Μια μέρα σαν σήμερα, 13 Δεκεμβρίου 1944 έφυγε από την ζωή ο Ρώσος ζωγράφος Βασίλι Καντίνσκι σε ηλικία 78 ετών. Πέθανε από αρτηριοσκλήρωση στο παρισινό προάστιο Νεϊγί-σιρ-Σεν όπου και ετάφη.
Του Ευθύμιου Σακκά
Ο Βασίλι Καντίνσκι είχε γεννηθεί στη Μόσχα στις 16 Δεκεμβρίου 1866 αλλά μεγάλωσε στην Οδησσό όπου ο πατέρας του ήταν διευθυντής σε εργοστάσιο τσαγιού και εκεί, μεταξύ των άλλων, κατά την παιδική του ηλικία λάμβανε μαθήματα μουσικής, ζωγραφικής και σχεδίου και με την ενηλικίωσή του επέστρεψε στη γενέτειρά του την Μόσχα για να σπουδάσει νομική. Με το πέρας των σπουδών του ακολούθησε ακαδημαϊκή πορεία με την ζωγραφική πάντως να βρίσκεται πάντα σε πρώτο πλάνο στη ζωή του και το 1896 τελικά θα εγκατασταθεί στο Μόναχο για να αφοσιωθεί στη τέχνη.
Τα επόμενα χρόνια θα λάβει εκ νέου μαθήματα και θα αναπτύξει έντονη καλλιτεχνική δραστηριότητα σχηματίζοντας την καλλιτεχνική ομάδα «Phalanx», η οποία παρουσίαζε έργα μοντέρνων γάλλων ζωγράφων, ενώ αργότερα θα ιδρύσει τον περίφημο «Γαλάζιο Καβαλάρη» μέσα από την έκδοση του οποίου ο Καντίνσκι και άλλοι ομότεχνοί του εκφέρανε τις θέσεις τους περί ζωγραφικής και παράλληλα διοργανώσανε εκθέσεις με έργα ζωγράφων όπως ο Braque και ο Klee. To 1911 εξέδωσε και ένα από τα δύο σημαντικότερα θεωρητικά του κείμενα, Για το πνευματικό στη τέχνη (μτφρ. Μηνάς Παράσχης, 1981, Νεφέλη). Ως τότε τα έργα του ρώσου επικεντρώνονται στα ονειρικά τοπία και διατρέχονται από το πνεύμα του φωβισμού και του εξπρεσσιονισμού.
Τρία χρόνια αργότερα επέστρεψε στην πατρίδα του και παρέμεινε για έξι χρόνια, οπόταν και οι πίνακές του λαμβάνουν πιο αφηρημένες μορφές. Θα επανέλθει στην Γερμανία για να διδάξει στο Bauhaus της Βαϊμάρης και ως το 1933 που θα φύγει για το Παρίσι θα αποδώσει μερικά από τα σημαντικότερα έργα του που χαρακτηρίζονται από γεωμετρικές φόρμες και ψυχρά χρώματα. Το 1926 θα εκδώσει και το δεύτερο βιβλίο του Σημείο, γραμμή, επίπεδο, (μτφρ. Έφη Μαλάκη-Σταθάκη, 2011, Δωδώνη).
Την τελευταία δημιουργική περίοδο ως το θάνατό του στο Παρίσι το 1944 επικεντρώθηκε περισσότερο στην διακοσμητικότητα, χρησιμοποιώντας έντονους χρωματικούς τόνους ενώ περισσότερο από ποτέ αναδείχτηκε και το μουσικό στοιχείο στη ζωγραφική του.
