Σε μια σύντομη επίσκεψή του στο Λονδίνο, ο Ουκρανός συγγραφέας μίλησε στον Guardian για τους λόγους που δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τη χώρα του, για τα ανάμεικτα συναισθήματά του για τον Zelenskyy, για την πολεμοχαρή στάση του Vladimir Putin.
Επιμέλεια: Book Press
Ο Κούρκοφ είναι ίσως ο σημαντικότερος Ουκρανός συγγραφέας των καιρών μας. Το πρόσφατο μυθιστόρημά του με τίτλο Γκρίζες μέλισσες (στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, μτφ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης) εκτυλίσσεται στην περιοχή του Ντονμπάς, όπου ο συνταξιούχος αξιωματούχος και νυν μελισσοκόμος Σεργκέι προσπαθεί να μεταφέρει τις κυψέλες του μακριά από τον πόλεμο.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στον Guardian, ο Κουρκόφ δήλωσε πως δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τη χώρα του. Η οικογένειά του βρίσκεται ακόμα εκεί• ο ίδιος και η Βρετανίδα σύζυγός του οργανώνουν, εθελοντικά, μαθήματα αγγλικών σε πρόσφυγες.
«Στην αρχή είσαι σε κατάσταση σοκ. Αλλά τότε απλώς προσαρμόζεσαι ψυχολογικά. Δεν φοβάμαι πια τον πόλεμο. Απλώς νιώθεις αυτή την αίσθηση της μοιρολατρίας. Ό,τι είναι να γίνει, θα γίνει. Πρέπει απλώς να συνεχίσεις να ζεις και να κάνεις ό,τι μπορείς υπό αυτές τις συνθήκες. Σου δίνει αυτό το είδος ενέργειας. Και την πεποίθηση ότι είναι δυνατό να πολεμήσεις ενάντια σε μια δύναμη του κακού που είναι μεγαλύτερη από εσένα.
»Νόμιζα ότι είχα χάσει την αίσθηση του χιούμορ μου, αλλά βρέθηκα σε μια δημόσια εκδήλωση χθες το βράδυ και άρχισα να αυτοσχεδιάζω λέγοντας πεσιμιστικά αστεία… Μόλις η αδρεναλίνη ανέβει, ξαναβρίσκεις το χιούμορ σου».
Μιλώντας για τον πρωθυπουργό Zelesnkyy, και τη δράση του στην Ουκρανία, ο Κουρκόφ σχολίασε:
«Για μένα υπάρχουν δύο Zelesnkyy. Η πρώτη εκδοχή -ο προπολεμικός Zelesnkyy- δεν μου αρέσει καθόλου. Δεν τον ψήφισα. Δεν μου άρεσε που περιβαλλόταν από τους φίλους του από την προηγούμενη καριέρα του, όλους αυτούς τους ανθρώπους που δεν ξέρουν τίποτα για την πολιτική ή για οτιδήποτε άλλο, πραγματικά. Αλλά ο ρόλος του ως ήρωα πολέμου… Αυτός είναι ένας ρόλος που πραγματικά διαπρέπει. Η κυβέρνηση λειτουργεί. Όλα γύρω του λειτουργούν ακριβώς όπως θα έπρεπε να λειτουργούν. Το θαυμάζω αυτό. Νομίζω ότι πρέπει να συνεχίσει αυτά που κάνει και να παραμείνει στο Κίεβο. Ο μόνος μου φόβος είναι πως, μόλις τελειώσει ο πόλεμος, θα επιστρέψει στον παλιό προπολεμικό Zelesnkyy.
»Ήταν πάντα δημοφιλής στους ανθρώπους που έχουν απαίσια αίσθηση του χιούμορ, που έχουν κακή μόρφωση. Το χιούμορ του μοιάζει με ένα είδος πολιτικής εκδοχής του Μπένι Χιλ – αν ο Μπένι Χιλ πληρωνόταν για να κάνει αστεία με τους πολιτικούς της εποχής του».
Στη συνέχεια, ο Κουρκόφ μίλησε και για τον πρόεδρο Πούτιν:
«Ο Πούτιν είναι γέρος. Δεν σκέφτεται λογικά. Έζησε σε μια υπόγεια βάση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, για περίπου δύο χρόνια. Είναι παρανοϊκός. Δεν του αρέσει να μιλά σε κανέναν σε απόσταση μικρότερη των πέντε μέτρων. Φοβάται μήπως δηλητηριαστεί, φοβάται τις ιώσεις. Κάθεται στο καταφύγιό του και σκέφτεται ποια θα είναι η κληρονομιά του. Του έχει γίνει έμμονη ιδέα. Έχει εμμονή με την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Θεωρεί πως ήταν μια τρομερή τραγωδία, η οποία πρέπει να ανατραπεί. Κι ότι αυτή είναι η αποστολή του. Δεν είναι λογικό. Όμως, έτσι είναι».
Όταν ρωτήθηκε τι μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε την Ουκρανία, η πρώτη του σκέψη ήταν να προτείνει μερικά βιβλία.
«Να μάθετε περισσότερα για την Ουκρανία. Διαβάστε για την ιστορία μας: διαβάστε το The Gates of Europe του Serhii Plokhy• το Ο κόκκινος λιμός της Anne Applebaum• τις Αιματοβαμμένες χώρες του Timothy Snyder. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσετε τη διαφορά μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Αν θέλετε πραγματικά να μάθετε για την ιστορία της Ουκρανίας και γιατί συμβαίνουν όλα αυτά, διαβάστε αυτά τα βιβλία».
Το να προτείνεις Ουκρανούς συγγραφείς είναι πιο δύσκολο, λέει.
«Η λογοτεχνία μας είναι πολύ εσωστρεφής, κοιτά προς τα μέσα. Απευθύνεται σε όσους ήδη καταλαβαίνουν την εσωτερική συζήτηση. Η ανοιχτή, εξωστρεφής λογοτεχνία, με ένα παγκόσμιο μήνυμα, είναι δυσεύρετη. Αυτή τη λογοτεχνία προσπαθώ να γράψω εγώ».
