Πώς εξηγούν το φαινόμενο αναλυτές, συγγραφείς και δημοσιογράφοι. Οι «μεταλλάξεις» που έχει υποστεί το είδος τα τελευταία χρόνια. Κεντρική εικόνα: από την κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος «Το Αυτό» του Στίβεν Κινγκ [Stephen King].
Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης
Μας αρέσει τόσο πολύ να τρομάζουμε; Είναι η λογοτεχνία τρόμου αυτή που έχει πάρει τα ηνία στη διεθνή αγορά; Οι απόλυτοι αριθμοί, πάντως, αυτό δείχνουν. Μεταξύ 2022 και 2023, οι πωλήσεις ιστοριών τρόμου και φαντασμάτων αυξήθηκαν κατά 54% σε αξία που φτάνει τα 8,9 εκατομμύρια ευρώ, όπως αναφέρει το Bookseller.
Τους πρώτους τρεις μήνες του 2024, οι πωλήσεις ήταν 34% υψηλότερες σε αξία σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σύμφωνα με την εταιρεία στοιχείων πωλήσεων βιβλίων Nielsen BookScan.
Η πολιτική φύση του είδους
Συγγραφείς και εκδότες τρόμου υποστηρίζουν ότι η έκρηξη οφείλεται εν μέρει στην πολιτική φύση του είδους.
«Ο τρόμος είναι ένα είδος που τείνει να μην αντανακλά ευθέως τα όσα συμβαίνουν στον κόσμο γενικά, κρατώντας έναν σκοτεινό διασκεδαστικό καθρέφτη σε σχέση με τους τρόμους του πραγματικού κόσμου», είπε η Jen Williams, της οποίας το μυθιστόρημα The Hungry Dark θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα.
«Δεδομένου ότι βρισκόμαστε σε μια περίοδο ανησυχητικής αναταραχής –πόλεμοι, πανδημία, κλιματική αλλαγή– είναι ενδιαφέρον ότι ο τρόμος επανέρχεται στο προσκήνιο και φτάνει ακόμη και σε μεγαλύτερο κοινό».
Ο τρόμος είναι «εγγενώς πολιτικός», είπε η Joanna Lee, συντάκτρια της Atlantic Books. Πρόσθεσε ότι σε βιβλία όπως το The Invisible Hotel του Yeji Y Ham, όπου ο τρόμος χρησιμοποιείται για να «αντιμετωπίσει τι σημαίνει να ζεις στη μακρά σκιά ενός αναπόδραστου πολέμου», τα «άγρια, ανήσυχα» στοιχεία του είδους «δείχνουν μια πραγματικότητα που είναι δύσκολο να μεταδοθεί διαφορετικά».
Η Suzie Dooré, αρχισυντάκτρια στο Borough Press, είπε ότι ενώ οι ειδικοί λένε συχνά ότι οι αναγνώστες αναζητούν πιο χαρούμενα θέματα σε σκοτεινούς καιρούς, «αυτή η τάση δεν το επιβεβαιώνει αυτό».
Φεμινιστικό στοιχείο
Υπάρχει ένα ξεχωριστό φεμινιστικό στοιχείο σε πολλά νέα βιβλία τρόμου, μια τάση που κατοχυρώνεται στο TikTok και στο Instagram, δήλωσε η Sarah Stewart-Smith, διευθύντρια καμπανιών της Verve Books, η οποία έχει δημοσιεύσει μυθιστορήματα τρόμου όπως το Just Like Mother της Anne Heltzel. Το είδος έχει υποστεί μια «μεταμόρφωση», ξεφεύγοντας από το «κλασικό στυλ τρόμου» συγγραφέων όπως ο Stephen King.
Οι ιστορίες σχετικά με τη συναίνεση, τη μητρότητα και την παράβαση «εκρήγνυνται σε δημοτικότητα», είπε η Stewart-Smith.
Οι αναγνώστες αιχμαλωτίζονται από ιστορίες σχετικά με «την έκφραση της γυναικείας οργής και τι συμβαίνει όταν κάτι τόσο καιρό καταπιεσμένο τελικά ξεσπάει», κάτι που το είδος τρόμου διευκολύνει «τέλεια».
Η Jane Flett, της οποίας το μυθιστόρημα Freakslaw δημοσιεύεται τον Ιούνιο, συμφωνεί ότι η άνοδος της λογοτεχνίας τρόμου είναι μια αντίδραση ενάντια στα «πολλά τραυματικά πράγματα που ζήσαμε παγκοσμίως» τα τελευταία χρόνια.
«Υπάρχει μια διεστραμμένη άνεση στο να στριμώχνεσαι στο σκοτάδι όταν όλα είναι τόσο άσχημα τριγύρω. Αλλά πιο συγκεκριμένα, για μένα το queer horror προσφέρει έναν χώρο όπου μπορώ να παίξω τόσο με τη δύναμη όσο και με την αδυναμία.
Είναι απίστευτα καθαρτικό να δίνουμε με προθυμία χώρο σ αυτά τα συναισθήματα, σε έναν κόσμο που συχνά θέλει να μας αφαιρέσει την εξουσία μας».
