Του Κωστή Σταφυλάκη
Το έργο της Αμερικανίδας φωτογράφου Ναν Γκόλντιν είναι γνωστό για πάνω από τρεις δεκαετίες. Η επικαιρότητα των εικόνων της δεν αφήνει όμως αδιάφορο το βλέμμα του θεατή που έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τις ζωές που ο φακός της απαθανατίζει. Παρά το γεγονός ότι η σκληρή-ακατέργαστη αισθητική των φωτογραφιών της υιοθετήθηκε τα περασμένα χρόνια από τη διαφήμιση,
τη μόδα και τα νέα ρεύματα του ανεξάρτητου αμερικανικού σινεμά, τα στιγμιότυπα που μας χαρίζει στην πρόσφατη δουλειά της ανοίγουν την καταπακτή μιας καθημερινότητας τόσο οικείας και ταυτόχρονα τόσο ανοίκειας – στην πραγματικότητα, οι σκηνές είναι οικείες, σαν να ανακαλύπτει κανείς το οικογενειακό του άλμπουμ, να θυμάται τα παιδικά του χρόνια, τα ρούχα και τα παιχνίδια που του έδιναν οι γονείς του, τις οικογενειακές παρέες και τις διακοπές. Κι όμως, όσο πιο πολύ οι εικόνες πλησιάζουν στις δικές μας αναμνήσεις, τόσο πιο ανοίκειες γίνονται, σαν να έζησε κάποιος άλλος στη θέση μας. Τούτη η ψευδαίσθηση είναι ίσως το πιο σκοτεινό σημείο κάθε ρεαλισμού. Το «Fire Leap» είναι μια σειρά από slides που θα δείτε κατεβαίνοντας στο υπόγειο της γκαλερί Rebecca Camhi (Λεωνίδου 9, Μεταξουργείο, μέχρι τις 29 Μαΐου). Φωτογραφίες μωρών και παιδιών σε μια ανέμελη πάλη με τον εξωτερικό κόσμο. Μια παιδική χορωδία τραγουδά στο φόντο «Ground control to Major Tom…», προσδίδοντας μια ειρωνική χροιά στην ξέφρενη παιδικότητα και προειδοποιώντας ίσως για την ανώμαλη προσγείωση στην εφηβεία και στην ενηλικίωση.
Η χρήση των φωτεινών πηγών της ίδιας της πόλης και η λογική του μη σκηνοθετημένου στιγμιότυπου στοιχειοθετούν μια φωτογραφική γλώσσα που, μαζί με αυτή του Larry Clark, χαρακτηρίστηκε ρεαλιστική – υπόδειγμα ενός σύγχρονου κοινωνικού ρεαλισμού. Ειδικά στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80, η Γκόλντιν ζούσε στη Νέα Υόρκη και αποτύπωνε την άνοδο του new wave, τη χρήση ναρκωτικών, την υποκουλτούρα των γκέι και των τρανσέξουαλ. Οι εικόνες συγκεντρώθηκαν στο κλασικό της έργο «The Ballad of Sexual Dependency», μια ωμή προβολή slides που σήμερα πια μετρούν περίπου τα 690 και παρουσιάζουν σκηνές απελευθέρωσης, μοναξιάς, κακοποίησης, ερωτικού αδιεξόδου, κοινωνικών συμβάσεων, αλκοολισμού και καβγάδων. Άνθρωποι που καπνίζουν πάνω σε κρεβάτια, άνθρωποι που χτυπούν ηρωίνη, και η ίδια η καλλιτέχνις κακοποιημένη με βουλωμένα μάτια. Όλα συμβαίνουν στο στενό της περιβάλλον, σαν σελίδες στο προσωπικό της ημερολόγιο – για μια στιγμή νομίζουμε πως είναι το δικό μας.
(*) Η φωτογραφία είναι το έργο της Nan Goldin "Joey as Marilyn, St Moritz Hotel, NY"
Κωστής Σταφυλάκης
