«Μια ιδιωτική ζωή» της Ρεμπέκα Ζλοτόφσκι (κριτική) – Γαλλικό ψυχαναλυτικό θρίλερ με την εκπληκτική Τζόντι Φόστερ

Η Ρεμπέκα Ζλοτόφσκι είναι μια Γαλλίδα σκηνοθέτις και σεναριογράφος που έχει σκηνοθετήσει έξι ενδιαφέρουσες μεγάλου μήκους ταινίες. Τo τελευταίο της φιλμ «Mια ιδιωτική ζωή» («Vie privée», 2025) είναι ένα διασκεδαστικό και πρωτότυπο γαλλικό ψυχολογικό θρίλερ.

Κάποιοι ονόμασαν το «Mια ιδιωτική ζωή» crime comedy ή, όχι άστοχα, νεονουάρ, αν και βαδίζει στα χνάρια του γνωστού είδους του ψυχολογικού ή ψυχαναλυτικού θρίλερ, γνωστού λίγο πολύ από ορισμένα ψυχολογικά αστυνομικά φιλμ του Χίτσκοκ, του Ντε Πάλμα, του Τζον Νταλ, του Φρίντκιν, του Φίλιπ Νόις, του Πολ Σρέιντερ, του Χάρολντ Μπέκερ, του Μπομπ Ράφελσον, του Τζέιμς Φόλεϊ, ακόμη και του Γούντι Άλεν, και από τα σενάρια του Τζο Έστερχας, του Χίτσκοκ και του Ντε Πάλμα.

Στην ταινία βρίσκουμε τα γνωστά θεματικά μοτίβα της ύπνωσης, του ψυχαναλυτικού ιατρείου, των προβολών και των ταυτίσεων, του επικίνδυνου έρωτα, του ψυχιάτρου/ψυχαναλυτή(-τριας) και της ψυχοθεραπείας, έξυπνα χρησιμοποιημένα. Το θέμα της ύπνωσης και των σχετικών μ’ αυτή αναμνήσεων αναπτύσσεται λίγο αυθαίρετα από ψυχολογική άποψη, μα η μυθοπλαστική-ψυχαναλυτική αυθαιρεσία αποτελεί χαρακτηριστικό των κλασικών ψυχαναλυτικών θρίλερ, του Χίτσκοκ και του Ντε Πάλμα και όλου του σχετικού Χόλιγουντ.

Η Τζόντι Φόστερ υποδύεται εκπληκτικά την περίπλοκη ψυχαναλύτρια-ντεντέκτιβ Λίλιαν Στάινερ.

Το «Mια ιδιωτική ζωή» περιγράφει μια έρευνα που κάνει η διαζευγμένη, ερωτική, λίγο δογματική κι εγωκεντρική, αυτοσυγκρατημένη, άτεγκτη και περίπλοκη, Αμερικανοεβραία ψυχαναλύτρια-ντεντέκτιβ Λίλιαν Στάινερ, που ζει στο Παρίσι – την υποδύεται εκπληκτικά, υπερευαίσθητα, η ώριμη, πολύ δουλεμένη, αντισυμβατική, πολυσύνθετη, αστεία και συνάμα δραματική, γαλλομαθής Τζόντι Φόστερ (σπούδασε σε γαλλικό σχολείο στο Λος Άντζελες). 

Η Τζόντι Φόστερ, ο Ντανιέλ Οτέιγ (δεξιά) και ο Βενσάν Λακόστ (κέντρο) συμβάλλουν στο καλοσκηνοθετημένο, δραματικό φιλμικό αποτέλεσμα.

Μυστήριο, χιούμορ και ζωνταντός ρυθμός

Η Φόστερ κρατάει όλη την ταινία επάνω της, χάρη στην ακτινοβολία και το υπαρξιακό εκτόπισμά της ως εμπειρότατη, αλάνθαστη και χαρισματική ηθοποιός. Μα στo «Vie privée» ο κεντρικός γυναικείος χαρακτήρας διερευνά ουσιαστικά το πώς αισθάνεται, τον εαυτό της, τον τρόπο σκέψης της, τα συναισθήματα και τη ζωή της. Όλοι οι περίφημοι και δημοφιλείς ηθοποιοί -ο Ντανιέλ Οτέιγ ως συμπαραστάτης, συνεργάτης στην έρευνα, θερμός σύζυγος, ο Ματιέ Αμαλρίκ ως ύποπτος, βίαιος άντρας της νεκρής, η Βιρζινί Εφιρά ως η ψυχαναλυόμενη μακαρίτισσα, ο Βενσάν Λακόστ ως γιος της ψυχιάτρου- συμβάλλουν στο γλαφυρό, καλοσκηνοθετημένο, μυθοπλαστικό και δραματικό φιλμικό αποτέλεσμα.

Η πλοκή αναφέρεται στο πώς αντιδρά μια μπλεγμένη ψυχαναλύτρια όταν μαθαίνει ότι μια ευαίσθητη, συμπαθητική ασθενής της αυτοκτονεί. Επειδή όμως δεν είχε βρει ίχνη αυτοκτονικών τάσεων κατά τη διάρκεια της θεραπείας της ασθενούς της, υποπτεύεται -σε κατάσταση συγκινησιακού σοκ, διότι, κλονισμένη, όλο δακρύζει- πως η πελάτης της έχει δολοφονηθεί. Ύποπτα, κατά την ψυχίατρο-ντεντέκτιβ, είναι τα μέλη της οικογένειάς της, ακόμη περισσότερο επειδή ωφελήθηκαν από κάποια κληρονομιά που ενδεχομένως έθεσε θέμα μοιρασιάς.

Το «Mια ιδιωτική ζωή» έχει πολύ μυστήριο, χιούμορ, ευφυή πλανοθεσία, ζωντανό ρυθμό και πετυχημένη αφηγηματική ανάμειξη της βιωμένης «πραγματικότητας», των αναμνήσεων και του εφιάλτη.

* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου. Τελευταίο του βιβλίο, «Ο έρωτας στο σινεμά» (εκδ. Αιγόκερως).