alt

Για τη νέα ταινία του Ρομάν Πολάνσκι «Μια αληθινή ιστορία».

Του Νίκου Ξένιου

Το Μια αληθινή ιστορία του Ρομάν Πολάνσκι είναι μια σκοτεινή κινηματογραφική μεταφορά λογοτεχνικού έργου, που θέμα της έχει τη δημιουργική διαδικασία, την ενδοσκόπηση και το αδιέξοδο του συγγραφέα μπροστά στη λευκή σελίδα του υπολογιστή του. To τελευταίο έργο του Γαλλοπολωνού δημιουργού αξιοποιεί την κινηματογράφηση των διαφορετικών αντιλήψεων της πραγματικότητας, ειδωμένων ως θραυσμάτων μιας κατακερματισμένης προσωπικότητας. Πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον σενάριο που ο Πολάνσκι συνέγραψε με τη βοήθεια του Γάλλου σεναριογράφου και σκηνοθέτη Ολιβιέ Ασαγιάς (Clouds of Sils-Maria), βασισμένος στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Ντελφίν Βίγκαν. Η ταινία έλαβε πολλές αρνητικές κριτικές για την παραισθησιακή ποιότητά της και για την αίσθηση που άφησε της επανάληψης παλαιότερων σεναρίων του, όπως της Αποστροφής (1965) και του Μωρού της Ρόζμαρι (1968), όπως και του πιο πρόσφατου: Ghost Writer (2010). Ωστόσο, μια σειρά επιχειρημάτων θα μπορούσαν να αντικρούσουν τη χλιαρή υποδοχή της ταινίας.

Ποιος είναι ο χαρακτήρας για το κοινό

H Ντελφίν έχει κάνει θραύση με το βιβλίο που αναφέρεται στη νευρική κατάρρευση της μητέρας της, αλλά δέχεται σωρεία ανώνυμων, απειλητικών επιστολών, που την κατηγορούν για ανήθικη εκμετάλλευση της ιδιωτικότητας της νεκρής της μητέρας.

Στα πλεονεκτήματα του έργου κατατάσσεται το γεγονός ότι την επιτυχημένη παριζιάνα μυθιστοριογράφο Ντελφίν υποδύεται η σύζυγος του Πολάνσκι Εμανουέλ Σενιέ. Πρόκειται για μιαν εσωτερική ερμηνεία, γεμάτη σωματικότητα και αλήθεια, που καταξιώνει για μιαν ακόμη φορά τη σπουδαία αυτήν ηθοποιό. Η υπόθεση ξεκινά από μια συγγραφική επιτυχία και από τη δημιουργία μιας «δημόσιας φιγούρας»: η Ντελφίν έχει κάνει θραύση με το βιβλίο που αναφέρεται στη νευρική κατάρρευση της μητέρας της, αλλά δέχεται σωρεία ανώνυμων, απειλητικών επιστολών, που την κατηγορούν για ανήθικη εκμετάλλευση της ιδιωτικότητας της νεκρής της μητέρας. Ένα δεύτερο πλεονέκτημα είναι πως το σενάριο ευθύς εξαρχής καταπιάνεται με τη «μετα-αφήγηση», την επισήμανση της κενότητας που υποκρύπτεται πίσω από τη συμβατική αφήγηση και την απέχθεια του συγγραφέα προς τις αυτοβιογραφικές αναφορές, που «δεν ενδιαφέρουν κανέναν». Η συγγραφέας αυτή μετά βίας αντέχει τις δημόσιες υπογραφές και τη λατρεία των fans της, ενώ περνά μια περίοδο «burn out», αδυνατώντας να ξεκινήσει καν το follow-up έργο της.

Το αδιέξοδο της συγγραφέως έρχεται να διακόψει μια νέα φίλη και θαυμάστρια από το πουθενά, η «δίδυμή» της ghost writer που φέρει το μυστηριώδες ψευδώνυμο «Elle». Την Ελ υποδύεται με μια δόση υπερβολής η Έβα Γκρην (τη γνωρίζουμε από την ταινία του Τιμ Μπάρτον Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children). Αναδυόμενη με χιτσκοκικό τρόπο από το απέναντι παράθυρο, με ταχείς ρυθμούς εισβάλλει στη ζωή της Ντελφίν, υποβάλλοντάς της κάποια «κλήση» συγγραφής μιας «μυστικής, κρυφής ιστορίας» αυτοβιογραφικού χαρακτήρα και ενοχοποιώντας την για τη δημόσια έκθεσή της σε συνεντεύξεις και mails. Ο ανταγωνισμός, η φυσική (ή τεχνητή) ομοιότητα προς το συγγραφικό της πρότυπο, ο λογοτεχνικός της κανιβαλισμός φτάνει σε ακρότητες, ανασύροντας τη Ντελφίν από τη θολή της, ονειρώδη καταβύθιση στη λήθη. Η υπερβολή θα μπορούσε να καταταγεί στα σεναριακά μειονεκτήματα της ταινίας. Πρόκειται για μιαν υπερβολή, όμως, στιλιστικά υποστηριγμένη, που θέτει επί τάπητος και τον ενδιαφέροντα προβληματισμό για το πόσο τραυματική μπορεί να αποβεί η έναρξη μιας νέας φιλίας και η ταχεία αλληλοπεριχώρηση του προσωπικού χώρου δύο ανθρώπων.

Η στροφή προς τα ένδον

Πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η ερμηνεία του Βανσέν Περέζ στον ρόλο του Φρανσουά, του ερωτικού συντρόφου της Ντελφίν, που αναλίσκει τον χρόνο του σε υπερατλαντικά ταξίδια για να πάρει συνεντεύξεις για το τηλεοπτικό του σώου από καταξιωμένους συγγραφείς όπως τον Κόρμακ Μακ Κάρθυ, τη Τζόαν Ντίντιον, τον Μπρετ Ήστον Έλις, τον Ίαν Μακ Γιούαν και τον Ντον Ντελίλο.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της ταινίας είναι το ότι, παρά την άρνησή της να το «γυρίσει» στο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα, η ευεπηρέαστη μπεστσελερίστα αρχίζει να ανασύρει τα τετράδια ημερολογίου της, τις παλιές φωτογραφίες και τις τρομακτικές παιδικές της ιστορίες, ενώ η κοινωνιοπαθής, χειριστική Ελ αποκαλύπτει τη σκοτεινή πλευρά της προσωπικότητάς της με παρασιτικό, βαμπιρικό τρόπο. Με πρωτοφανή αφέλεια και bona fide (που δικαιολογείται σεναριακά στο τέλος της ταινίας) η Ντελφίν την αφήνει να αναλάβει τα ηνία των δημόσιων σχέσεών της, να χειριστεί τον κωδικό της στο facebook, να την απομονώσει από τις επαφές της και να μετακομίσει, προσωρινά υποτίθεται, στο σπίτι και στο λογοτεχνικό της milieu, να βυθιστεί στις πιο μύχιες προσωπικές της περιοχές, να την ποτίσει με ηρεμιστικά Xanax και να πλαστογραφήσει τις δημόσιες εμφανίσεις της, διατηρώντας ένα μόνιμο ύφος απειλητικού ερωτισμού σαπφικής απόχρωσης.

Όμως πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η ερμηνεία του Βανσέν Περέζ στον ρόλο του Φρανσουά, του ερωτικού συντρόφου της Ντελφίν, που αναλίσκει τον χρόνο του σε υπερατλαντικά ταξίδια για να πάρει συνεντεύξεις για το τηλεοπτικό του σώου από καταξιωμένους συγγραφείς όπως τον Κόρμακ Μακ Κάρθυ, τη Τζόαν Ντίντιον, τον Μπρετ Ήστον Έλις, τον Ίαν Μακ Γιούαν και τον Ντον Ντελίλο: μια διαρκής απουσία που προσδίδει σασπένς και γεμίζει ειρωνικούς υπαινιγμούς την πλοκή της ιστορίας. Πρόκειται, επίσης, για σαφή σχολιασμό της ψευδεπίγραφης ιδιωτικότητας στην εποχή της reality TV και των social media, για υπαινιγμό στο επισφαλές της ανωνυμίας, για χαοτικό σχεδιασμό της εκτροχιασμένης έννοιας της οικειότητας και για αναφορά στην αμφισημία της αφηγηματικής «φωνής».

altΜπορεί το σασπένς του συσχετισμού των δύο γυναικών, τουλάχιστον υπό το πρίσμα της συγκεκριμένης κινηματογράφησης, να παραπέμπει στο Misery του Ρομπ Ράινερ ή στο Panic Room του Ντέιβιντ Φίντσερ. Οι σεναριακές λύσεις ήδη έχουν παραλληλιστεί με την Περσόνα του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν, με το ερωτικό θρίλερ Single White Female του Μπάρμπετ Σρέντερ και κυρίως με το Τι απέγινε η Μπέιμπι Τζέιν του Ρόμπερτ Όλντριτς. Άλλοι βρήκαν ομοιότητες με τις Αδελφές του Μπράιαν ντε Πάλμα και με τον Υπηρέτη του Τζόζεφ Λόουζι. Οι επιρροές του Πολάνσκι δεν κρύβονται, ούτε θα ήταν δυνατόν να τον απασχολεί κάτι τέτοιο στο στάδιο της απόλυτης ωριμότητάς του. Η αληθοφάνεια επίσης δεν φαίνεται να απασχολεί ούτε τον σκηνοθέτη ούτε τον εξαίρετο συν-σεναριογράφο του, ενώ η αναληθοφανής ατμόσφαιρα της ταινίας υπογραμμίζεται από τη μουσική του Αλεξάντρ Ντεσπλά, την κάμερα του Πάβελ Έντελμαν και το σοφιστικέ σκηνικό του Ζαν Ραμπάς. Είναι ξεκάθαρο πως ο Πολάνσκι θέλησε να επιστρατεύσει clichés του τύπου «διάκριση του métier από τη βαθύτερη ουσία του καλλιτέχνη», ή «ο καλλιτέχνης καταβροχθίζει την πηγή έμπνευσής του», για να υπηρετήσει ένα απόλυτα προσωπικό υποείδος του ψυχολογικού θρίλερ που ο ίδιος έχει θεσπίσει και καθιερώσει μέσα στα χρόνια, μια ταινία τύπου arthouse που αναμφισβήτητα καθηλώνει τον θεατή και τον αφήνει άναυδο με τους εντυπωσιακούς της ακροβατισμούς και την τολμηρή, αισθησιακή περιδιάβαση της κάμερας στο άγγιγμα και το χάδι δυο ώριμων γυναικείων βλεμμάτων.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ζέτα, Φλωρέττα, Νίκη»: Ελληνικό σινεμά & πατριαρχία, μητριαρχία, metoo, 50/50, Cancel Culture

«Ζέτα, Φλωρέττα, Νίκη»: Ελληνικό σινεμά & πατριαρχία, μητριαρχία, metoo, 50/50, Cancel Culture

Πατριαρχία, Μητριαρχία, #ΜeΤoo, 50/50, Cancel Culture & Ελληνικό Σινεμά. Κινηματογραφικό αφιέρωμα στη Μικρή Σκηνή της Στέγης από 23 μέχρι και 27 Φεβρουαρίου. Μια συνεργασία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, στο πλαίσιο της δράσης «Σινεμά, Ανοιχτό».

Επιμέ...

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 2ο: Στην Ευρώπη)

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 2ο: Στην Ευρώπη)

Στην ιστορία του σινεμά, από την ισχυροποίηση του ναζιστικού κινδύνου και έπειτα, έγιναν πολλά σημαντικά αντιναζιστικά και αντιφασιστικά φιλμ μυθοπλασίας στην Ευρώπη και στην Αμερική. Σε αυτό το δεύτερο μέρος, συζητάμε για τις ταινίες μυθοπλασίας που έγιναν στη Δυτική και την Ανατολική Ευρώπη. Κεντρική εικόνα από τη...

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 1ο: Στις Ηνωμένες Πολιτείες)

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 1ο: Στις Ηνωμένες Πολιτείες)

Στην ιστορία του σινεμά, από την ισχυροποίηση του ναζιστικού κινδύνου και έπειτα, έγιναν πολλά σημαντικά αντιναζιστικά και αντιφασιστικά φιλμ μυθοπλασίας στην Ευρώπη και στην Αμερική. Σε αυτό το πρώτο μέρος, συζητάμε τις ταινίες που γυρίστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σε επόμενο θα μας απασχολήσουν οι ταινίες μυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ