gabor mate

Με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του «Όταν το σώμα λέει όχι: Το κόστος του κρυφού στρες» στα ελληνικά (μτφρ. Μαρία Κουκκιάδη, εκδ. Key Books), λίγα λόγια για τον διάσημο γιατρό και συγγραφέα Γκάμπορ Μάτε [Gabor Maté]. 

Γράφει η Ευλαλία Πάνου

Είναι πραγματικά παράξενο που μια τόσο σημαντική μορφή της σύγχρονης ψυχιατρικής δεν έχει μέχρι σήμερα μεταφραστεί στα ελληνικά. Ο λόγος για τον δρ. Γκάμπορ Μάτε, τον Ουγγροκαναδό γιατρό και συγγραφέα πέντε διεθνών bestsellers για το στρες, το τραύμα, τη διάσπαση προσοχής, τους εθισμούς και τη γονεϊκότητα, τα οποία έχουν μεταφραστεί σε πάνω από 30 γλώσσες. Και δεν είναι μονάχα τα βιβλία, αλλά συνολικά η παρουσία του, μέσα από τα παραδοσιακά αλλά και μέσα από τα σύγχρονα δίκτυα. Ο Γκάμπορ Μάτε έχει 1,2 εκ. ακολούθους στο Instagram και εκατοντάδες χιλιάδες προβολές σε βίντεό του στο YouTube. Η ομιλία του στο TEDxRio+20 για τον εθισμό -από τα ναρκωτικά μέχρι την εξουσία- χειροκροτήθηκε όσο λίγες.

Ο Γκάμπορ Μάτε συστήνεται για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό με την κυκλοφορία ενός από τα πιο διαβασμένα έργα του, το βιβλίο Όταν το σώμα λέει όχι: Το κόστος του κρυφού στρες. Ποιος είναι όμως ο πασίγνωστος συγγραφέας και γιατί απολαμβάνει τόσο μεγάλη δημοτικότητα;

Mate Gabor photo credit Michael Moster

Φωτογραφία: Michael Moster

Ο Γκάμπορ Μάτε γεννήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 1944 στη Βουδαπέστη. Όταν ήταν μόλις πέντε μηνών, οι παππούδες από την πλευρά της μητέρας του χάθηκαν στο Άουσβιτς, ενώ η θεία του απελάθηκε και δεν την ξαναείδαν ποτέ. Ο πατέρας του βρέθηκε σε τάγμα καταναγκαστικής εργασίας στην υπηρεσία του γερμανικού και του ουγγρικού στρατού. Η μητέρα του κι αυτός επέζησαν με πολλές δυσκολίες τους μήνες που πέρασαν στο γκέτο της Βουδαπέστης, όπου προτίμησε να τον αποχωριστεί για μερικές εβδομάδες, καθώς ήταν ο μόνος τρόπος να τον σώσει από βέβαιο θάνατο λόγω ασιτίας ή ασθένειας. Στην κατάσταση που βρισκόταν η μητέρα του πολύ σπάνια ήταν σε θέση να του προσφέρει ένα τρυφερό χαμόγελο και την αμέριστη προσοχή της. Από νωρίς λοιπόν έμαθε ότι χρειαζόταν να προσπαθήσει για να αποσπάσει την προσοχή της, ότι έπρεπε να επιβαρύνει τη μητέρα του όσο λιγότερο γινόταν και ότι ήταν καλύτερο να καταπιέζει το άγχος και τον φόβο του. Έτσι έγινε ο προστάτης της μητέρας του – την προστάτευε κατ’ αρχάς από το να έχει επίγνωση του πόνου του.

Αν όλες αυτές οι πληροφορίες μοιάζουν ασήμαντες, για τον ίδιο τον Μάτε δεν είναι. Βασική ιδέα των βιβλίων αλλά και της γενικότερης θεωρίας του είναι πως το τραύμα κατά την παιδική ηλικία, αλλά και το άγχος μαζί με τα αρνητικά συναισθήματα που απωθούνται, μπορούν να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στην υγεία ενός ανθρώπου.

Αυτό υποστήριξε και στο πρώτο ιατρικό άρθρο που δημοσίευσε στην εφημερίδα The Globe and Mail το 1993, στο οποίο έγραφε, μεταξύ άλλων, πως «όταν δεν μας επιτρέπεται να μάθουμε να λέμε όχι, μπορεί τελικά να το πει το σώμα μας αντί για εμάς». Ως απάντηση, η εφημερίδα έλαβε την καυστική επιστολή μιας ρευματολόγου η οποία αποδοκίμαζε τόσο το άρθρο του όσο και την εφημερίδα. Τον κατηγορούσε μάλιστα για έλλειψη πείρας και έρευνας.

Σχεδόν τον ίδιο καιρό, ωστόσο, δέχτηκε και μια άλλη επιστολή, αυτή τη φορά υποστηρικτική, από έναν καθηγητή Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι. Σε αυτήν, ο καθηγητής αναφερόταν σε μια νέα ειδικότητα: την ψυχονευροανοσολογία.

Τι είναι η ψυχονευροανοσολογία;

Με λίγα λόγια, ψυχονευροανοσολογία (ή, κατά άλλους, ψυχονευροανοσοενδοκρινολογία) είναι η επιστήμη που ασχολείται με τις αλληλεπιδράσεις του μυαλού και του σώματος, την αδιάρρηκτη ενότητα των συναισθημάτων και του οργανισμού στην εξέλιξη του ανθρώπου, κατά τη διάρκεια ολόκληρης της ζωής του, όσον αφορά την υγεία και την ασθένεια. Αυτή η ειδικότητα μελετά τους τρόπους με τους οποίους η ψυχή -το μυαλό και το περιεχόμενό του σε συναισθήματα- αλληλεπιδρά σε βάθος με το νευρικό σύστημα του σώματος, και πώς, στη συνέχεια, και τα δύο συνδέονται με το ανοσοποιητικό μας σύστημα και το επηρεάζουν. Ακόμα πιο απλά: Πώς τα συναισθήματα παίζουν ρόλο στην πρόκληση ασθενειών ή στην επανάκτηση της υγείας.

gabor mate hungry ghosts gabor mate the myth of normal gabor mate scattered minds
     

«Το να είσαι υπερβολικά καλός, θα σε σκοτώσει»

Το βιβλίο Όταν το σώμα λέει όχι: Το κόστος του κρυφού στρες ξεκινά με ένα σημείωμα προς τον αναγνώστη, στο οποίο ο Μάτε ξεκαθαρίζει πως αυτό δεν είναι άλλο ένα βιβλίο συνταγών, αλλά γνώσης και σοφίας. Γνώσης του εαυτού μας και του τρόπου που λειτουργεί το μυαλό και το σώμα μας.

Αποτελείται κατά βάση από πραγματικές ιστορίες ασθενών του ανά τα χρόνια (κάποιες με αλλαγμένα ονόματα και καταστάσεις, αλλά πάντα με τη συγκατάθεσή τους), γεγονός που του προσδίδει ένα πιο άμεσο και προσωπικό ύφος.

key books otan to swma leei oxiΣτο πρώτο κεφάλαιο («Το τρίγωνο των Βερμούδων»), η 40χρονη ευγενική και συνεσταλμένη Μέρι που «γελούσε εύκολα» και διαγνώστηκε με σκληρόδερμα (μία αυτοάνοση πάθηση) καταφέρνει να κερδίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, κάνοντάς τον να συναισθανθεί τον πόνο της και να αντιληφθεί ποιες διεργασίες και πόσες αγωνίες υπάρχουν πίσω από τη φαινομενικά ήρεμη ζωή της.

Κάθε ιστορία είναι κι ένας καθρέφτης. Πίσω από μια πληθώρα ασθενειών κρύβεται απλούστατα η αδυναμία των ανθρώπων να πουν «όχι» και να θέσουν τα όριά τους. Άλλωστε, όπως λέει και ο Μάτε, με μια δόση υπερβολής ίσως: «το να είσαι υπερβολικά καλός, θα σε σκοτώσει».

Το βιβλίο Όταν το σώμα λέει όχι: Το κόστος του κρυφού στρες του δρ. Γκάμπορ Μάτε κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Key Books.

* Ο δρ. Γκάμπορ Μάτε είναι συνδημιουργός της θεραπευτικής μεθόδου Compassionate Inquiry, στην οποία εκπαιδεύονται πλέον χιλιάδες γιατροί και σύμβουλοι ψυχικής υγείας διεθνώς.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

Τιμώντας την 80η επέτειο από τη Μάχη της Κοκκινιάς: «Ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και Sonderkommando», στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς

Τιμώντας την 80η επέτειο από τη Μάχη της Κοκκινιάς: «Ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και Sonderkommando», στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς

Εκδήλωση και προβολή ντοκιμαντέρ: «Ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και Sonderkommando» και «German Concentration Camps Factual Survey» (1945), στη Μάντρα Μπλόκου Κοκκινιάς.

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δήμος Νίκαιας-Αγ. Ι. Ρέντη, η Μάντρα Μπλόκου Κοκ...

Εβδομάδα μικρών βιβλιοπωλείων 2024: Ξεκίνησαν οι δηλώσεις συμμετοχής – Δράσεις, θεματικές, ημερομηνίες

Εβδομάδα μικρών βιβλιοπωλείων 2024: Ξεκίνησαν οι δηλώσεις συμμετοχής – Δράσεις, θεματικές, ημερομηνίες

Ανοιχτή πρόσκληση για την Εβδομάδα Μικρών Βιβλιοπωλείων 2024, που διοργανώνεται για τρίτη χρονιά με μια ξεχωριστή θεματική. Διαβάστε όλες τις προϋποθέσεις και τους όρους συμμετοχής καθώς και το σκεπτικό για τις δράσεις που θα διοργανωθούν την τελευταία εβδομάδα του Μαϊου. 

Επιμέλεια: Book Press ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

«Κρατήρας» του Θανάση Χατζόπουλου (κριτική)  – Ποιητική συλλογή πολλαπλής ανάγνωσης

«Κρατήρας» του Θανάση Χατζόπουλου (κριτική) – Ποιητική συλλογή πολλαπλής ανάγνωσης

Για την ποιητική συλλογή του Θανάση Χατζόπουλου «Κρατήρας» (εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: (© Unsplash). 

Γράφει η Άλκηστις Σουλογιάννη

Επί σειρά ετών ο Θανάσης Χατζόπουλος με κείμενα πρωτότυπης δημιουργικής γραφής κυρί...

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ