22η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης: 430 εκδηλώσεις για ενήλικες, 104 για παιδιά, τιμώμενη χώρα η Βουλγαρία

Σε ζεστό κλίμα συνεργασίας ανάμεσα στους φορείς της έκθεσης, του ΕΛΙΒΙΠ και της τιμώμενης χώρας Βουλγαρίας, πραγματοποιήθηκε το πρωί της Τρίτης 5 Μαΐου η συνέντευξη Τύπου της 22ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης στην αίθουσα «Αιμίλιος Ριάδης» μέσα στον εκθεσιακό χώρο. Τόσο οι ομιλητές στο πάνελ όσο και οι συγγραφείς από τη Βουλγαρία που θα παρευρεθούν στην έκθεση και έστειλαν το μαγνητοσκοπημένο μήνυμά τους τόνισαν τη σημασία της σύνδεσης ανάμεσα στις δύο χώρες που γειτνιάζουν. Αυτή η έκθεση υπόσχεται να επιταχύνει το χτίσιμο γεφυρών ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, με τους φορείς του χώρου, συγγραφείς, μεταφραστές, εκδότες και fellows να εργάζονται άοκνα προς μια λογοτεχνία «πέρα από τα σύνορα», όπως είναι και το κεντρικό σύνθημα της παρουσίας της τιμώμενης χώρας. 

Ο πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού - ΕΛΙΒΙΠ, Νίκος Μπακουνάκης, αναφέρθηκε στον υβριδικό χαρακτήρα της φετινής 22ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, στο πρότυπο των κορυφαίων εκθέσεων βιβλίου στον κόσμο. Πρόκειται για ένα σύγχρονο μοντέλο που συνδυάζει τον εμπορικό, επαγγελματικό και καλλιτεχνικό-πολιτιστικό χαρακτήρα, μετατρέποντας την έκθεση σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία για όλο τον κόσμο του βιβλίου. Ο πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ τόνισε ιδιαίτερα το καλά μελετημένο παιδικό πρόγραμμα που ειδικά φέτος ξεκίνησε από τον Μάρτιο σε συνεργασία με τα σχολεία της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με στόχο όχι απλά τη συμμετοχή αλλά και τη δημιουργία περιεχομένου που θα παρουσιαστεί στην Παιδική Γωνιά.

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΒΙΠ, Νίκος Μπακουνάκης.

Επισήμανε, επίσης, ότι το ΕΛΙΒΙΠ έχει σχεδιάσει την καμπάνια Φιλαναγνωσίας «Διαβάζουμε», η οποία εκκινεί στη φετινή έκθεση και θα διαρκέσει έναν χρόνο. Σε αυτό το πλαίσιο, το ΕΛΙΒΙΠ έχει καλέσει στη φετινή ΔΕΒΘ πολύ σημαντικούς οργανισμούς που εργάζονται παγκοσμίως για τη διάδοση του βιβλίου και της ανάγνωσης, όπως το EURead, το Bonnier Family Foundation και το γερμανικό Stiftung Lesen - ίδρυμα για την προώθηση της ανάγνωσης.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στον ανασχεδιασμό όλων των περιπτέρων, τη μεταμόρφωση του περιπτέρου 12 και το στήσιμο σκοτεινού θαλάμου σε συνεργασία με την ΕΡΤ, για την προβολή αρχειακών βιβλιοφιλικών εκπομπών της ΕΡΤ, από το 1974 έως σήμερα. Διαμορφώθηκε, ακόμη, ένα στούντιο για συνεντεύξεις, τρεις αίθουσες εκδηλώσεων, καθώς και ένα lounge στο περίπτερο 14 για την ξεκούραση των επισκεπτών, κατόπιν πάγιας σχετικής απαίτησης του κοινού. Τόνισε επίσης ότι από φέτος θα υπάρχουν δελτία ελεύθερης εισόδου στη ΔΕΒΘ, προκειμένου να καταγραφεί ο πραγματικός αριθμός των επισκεπτών και να υπάρχουν αξιόπιστα ποσοτικά στοιχεία της έκθεσης.

Αναφορά έκανε επίσης στη συμβολή των χορηγών και υποστηρικτών, που αποτελούν βασικούς πυλώνες για τη βιωσιμότητα και την ανάπτυξη της έκθεσης, επιτρέποντας τη διεύρυνση των δράσεων και την ενίσχυση της απήχησής της.

Η φετινή έκθεση θα φιλοξενήσει φέτος 430 εκδηλώσεις για ενήλικες και 104 για παιδιά

Ειδικότερα ευχαρίστησε, εκτός από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και την ΔΕΘ-HELEXPO, στρατηγικούς συνεργάτες της ΔΕΒΘ, το MOMus, την Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης, την ΕΡΤ, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το ΚΘΒΕ, αλλά και την Fraport που για μία χρονιά ακόμα ενισχύει την προβολή της έκθεσης, διαθέτοντας χώρους για την υποδοχή και ενημέρωση του κοινού στο αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης. Επίσης, για πρώτη φορά φέτος το ΕΛΙΒΙΠ πραγματοποιεί καμπάνια στα ταξί της πόλης που μετακινούν ημερησίως εκατοντάδες κατοίκους και επισκέπτες, με προβολή υλικού της έκθεσης για τους επιβάτες των οχημάτων και συνεχή ενημέρωση των οδηγών για την έκθεση.

Παράλληλα, στάθηκε στη δημιουργία δύο νέων ψηφιακών ιστοσελίδων που διαχειρίζεται το ΕΛΙΒΙΠ, αυτήν της ΔΕΒΘ καθώς και την TBF connect, οι οποίες ενισχύουν την εξωστρέφεια της οργάνωσης και λειτουργούν ως διεθνής πλατφόρμα δικτύωσης και επικοινωνίας για επαγγελματίες του βιβλίου, εκδότες και δημιουργούς, επεκτείνοντας την παρουσία της έκθεσης πέρα από τα φυσικά όρια.

«Κάθε χρόνο πρέπει να γινόμαστε και καλύτεροι», είπε χαρακτηριστικά, ευχαριστώντας το Υπουργείο Πολιτισμού και την υπουργό Λίνα Μενδώνη για τη διαρκή υποστήριξή της στο ΕΛΙΒΙΠ, την Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας, τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τη HELEXPO για τη μακροχρόνια συνεργασία και υποστήριξη, ενώ τόνισε το ρόλο των εκδοτών και των φορέων του βιβλίου που χωρίς εκείνους δεν θα υπήρχε έκθεση.

Τιμώμενη χώρα η Βουλγαρία, 

Τέλος, αναφέρθηκε στην τιμώμενη χώρα Βουλγαρία που ενισχύει τον διαπολιτισμικό διάλογο και δημιουργεί γέφυρες συνεργασίας με την ευρύτερη περιοχή. Όπως είπε, «Κάνουμε προσπάθεια να έρθουμε κοντά στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης που παράγουν πολύ σημαντική λογοτεχνία και θέλουμε να διευρύνουμε την εμπειρία με γλώσσες των χωρών της περιοχής μας».

Ο Πρόεδρος της ΔΕΘ-HELEXPO Χρήστος Τσεντεμεΐδης, καλωσόρισε τη φετινή έκθεση με την αναφορά στη γνωστή ρήση του Μπόρχες «πάντα φανταζόμουν τον παράδεισο σαν ένα είδος βιβλιοθήκης», παρομοιάζοντας την έκθεση με μια τετραήμερη γιορτή βιβλίου. Η φετινή έκθεση θα φιλοξενήσει φέτος 430 εκδηλώσεις για ενήλικες και 104 για παιδιά, θα συγκεντρώσει στη Θεσσαλονίκη και στο Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο της Έλληνες και ξένους συγγραφείς, φέρνοντας κοντά διαφορετικούς πολιτισμούς και ανοίγοντας τον διάλογο σε έναν ταραγμένο κόσμο, όπου τα βιβλία μπορούν να γίνουν ελπίδα, όπως σημείωσε χαρακτηριστικά.

«Με κεντρική θεματική της φετινής διοργάνωσης τη φιλαναγνωσία και το πώς διαμορφώνεται η νέα γενιά αναγνωστών, ανυπομονούμε να δούμε κατά τη διάρκεια αυτού του τετραημέρου παιδιά και ενήλικες να μοιράζονται την αγάπη τους για το διάβασμα σε ένα σύμπαν που έχω την αίσθηση ότι κάθε χρόνο μεγαλώνει με νέους αναγνώστες και νέες αναγνωστικές εμπειρίες» τόνισε. Άλλωστε, όπως πρόσθεσε, στην ταχύτατη ψηφιακή πραγματικότητα που όλοι ζούμε, ένα βιβλίο δίνει την ευκαιρία να πάρουμε τον χρόνο μας, να κάνουμε μια παύση, να επιστρέψουμε ξανά και ξανά σε μια σελίδα, να εμβαθύνουμε και να μην βιαστούμε. Υπογράμμισε επίσης τη στενή συνεργασία με το ΕΛΙΒΙΠ και διαβεβαίωσε πως «η ΔΕΘ-HELEXPO, που συμβάλλει διαχρονικά στον θεσμό της ΔΕΒΘ, θα συνεχίσει στο πλευρό μιας διοργάνωσης-κόσμημα για την πόλη μας».

O Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου της Βουλγαρίας, Svetlozar Zhelev, υπογράμμισε τη σημασία της πολιτισμικής διπλωματίας, που συχνά παραμερίζεται ως πολιτική τακτική.

Σημαντικό θεσμό για την πόλη χαρακτήρισε ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού, Τουριστικής Ανάπτυξης και Διαδημοτικής Συνεργασίας του δήμου Θεσσαλονίκης, κ. Βασίλης Γάκης τη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης η οποία, όπως τόνισε, ενισχύει την εξωστρέφεια, την ταυτότητα και τις διεθνείς συνεργασίες της, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη συμμετοχή της τιμώμενης χώρας, φέτος της Βουλγαρίας. Ο κ. Γάκης ανέφερε ότι Δήμος Θεσσαλονίκης στηρίζει διαχρονικά και τη διοργάνωση αλλά και γενικότερα το βιβλίο και επενδύει ουσιαστικά στη δημοτική βιβλιοθήκη και το δίκτυό της, με σημαντική χρηματοδότηση. Σήμερα, σύμφωνα με την κ. Γάκη, η πόλη διαθέτει ένα εκτεταμένο δίκτυο βιβλιοθηκών, ενώ πρόσφατα δημιουργήθηκε και ένας νέος, καινοτόμος χώρος ανάγνωσης δίπλα στη θάλασσα, το Γυάλινο περίπτερο, που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πολιτιστικός κόμβος με δράσεις βιβλίου και τέχνης.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού Χρήστος Μήττας, αναφέρθηκε στη σημασία της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης ως ένα θεσμό που ενισχύει τη θέση της χώρας στον διεθνή πολιτιστικό χάρτη και προάγει τη γνώση, το διάλογο και τη δημιουργικότητα. Τόνισε τη στήριξη της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και της Περιφερειάρχη κας Αθηνάς Αθανασιάδου-Αηδονά στη διοργάνωση, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του βιβλίου ως μέσο καλλιέργειας της κριτικής σκέψης και ενίσχυσης της δημοκρατίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη φετινή τιμώμενη χώρα, τη Βουλγαρία, τονίζοντας τους ισχυρούς πολιτιστικούς δεσμούς που ενώνουν τους δύο λαούς, καθώς και στον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της Θεσσαλονίκης ως σύγχρονου πολιτιστικού κόμβου. Παράλληλα, ευχαρίστησε το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού για τη συμβολή του, τόνισε ότι η Περιφέρεια θα συνεχίσει να είναι αρωγός στο όραμά του και κάλεσε το κοινό να συμμετάσχει στη μεγάλη γιορτή του βιβλίου.

Στη συνέχεια, έλαβε τον λόγο ο Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου της Βουλγαρίας, Svetlozar Zhelev, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της πολιτισμικής διπλωματίας, που συχνά παραμερίζεται ως πολιτική τακτική. Όπως ανέφερε, η παρουσία της Βουλγαρίας ως τιμώμενης χώρας στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή πολιτιστικής εξωστρέφειας, καθώς η χώρα επιστρέφει σε έναν αντίστοιχο θεσμό μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Γκοσποντίνοφ: Για την καλλιέργεια της «περιέργειας προς τους γειτονές μας»

Παίρνοντας τη σκυτάλη από τον σύντομο χαιρετισμό που απέστειλε ο Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ μέσω βίντεο, ο οποίος μίλησε για την «περιέργεια προς τους γείτονές μας», δήλωσε με τη σειρά του ότι εύχεται σε αυτή τη διοργάνωση να καλλιεργηθεί ακόμα περισσότερο το ενδιαφέρον που τρέφει η μία χώρα για τη λογοτεχνία της άλλης. Τόνισε ότι το βιβλίο λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στους λαούς, αλλά και ως «ασφαλές καταφύγιο» σε μια εποχή αβεβαιότητας. Ευχαρίστησε τους ελληνικούς και βουλγαρικούς φορείς που συνέβαλαν στην προετοιμασία της συμμετοχής, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με θεσμούς μετάφρασης και διεθνείς οργανισμούς.

Στιγμιότυπο από την προβολή βίντεο με μήνυμα του Βούλγαρου συγγραφέα Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Παρουσιάζοντας το πρόγραμμα της Βουλγαρίας, αναφέρθηκε στη συμμετοχή σημαντικών συγγραφέων, εικονογράφων και επαγγελματιών του βιβλίου, που συνδέουν τη βουλγαρική λογοτεχνία με το διεθνές κοινό. Ανέφερε ονομαστικά τους καλεσμένους συγγραφείς της τιμώμενης χώρας, την υποψήφια για διεθνές βραβείο Μπούκερ, Ρενέ Καραμπάς, μία από τις σημαντικότερες Βουλγάρες πεζογράφους η οποία θα μιλήσει στα αυριανά εγκαίνια, Τεοντόρα Ντίμοβα, καθώς και τις Έλενα Αλέξιεβα, Ίνα Βαλτσάνοβα και Ιάνα Μπούκοβα, μεταξύ πολλών άλλων. Ιδιαίτερη μνεία έκανε και στη σημασία της μετάφρασης, τονίζοντας ότι χάρη σε μεταφραστές η ελληνική λογοτεχνία —με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον Καζαντζάκη, τον Καβάφη, τον Ελύτη ή τον Σεφέρη— έχει αποκτήσει ουσιαστική παρουσία στους Βούλγαρους αναγνώστες.

Κλείνοντας, εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι η φετινή παρουσία της Βουλγαρίας στη Θεσσαλονίκη θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τον διάλογο ανάμεσα στις δύο χώρες και θα ανοίξει νέους δρόμους συνεργασίας ανάμεσα στους δημιουργούς, τους εκδότες και το αναγνωστικό κοινό. «Οι Έλληνες συγγραφείς θα έχουν τη θέση τους στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Σόφιας τον Δεκέμβριο», είπε χαρακτηριστικά.

Η διευθύντρια του λογοτεχνικού πρακτορείου SOFIA, κα Gergana Pancheva, εξέφρασε τις ευχαριστίες της για τη συμμετοχή της Βουλγαρίας στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, χαρακτηρίζοντάς την μια σημαντική ευκαιρία εξωστρέφειας και συνεργασίας.

Τόνισε ότι τα βιβλία και οι ιστορίες αποτελούν βασικό μέσο σύνδεσης των λαών, τονίζοντας πως η διάδοσή τους πέρα από τη σύνορα απαιτεί μια ισχυρή υποστήριξη και ότι πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία της Ελλάδας και της Βουλγαρίας. Αναφέρθηκε επίσης στην οργανωμένη, δυναμική παρουσία της Βουλγαρίας, με τη συμβολή δημιουργικών φορέων και τη συμμετοχή εκδοτών στο επαγγελματικό πρόγραμμα.

Το πρόγραμμα της τιμώμενης χώρας περιλαμβάνει ακόμη εκδηλώσεις, εργαστήρια, προβολές και συζητήσεις που αναδεικνύουν τη σύνδεση της λογοτεχνίας με άλλες μορφές τέχνης, αλλά και τη μεταφορά βιβλίων στον κινηματογράφο.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ρόλο της μετάφρασης ως εργαλείο διαπολιτισμικής επικοινωνίας, καθώς και στις δράσεις που αφορούν το παιδικό βιβλίο και τη φιλαναγνωσία. Το πρόγραμμα της τιμώμενης χώρας περιλαμβάνει ακόμη εκδηλώσεις, εργαστήρια, προβολές και συζητήσεις που αναδεικνύουν τη σύνδεση της λογοτεχνίας με άλλες μορφές τέχνης, αλλά και τη μεταφορά βιβλίων στον κινηματογράφο.

Κλείνοντας, σημείωσε ότι η φετινή συμμετοχή φιλοδοξεί να ενισχύσει περαιτέρω τις εκδοτικές και πολιτιστικές σχέσεις των δύο χωρών, ανοίγοντας νέες προοπτικές συνεργασίας και εναλλακτικές.

Σε μαγνητοσκοπημένο χαιρετισμό ο διεθνούς φήμης βραβευμένος με το Διεθνές Βραβείο Booker, Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ, υπενθύμισε την προ τριετίας συμμετοχή του στην ΔΕΒΘ, ενώ αναφέρθηκε στις πολύ καλές προοπτικές για τη βουλγαρική και την ελληνική λογοτεχνία. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου έστειλαν μαγνητοσκοπημένα μηνύματα πολλοί διακεκριμένοι συγγραφείς της Βουλγαρίας που θα συμμετάσχουν στη φετινή διοργάνωση. 

Το συνολικό πρόγραμμα της 22ης ΔΕΒΘ έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της διοργάνωσης και μπορείτε να το συμβουλευτείτε εδώ.