Σε ηλικία 92 ετών, πέθανε η συγγραφέας Αγγελική Βαρελλά. Φωτογραφία: Άρης Ρούπινας
Επιμέλεια: Book Press
Ο κόσμος του βιβλίου και ειδικότερα ο κόσμος του βιβλίου για παιδιά αποχαιρετά σήμερα τη συγγραφέα Αγγελική Βαρελλά (1930 - 2022). Ακαταπόνητη, ευφάνταστη, δημιουργική και δοτική μέχρι το τέλος έγραψε με χιούμορ και χωρίς αγκυλώσεις δεκάδες βιβλία και προσέφερε πολλά σε αναρίθμητους μικρούς αναγνώστες αλλά και σε νέους συγγραφείς και εικονογράφους που συνάντησε στην πορεία της και συνεργάστηκε μαζί τους. Εκτός από τον μεγάλο όγκο του έργου της, τι είναι αυτό που κάνει το έργο της ξεχωριστό;
Πριν από έναν χρόνο, οι εκδόσεις Πατάκη κυκλοφόρησαν ελεύθερα στο διαδίκτυο το κριτικό δοκίμιο της Νένας Κοκκινάκη «Η συγγραφέας Αγγελική Βαρελλά και το παιχνίδι της εποικοινωνίας».
Σε αυτό διαβάζουμε ένα ιδιότυπο βιογραφικό της, γραμμένο από το δικό της χέρι που εξηγεί πολλά για τις λογοτεχνικές της ρίζες.
(...) πήρα την πρώτη μου μόρφωση παίζοντας αμπάριζα και κρυφτό στις γειτονιές του Αγίου Παντελεήμονα στην Αθήνα (...)
«Κανένα βιογραφικό μου σημείωμα δε λέει ότι πήρα την πρώτη μου μόρφωση παίζοντας αμπάριζα και κρυφτό στις γειτονιές του Αγίου Παντελεήμονα στην Αθήνα ή ότι ήμουν αδύνατη σαν οδοντογλυφίδα, ότι τρελαίνομαι για τα κεράσια, ή ότι το άστρο μου είναι ο αισιόδοξος Τοξότης ή ότι ουδέποτε τα μαλλιά μου ήταν χτενισμένα (…) Πουθενά στα βιογραφικά μου δεν αναφέρεται το πάθος μου να γίνω καθηγήτρια. Κι όμως ήταν ένα από τα πάθη μου. Η ρότα όμως της ζωής τα ’φερε έτσι, ώστε να βρεθώ υπάλληλος στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, γράφοντας στη γραφομηχανή έγγραφα που το περιεχόμενό τους δε με ενδιέφερε καθόλου».
Ποια ήταν η Αγγελική Βαρελλά - Το αποχαιρετιστήριο σημείωμα των εκδόσεων Πατάκη
Η Αγγελική Βαρελλά γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1930. Μεγάλωσε στην Αθήνα και ήταν πτυχιούχος του Ιστορικού-Αρχαιολογικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η Αγγελική Βαρελλά ήταν αφοσιωμένη στο παιδικό βιβλίο.
Το συγγραφικό της έργο είναι πολύμορφο, υπηρετώντας διάφορα είδη: το παραμύθι, την παραμυθική και μικρή ιστορία, το μυθιστόρημα, κοινωνικό και ιστορικό, το βιβλίο γνώσεων, εκπαιδευτικό και παιδαγωγικό, τα σχολικά αναγνωστικά, τη διασκευή, τη μετάφραση κτλ. Τα θέματα που κυριαρχούν στα βιβλία της είναι η φύση, τα ζώα, η οικογένεια, η τρίτη ηλικία, η αγάπη, η αλληλεγγύη, η συνεργασία και η ανακάλυψη της κρυμμένης ομορφιάς. Έχει γράψει περισσότερα από 50 βιβλία και πολλά απ’ αυτά έλαβαν σημαντικές διακρίσεις από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά, το Ελληνικό Τμήμα της IBBY – Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, αλλά και από το Υπουργείο Παιδείας. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για το έργο της «Κόρινθος».
Για τη συγγραφή του βιβλίου «Ο υπέροχος κόσμος των νικητών» και για τη συμβολή της στη διάδοση του μηνύματος των Special Olympics στους νέους τιμήθηκε από τον Οργανισμό των Special Olympics και από το Υπουργείο Παιδείας.
Ήταν υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και για το Βραβείο Άστριντ Λίντγκρεν. Το βιβλίο της «Η Ελλάδα κι εμείς» αναγράφηκε στον Τιμητικό Πίνακα της Διεθνούς Οργάνωσης Βιβλίων για τη Νεότητα (ΙΒΒΥ). Το μυθιστόρημά της «Φιλενάδα, φουντουκιά μου» κέρδισε τον έπαινο του διεθνούς βραβείου παιδικής λογοτεχνίας Janusz Korczak.
(...) τα βιβλία της Αγγελικής Βαρελλά «διδάσκουν» το χιούμορ, βοηθώντας τους μικρούς αναγνώστες να αντισταθούν σ’ έναν κόσμο που επιδιώκει να τους συνθλίψει με το άγχος και την επιτήδευση.
Οι δραστηριότητές της όμως δεν ήταν μόνο συγγραφικές. Η δράση της ήταν και πολιτιστική και παιδαγωγική. Για πολλά χρόνια διετέλεσε πρόεδρος της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς και υπεύθυνη ύλης του περιοδικού «ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ στο χώρο της λογοτεχνίας για παιδιά και νέους». Εθελόντρια εκ πεποιθήσεως, είχε πολλά προσφέρει στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, στους Φίλους του Μουσείου Γ. Δροσίνη, στο Εργαστήρι Ειδικής Αγωγής «Μαργαρίτα» και αλλού.
Τέλος, τα βιβλία της Αγγελικής Βαρελλά «διδάσκουν» το χιούμορ, βοηθώντας τους μικρούς αναγνώστες να αντισταθούν σ’ έναν κόσμο που επιδιώκει να τους συνθλίψει με το άγχος και την επιτήδευση. Διακωμωδούν τη νοσηρότητα, τη συμβατικότητα και τη στερεοτυπία. Η ίδια πίστευε ότι τα προβλήματα μικραίνουν όταν τα βλέπει κανείς από την κωμική, τη χιουμοριστική τους πλευρά. Κάτι άλλο που τη χαρακτήριζε ήταν το τρίπτυχο «παιδιά-βιβλία-ταξίδια». Καθημερινά βρισκόταν στα σχολεία, όπου γης, κουβεντιάζοντας με το κοινό της, παίρνοντας και δίνοντας αισιοδοξία.
