Jean Luc Nancy

Ο Γάλλος φιλόσοφος Jean-Luc Nancy πέθανε το βράδυ της Δευτέρας 23 Αυγούστου σε ηλικία 81 ετών. Είχε γεννηθεί στο Μπορντό στις 26 Ιουλίου 1940. Από τα τέλη της δεκαετίας του ‘60 μέχρι το 2004 δίδαξε φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο του Στρασβούργου.

Της Ελένης Κορόβηλα

Πολυγραφότατος, πάντα με οικονομημένη γραφή, εξέδωσε δεκάδες δοκίμια, μελέτες, πραγματείες αφήνοντας σημαντικό έργο. Πριν ένα χρόνο κυκλοφόρησε το βιβλίο του Un trop humain virus (εκδ. Bayard) – Ένας τόσο ανθρώπινος ιός που ήταν το σχόλιό του για την υγειονομική κρίση που διανύουμε εξηγώντας την ως «απόρροια του τρόπου ζωής και διατροφής μας» και διαβάζοντάς την μέσα από την νιτσεϊκή θεώρηση περί θείου. «Ο μεγεθυντικός φακός του ιού ουσιαστικά μεγεθύνει τα χαρακτηριστικά των αντιφάσεών μας και των ορίων μας», γράφει σε αυτό.

Το τελευταίο του βιβλίο κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες με τίτλο Les Mascarons de Macron από τις εκδόσεις Galilée Οι μάσκες (ή τα προσωπεία) του Μακρόν. Σε αυτή την σύντομη πραγματεία 112 σελίδων εξετάζει τα διαφορετικά προσωπεία που βρίσκει ότι «φορά» ο πρόεδρος της Γαλλίας κινούμενος με ιδεολογικούς συμβολισμούς.

Ο γαλλικός Τύπος τον αποχαιρετά ως την ήρεμη δύναμη της φιλοσοφίας στη Γαλλία που έσβησε διακριτικά, όπως έζησε.

Ο γαλλικός Τύπος τον αποχαιρετά ως την ήρεμη δύναμη της φιλοσοφίας στη Γαλλία που έσβησε διακριτικά, όπως έζησε. Μελέτησε πολύ, δίδαξε, έγραψε και παρέδωσε την παρακαταθήκη του χωρίς να έχει ποτέ δημιουργήσει εντάσεις ή «σκάνδαλα», όπως του αναγνωρίζεται. Το θέμα της ευθραυστότητας της ύπαρξης τον απασχόλησε πολύ ειδικά μετά και την προσωπική του αναμέτρηση με τη φθαρτότητα και το φάσμα του θανάτου.

Το περιοδικό «L’Obs» αναδημοσίευσε αυτές τις μέρες ένα σύντομο κείμενό του που είχε γράψει το 2012 απαντώντας στο ερώτημα πώς αντιλαμβάνεται το σώμα του μετά τις ιατρικές περιπέτειές του που είχαν ξεκινήσει είκοσι χρόνια νωρίτερα όταν το 1992 υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση καρδιάς και έκτοτε η υγεία του ήταν ιδιαίτερα εύθραυστη. Μια εμπειρία που σημάδεψε το έργο του και αποτυπώνεται στα γραπτά του.

Εκεί μέσα γίνεται αισθητό, διαμαρτύρεται, ενοχλεί, μαζεύεται ή αφήνεται. Ακούγονται βρυχηθμοί, μπλέκονται σφυρίγματα, ορθώνονται στύσεις. Ανά πάσα στιγμή, σε οποιοδήποτε μέρος, το δέρμα εντυπώνει πάνω του –σε τούφες μαλλιών, σε ίνες, σε νεύρα– όλα τα μηνύματα, τις εικόνες, τις διακλαδώσεις, τις σκιάσεις – που με ειδοποιούν ούτε λίγο ούτε πολύ για την ύπαρξή μου στον κόσμο. Κι όμως είναι επίσης, αυτή η ύπαρξη που εκτίθεται μέσα στα σπλάχνα μου, μέσα στα έντερά μου που είναι το ίδιο το μέσα μου, που δεν απέχει από το οικείο, το ενδόμυχο intimo meo του Αγίου Αυγουστίνου και είναι πλάι στις εκκρίσεις, τα περιττώματα και τις διουρήσεις, πολύ κοντά στον εξαίρετο θεό όπως τα κακόφημα περιττώματα. Αυτό που βγαίνει κι αυτό που μπαίνει, σκατά ή σκέψεις, λόγος ή σάλια, ενθουσιασμός, εξορκισμός, όλα είναι ανάκατα, ένα διαρκές μουρμουρητό και μια διαρκής ανάδευση του ίδιου όλου που είναι μόνο του εντελώς έξω από μένα. Είμαι το μικροσκοπικό σημείο μηδέν ενός πνεύματος που δεν βρίσκεται πουθενά σε αυτό το βρώμικο συνονθύλευμα από πολτούς, ιστούς, υγρά που δίνουν τη θέση τους σε ετούτη την ψυχή που πρέπει να την αντιληφθούμε καθώς εξαπλώνεται κατά μήκος των αγγείων και των περιβλημάτων, δεμένη με τους λεμφαδένες και λουσμένη μέσα στο πλάσμα.

nancy pareisaktosΠαρόμοια θεματική όμως, το σώμα και οι περιπέτειές του, έχει και το τελευταίο βιβλίο του που κυκλοφόρησε στη χώρα μας, κι ένα από τα πλέον δημοφιλή του, από τον νεότευκτο εκδοτικό οίκο της Θεσσαλονίκης Petites Maisons, με τίτλο Ο Παρείσακτος, σε μετάφραση του Πάνου Αγγελόπουλου:

Εγώ (Ποιο "εγώ"; Αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα, το παλαιό ερώτημα: Ποιο είναι αυτό το υποκείμενο της εκφώνησης, πάντα ξένο ως προς το υποκείμενο του εκφωνήματός του, για το οποίο είναι κατ' ανάγκη ένας παρείσακτος και επίσης κατ' ανάγκη ο παραγωγός, η κινητήρια δύναμη ή η καρδιά) - εγώ, λοιπόν, πριν από σχεδόν δέκα χρόνια, έλαβα την καρδιά ενός άλλου. Μου τη μεταμόσχευσαν. Η δική μου καρδιά (μιας και εδώ, όπως έχουμε καταλάβει, όλο το ζήτημα είναι αυτό το "δικό μου" [...]) - η ίδια μου, λοιπόν, η καρδιά περιερχόταν σε αχρηστία, για έναν λόγο που ουδέποτε διασαφηνίστηκε. Κατά συνέπεια, για να ζήσω έπρεπε να λάβω την καρδιά ενός άλλου.

Βιβλία του Ζαν-Λικ Νανσί έχουν κατά καιρούς κυκλοφορήσει στη χώρα μας από διαφορετικούς εκδοτικούς οίκους: Η Αλήθεια της Δημοκρατίας (μτφρ. Βίκυ Ιακώβου, εκδ. Πλέθρον), Ο μύθος του ναζισμού (μτφρ. Βίκτωρ Καμχής, εκδ. Εστία), βιβλίο που έχει γράψει μαζί με τον φίλο του Φιλίπ Λακού-Λαμπάρτ, Βγαίνοντας από τον πανικό (μτφρ. Παναγιώτης Καλαμαράς, εκδ. Ελευθεριακή Κουλτούρα), ενώ σημαντικές εκδόσεις έργων του έχουν γίνει και στον αγγλοσαξονικό κόσμο, όπως για παράδειγμα το βιβλίο On touching, από το Stanford University Press, ή το Democracy and Community από τις εκδόσεις Polity.

* Η ΕΛΕΝΗ ΚΟΡΟΒΗΛΑ είναι δημοσιογράφος. 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

Η Margaret Atwood είναι Καναδή συγγραφέας και ποιήτρια, ευρέως γνωστή για το μελλοντολογικό μυθιστόρημά της «Η ιστορία της θεραπαινίδας», το οποίο εκτυλίσσεται σε μια δυστοπική, πατριαρχική κοινωνία όπου οι γυναίκες έχουν χάσει τα περισσότερα δικαιώματά τους. Τόσο με το λογοτεχνικό της έργο, όσο και με τα δοκίμια, τ...

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Σε μια σεμνή μα συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση, ο Δήμος Χανίων τίμησε τη Χανιώτισσα συγγραφέα, Μάρω Δούκα, για την προσφορά της στις Τέχνες, τα Γράμματα και την ανάδειξη της Ιστορίας του τόπου. Στη φωτογραφία, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης καθώς αποδίδει το μετάλλιο της πόλης στη συγγραφέα.

...
Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Μια σπάνια ευκαιρία δόθηκε στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου που διεξάγεται στα Χανιά. Ο Ουκρανός συγγραφέας Αντρέι Κούρκoφ, συνομίλησε με τον συγγραφέα Σταύρο Ζουμπουλάκη. Ο διάλογος που ανέπτυξαν ήταν ουσιαστικός κι αποκαλυπτικός για το τι σημαίνει εθνική ταυτότητα για έναν ρωσόφωνο Ουκρανό και πώς εξηγεί τον δ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

Η Margaret Atwood είναι Καναδή συγγραφέας και ποιήτρια, ευρέως γνωστή για το μελλοντολογικό μυθιστόρημά της «Η ιστορία της θεραπαινίδας», το οποίο εκτυλίσσεται σε μια δυστοπική, πατριαρχική κοινωνία όπου οι γυναίκες έχουν χάσει τα περισσότερα δικαιώματά τους. Τόσο με το λογοτεχνικό της έργο, όσο και με τα δοκίμια, τ...

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Santiago Roncagliolo «Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Διονύση Μαρίνου

Το 2021, έπειτα από τρία χρόνια εργώδους προσπάθειας και αναγκαίας κατάδυσης στο σκότος, η περιβ...

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Σε μια σεμνή μα συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση, ο Δήμος Χανίων τίμησε τη Χανιώτισσα συγγραφέα, Μάρω Δούκα, για την προσφορά της στις Τέχνες, τα Γράμματα και την ανάδειξη της Ιστορίας του τόπου. Στη φωτογραφία, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης καθώς αποδίδει το μετάλλιο της πόλης στη συγγραφέα.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Από την πληθώρα των νέων εκδόσεων μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων ξεχωρίσαμε εννέα. Σας τα παρουσιάζουμε. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Μήπως το κατασκοπικό εξελίσσεται στο νέο συναρπαστικό θρίλερ; Εννέα –κλασικά και σύγχρονα– αστυνομικά μυθιστορήμ...

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ