balanda oikonomides700

Κριτική για την ταινία του Γιάννη Οικονομίδη «Η μπαλάντα της τρύπιας καρδιάς».

Του Θόδωρου Σούμα 

Η τελευταία, πέμπτη, ευφυής ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, Η μπαλάντα της τρύπιας καρδιάς, εξιστορεί τον παράνομο, καταδικασμένο έρωτα ενός πρώην λαϊκού τραγουδιστή (Βασίλη Μπισμπίκη) με την αισθησιακή και μοιραία γυναίκα (Βίκυ Παπαδοπούλου) ενός χολερικού εργοστασιάρχη (Γιάννη Τσορτέκη), κάπου στη Θεσσαλία. Η Μπαλάντα της τρύπιας καρδιάς έχει ορισμένα ενδιαφέροντα γνωρίσματα, που πιθανά ενυπήρχαν και σε προηγούμενες ταινίες του Οικονομίδη, μα εδώ συνυπάρχουν όλα μαζί:

α) Είναι ουσιαστικά λαϊκό σινεμά, ή αν προτιμάτε, εθνικολαϊκό. Αυτό προκύπτει από τον σχετικά ρεαλιστικό και συνάμα κωμικό τρόπο απεικόνισης των συμπεριφορών, της ομιλίας, των χώρων (μελετημένα σκηνικά της Ι. Σταυρίδου) και των μουσικών που ακούγονται σε αυτούς.

β) Η ταινία έχει λεπτοδουλεμένη αφήγηση και πλοκή (κάποιες στιγμές παραφορτωμένη), με αναπάντεχες στροφές και αιφνιδιασμούς του θεατή.

γ) Είναι σινεμά χιουμοριστικό, πολύ περισσότερο κωμικό και σαρκαστικό από οποιαδήποτε παλαιότερη ταινία του Οικονομίδη και καταφέρνει να σε κάνει να γελάς ή να χαμογελάς ειρωνικά. Επιδιώκει να φτιάξει μια σκεπτόμενη και σατιρική, αστυνομική, μαύρη κωμωδία. Μας δείχνει τη γκροτέσκα φάρσα της νεοελληνικής κοινωνίας και ζωής, την τραγωδία και τη γελοιότητά τους...

Ο σκηνοθέτης θέλει να σκιαγραφήσει τον σύγχρονο νεοέλληνα, διαψευσμένο ή απελπισμένο, την εποχή της κρίσης, και την στρεβλωμένη κοινωνία που τον έχει αδράξει και τον αλλοιώνει προς το χειρότερο.

δ) Είναι σινεμά ερωτικό, δηλαδή φορτισμένο ερωτικά: η σχέση του πρώην τραγουδιστή και νυν ιδιοκτήτη σκυλάδικου με την σέξυ παντρεμένη αποδίδεται έντονα σωματικά και αισθαντικά. Τα ασυγκράτητα πάθη των χαρακτήρων δίνουν και παίρνουν.

ε) Είναι σινεμά νουάρ, αστυνομικό-γκανγκστερικό, με πετυχημένο τρόπο. Η φονική κορύφωση επωάζεται επί μακρόν και κλιμακώνεται απότομα κι εντυπωσιακά. Ο Οικονομίδης μας δίνει μια βρώμικη, γελοία κι αιματηρή εικόνα, ένα ιλαρό ουέστερν των επαρχιωτών, λούμπεν κακοποιών.

στ) Είναι σινεμά κοινωνικό. Αυτό διαπιστώνεται στη σε χοντρές γραμμές ρεαλιστική απεικόνιση της ελληνικής, της θεσσαλικής επαρχίας, στην αναπαράσταση των διαφόρων κοινωνικών ομάδων της επαρχιακής κοινωνίας, σε ένα κιτς και καθυστερημένο περιβάλλον. Ο σκηνοθέτης θέλει να σκιαγραφήσει τον σύγχρονο νεοέλληνα, διαψευσμένο ή απελπισμένο, την εποχή της κρίσης, και την στρεβλωμένη κοινωνία που τον έχει αδράξει και τον αλλοιώνει προς το χειρότερο. O Κύπριος σκηνοθέτης έχει μια ματιά πιο αποστασιοποιημένη από αυτή ενός αυτόχθονα. Μαγκιά, καφρίλα, τυχοδιωκτισμοί, παληκαρισμοί, οικογενειακές φάρσες, βαρείς κι ασήκωτοι νταήδες ή απατεώνες, μελοδραματικοί ερωτικοί νταλκάδες σκυλάδικου είδους... Ζωγραφίζει οικογένειες μητριαρχικές, με σαλταρισμένους γιους κακοποιούς, που παίρνουν μαζί τους τα τάπερ της μαμάς...

Και ζ) Είναι το σινεμά ενός ουσιαστικά «μοραλιστή» σκηνοθέτη. Κάπου στο βάθος του φιλμ, κρύβεται και παρατηρεί, με οξύνοια, κριτικό πνεύμα και δηκτικότητα, ένας μοραλιστής σκηνοθέτης ο οποίος διατυπώνει, συγκαλυμμένα, έναν λόγο περί ηθικής, περί κακού και καλού στη νεοελληνική, σύγχρονη κοινωνία των λαϊκών ανθρώπων, που άλλοτε παραμένουν φτωχοί και άλλοτε τα έχουν τσεπώσει με διάφορες αρπαχτές και λαμογιές. Ο σκηνοθέτης εντοπίζει και στηλιτεύει δηκτικά την αχαλίνωτη ματαιοδοξία, την απληστία, τα κάλπικα συναισθήματα και το λυσσαλέο κυνήγι του εύκολου κέρδους και της κυριαρχίας.

Balada 2

Η Μπαλάντα της τρύπιας καρδιάς μου άρεσε εξαιτίας των συνδυασμών όλων των παραπάνω ιδιοτήτων της, που γίνονται με σύνθετο, έξυπνο, διακριτικό και δημιουργικό τρόπο. Μπορείς να δεις το τελευταίο φιλμ του Γιάννη Οικονομίδη σαν ένα δραματικό γκανγκστερικό και ταυτόχρονα σαν μια σκληρή κοινωνική σάτιρα, ιδιαίτερα καυστική. Το σινεμά του Οικονομίδη παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον γιατί συνδυάζει το προσωπικό στυλ, τις δικές του χαρακτηρολογικές και κοινωνικές θεματικές, τα κινηματογραφικά είδη που αγαπά, όπως το ερωτικό θρίλερ ή το κοινωνικό νουάρ, την εξτρεμιστική χρήση της λαϊκής, ελληνικής γλώσσας, και υπηρετεί τα θεματικά μοτίβα που επανέρχονται επίμονα στις ταινίες του και φανερώνουν τη διαβρωτική, υπονομευτική και σκωπτική ματιά του...  

* Ο ΘΟΔΩΡΟΣ ΣΟΥΜΑΣ είναι συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου.
Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Το ημερολόγιο ενός αδέξιου εραστή» (εκδ. Βακχικόν).

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ζέτα, Φλωρέττα, Νίκη»: Ελληνικό σινεμά & πατριαρχία, μητριαρχία, metoo, 50/50, Cancel Culture

«Ζέτα, Φλωρέττα, Νίκη»: Ελληνικό σινεμά & πατριαρχία, μητριαρχία, metoo, 50/50, Cancel Culture

Πατριαρχία, Μητριαρχία, #ΜeΤoo, 50/50, Cancel Culture & Ελληνικό Σινεμά. Κινηματογραφικό αφιέρωμα στη Μικρή Σκηνή της Στέγης από 23 μέχρι και 27 Φεβρουαρίου. Μια συνεργασία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, στο πλαίσιο της δράσης «Σινεμά, Ανοιχτό».

Επιμέ...

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 2ο: Στην Ευρώπη)

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 2ο: Στην Ευρώπη)

Στην ιστορία του σινεμά, από την ισχυροποίηση του ναζιστικού κινδύνου και έπειτα, έγιναν πολλά σημαντικά αντιναζιστικά και αντιφασιστικά φιλμ μυθοπλασίας στην Ευρώπη και στην Αμερική. Σε αυτό το δεύτερο μέρος, συζητάμε για τις ταινίες μυθοπλασίας που έγιναν στη Δυτική και την Ανατολική Ευρώπη. Κεντρική εικόνα από τη...

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 1ο: Στις Ηνωμένες Πολιτείες)

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 1ο: Στις Ηνωμένες Πολιτείες)

Στην ιστορία του σινεμά, από την ισχυροποίηση του ναζιστικού κινδύνου και έπειτα, έγιναν πολλά σημαντικά αντιναζιστικά και αντιφασιστικά φιλμ μυθοπλασίας στην Ευρώπη και στην Αμερική. Σε αυτό το πρώτο μέρος, συζητάμε τις ταινίες που γυρίστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σε επόμενο θα μας απασχολήσουν οι ταινίες μυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ