Karen Green, και όλο τον κόσμο, και κρεμιέται στο γκαράζ της κατοικίας τους. Το έργο του κατακτά την αιωνιότητα. Το έργο του μένει εδώ και ηλεκτρίζει μυαλά και καρδιές με τη βαθύνοια, την επιδεξιότητα, το χιούμορ και τον πάντοτε ανυποχώρητο ανθρωπισμό του.
Ας κρατήσουμε, σαν δυναμική και κατανυκτική συνάμα προσευχή, τη φράση του: «Αν λατρέψετε την εξουσία, θα αισθάνεστε αδύναμοι και τρομαγμένοι, και θα χρειάζεται να ασκείτε όλο και μεγαλύτερη εξουσία στους άλλους για να μη σας κατακλύσει ο φόβος» (Αυτό εδώ είναι νερό, εκδ. Κριτική).
* Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης
