Οι υποψίες δεκαετιών πως ο νομπελίστας Χιλιανός ποιητής Πάμπλο Νερούδα [Pablo Neruda] δολοφονήθηκε, φαίνεται να επιβεβαιώνονται από νέα ιατροδικαστική έρευνα.
Επιμέλεια: Book Press
Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, ο Πάμπλο Νερούδα πέθανε από καρκίνο του προστάτη και υποσιτισμό στις 23 Σεπτεμβρίου 1973, δώδεκα ημέρες μετά από το στρατιωτικό πραξικόπημα που ανέτρεψε τη δημοκρατικά εκλεγμένη σοσιαλιστική κυβέρνηση του φίλου του, προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε.
Εδώ και αρκετές δεκαετίες, πολλοί, συμπεριλαμβανομένου του ανιψιού του Νερούδα, Ροδόλφο Ρέγες, ισχυρίζονται πως ο νομπελίστας ποιητής δολοφονήθηκε εξαιτίας των απόψεών του για τη δικτατορία του Αουγκούστο Πινοσέτ.
Πριν από δέκα χρόνια, ένας Χιλιανός δικαστής διέταξε την εκταφή των οστών του ποιητή, εφόσον ο πρώην σοφέρ του, Μανουέλ Αράγια, δήλωσε πως ο Νερούδα τού είχε τηλεφωνήσει από το νοσοκομείο του Σαντιάγο, όπου νοσηλευόταν, για να του πει πως του είχαν κάνει ένεση στο στομάχι ενώ ήταν κοιμισμένος. Ο ποιητής πέθανε μερικές ώρες αργότερα.
Δείγματα από τα οστά του Νερούδα στάλθηκαν σε εγκληματολογικά εργαστήρια σε τέσσερις χώρες για ανάλυση. Το 2015, η κυβέρνηση της Χιλής δήλωσε πως ήταν «πολύ πιθανό πως κάποιος τρίτος» ευθυνόταν για τον θάνατό του. Δυο χρόνια αργότερα, μια ομάδα γιατρών ανακοίνωσε πως ήταν «100% πεπεισμένη» πως ο ποιητής δεν πέθανε από καρκίνο.
Τη Δευτέρα, ο Ροδόλφο Ρέγες είπε πως οι εξετάσεις απέδειξαν πως η τοξίνη του βακτηρίου clostridium botulinum υπήρχε στο σώμα του θείου του όταν πέθανε, υποδηλώνοντας πως πράγματι δηλητηριάστηκε μετά από το πραξικόπημα. Τα επίσημα αποτελέσματα της ανάλυσης των εμπειρογνωμόνων αναμένεται να δημοσιευθούν την Τετάρτη.
«Γνωρίζουμε πως δεν υπήρχε κανένας λόγος να ανιχνευθεί το clostridium botulinum στα οστά του», είπε ο Ρέγιες στο ισπανικό πρακτορείο ειδήσεων EFE. «Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως ο Νερούδα δολοφονήθηκε μετά από την παρέμβαση κρατικών πρακτόρων το 1973».
Τα βακτήρια, που παράγουν μια νευροτοξίνη που προκαλεί αλλαντίαση, ανακαλύφθηκαν σε ένα από τα δόντια του Νερούδα. Σύμφωνα με τον Ρέγες, η ανάλυση έδειξε πως τα βακτήρια δεν εισχώρησαν στο σώμα του Νερούδα από το φέρετρο ή από το τριγύρω χώμα.
«Βρήκαμε τη σφαίρα που σκότωσε τον Νερούδα και ήταν στο σώμα του», δήλωσε ο Ρέις στο EFE. «Ποιος τον πυροβόλησε; Θα το μάθουμε σύντομα, αλλά δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως ο Νερούδα σκοτώθηκε μετά από την άμεση παρέμβαση κάποιου τρίτου».
Μετά από το πραξικόπημα του Πινοσέτ, το οποίο υποστηριζόταν από τις ΗΠΑ, ο Νερούδα άρχισε να προγραμματίζει την εξορία του στο Μεξικό. Ωστόσο, μια μέρα πριν από την προγραμματισμένη αναχώρησή του, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο της πρωτεύουσας της Χιλής. Πέθανε εκεί το βράδυ της 23ης Σεπτεμβρίου, από τις υποτιθέμενες επιπλοκές του καρκίνου του προστάτη, με τον οποίο είχε διαγνωσθεί για πρώτη φορά τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Ωστόσο, η επίσημη εκδοχή των γεγονότων τίθεται συχνά υπό αμφισβήτηση. Ο Gonzalo Martínez Corbalá, ο πρέσβης του Μεξικού στη Χιλή την εποχή του πραξικοπήματος, δήλωσε πως είχε συναντήσει τον Νερούδα δύο ημέρες πριν από το θάνατό του και πως ο ποιητής ζύγιζε σχεδόν 100 κιλά - γεγονός που αντικρούει τους ισχυρισμούς πως ήταν υποσιτισμένος εξαιτίας του καρκίνου.
Η έρευνα για τις συνθήκες θανάτου του Νερούδα καθυστέρησε εξαιτίας της έλλειψης συνεργασίας της κλινικής όπου χορηγήθηκε η υποτιθέμενη ένεση, αλλά και της δυσκολίας χρηματοδότησης των εργαστηριακών εξετάσεων.
