Η Εθνική Λυρική Σκηνή σηκώνει αυλαία για το νέο καλλιτεχνικό της πρόγραμμα με την «Τζοκόντα» του Αμίλκαρε Πονκιέλλι (Amilcare Ponchielli), σε σκηνοθεσία Όλιβερ Μίερς (Oliver Mears). Την ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνει ο Φαμπρίτσιο Βεντούρα (Fabrizio Ventura). Τι αναμένεται να δούμε...
Γράφει η Έλενα Χουζούρη
Με την «Τζοκόντα» του Πονκιέλλι [1834-1886], την όπερα με την οποία η Μαρία Κάλλας έκανε το εμβληματικό της ντεμπούτο στην Αρένα της Βερόνας, το 1947, σηκώνει αυλαία η Εθνική Λυρική Σκηνή για το νέο καλλιτεχνικό της πρόγραμμα 2025-2026.
Η όπερα του Πονκιέλλι, αν και θεωρείται μια από τις κορυφαίες μεγαλοπρεπείς όπερες (grand opera) του οπερατικού ρεπερτορίου, δεν έχει τιμηθεί ιδιαίτερα στην Ελλάδα, και είναι πραγματικά μια ευκαιρία να την παρακολουθήσουμε/ακούσουμε/δούμε στην κεντρική Σκηνή της ΕΛΣ για επτά παραστάσεις, στις 19, 22, 25 και 29 Οκτωβρίου και στις 1, 4 και 7 Νοεμβρίου. Η «Τζοκόντα» δεν πραγματεύεται μόνον μια δραματική ιστορία, έναν ανεκπλήρωτο έρωτα, όπως συνηθιζόταν στις ιταλικές όπερες του 19ου αιώνα, αλλά διακρίνεται για τον πλούτο των μελωδιών της, τις διάσημες άριές της -αυτές που τραγούδησε η νεαρή ακόμα Μαρία Κάλλας και κατέπληξε το κοινό-, τα υπέροχα χορωδιακά της μέρη και βεβαίως, για ένα από τα πιο διάσημα μπαλέτα όλων των εποχών, τον περίφημο «Χορό των ωρών», που συμπεριλαμβάνεται μέσα στο κόρπους της όπερας. Μια μελωδία ιδιαίτερα γνωστή και αγαπημένη, η οποία από τον κόσμο της όπερας πέρασε σε εκείνον του κινηματογράφου καθώς χρησιμοποιήθηκε το 1940 στην ταινία του Ντίσνευ «Φαντασία».
Ο Πονκιέλλι, επηρεασμένος από τον πατριάρχη της ιταλικής όπερας, τον Βέρντι, πλάθει ένα έργο με θυελλώδεις χαρακτήρες, δραματικές σκηνές, μελωδική ομορφιά και θεατρική λαμπρότητα.
Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι ο λιμπρετίστας, ποιητής και συνθέτης Αρίγκο Μπόιτο (προσυπέγραψε το λιμπρέτο ως Τόμπια Γκόρριο) είχε βασιστεί στο έργο του Βικτόρ Ουγκό «Άγγελος, τύραννος της Παδούης». Ο Μπόιτο-Γκόρριο μεταφέρει το έργο στη Βενετία του 17ου αιώνα. Κεντρικός χαρακτήρας είναι η Τζοκόντα, μια πλανόδια τραγουδίστρια, ερωτευμένη με τον Έντσο Γκριμάλντι, που όμως αγαπάει με τη σειρά του τη Λάουρα, σύζυγο του ευγενούς Αλβίζε.. Μετά από πολλές περιπέτειες, η Τζοκόντα βοηθά τους δύο εραστές να δραπετεύσουν και η ίδια δίνει τέλος στη ζωή της. Πρόκειται για τυπική όπερα του ύστερου ρομαντισμού, με επιρροές από τη γαλλική μεγαλόπρεπη όπερα. Ο Πονκιέλλι, επηρεασμένος από τον πατριάρχη της ιταλικής όπερας, τον Βέρντι, πλάθει ένα έργο με θυελλώδεις χαρακτήρες, δραματικές σκηνές, μελωδική ομορφιά και θεατρική λαμπρότητα.
Η παγκόσμια πρεμιέρα του έργου δόθηκε στις 8 Απριλίου 1876 στη Σκάλα του Μιλάνου με πολύ μεγάλη επιτυχία, αντίστοιχη σχεδόν με τις όπερες του Βέρντι «Αΐντα» και «Οθέλλο».
 |
|
Ο σκηνοθέτης Όλιβερ Μίερς |
Η παράσταση που θα δούμε στην κεντρική σκηνή της ΕΛΣ είναι μια διεθνής συμπαραγωγή με το Πασχαλινό Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ και την Βασιλική Όπερα του Λονδίνου. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου Όλιβερ Μίερς τοποθετεί τη δράση στη Βενετία του σήμερα. Σύμφωνα μάλιστα με τον βρετανικό Telegraf, «αυτή η πληθωρική σκηνοθεσία είναι ίσως η καλύτερη που μπορεί να υπάρξει για αυτήν τη μεγαλόπρεπη, αλλά εξίσου απαιτητική όπερα».
Την ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνει ο Φαμπρίτσιο Βεντούρα, τα σκηνικά υπογράφει ο Φιλίπ Φυρχόφερ, τα κοστούμια η Άνμαρί Γουντς και η χορογραφία είναι της Λούσυ Μπερτζ. Τον ρόλο της Τζοκόντα κρατά η δραματική Ιταλίδα υψίφωνος Άννα Πιρότσι και στους άλλους κομβικούς ρόλους, ο τενόρος Αρσέν Σογκομονιάν, οι μεσόφωνες Αλίσα Κολόσοβα και Ανίτα Ρατσβελισβίλι, ο βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς και μια ακόμη πλειάδα εξαίρετων μονωδών. Η διεύθυνση της χορωδίας είναι του Αγαθάγγελου Γεωργακάτου και της παιδικής χορωδίας της Κωνσταντίνας Πιτσιάκου.
*Η ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΖΟΥΡΗ είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Το βιβλίο της «“Ψυχή ντυμένη αέρα” – Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου: Η μούσα της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.
