Μέγαρο Μουσικής, Κρατική Ορχήστρα, Εναλλακτική Σκηνή: Τι θα δούμε τους επόμενους μήνες

Αναμφισβήτητα πια, η Αθήνα έχει γίνει μια πολυπολιτισμική ευρωπαϊκή μεγαλούπολη που -τολμούμε να πούμε- δεν έχει και πολλά να ζηλέψει από άλλες ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις που παραδοσιακά κρατούν τα σκήπτρα στον πολιτισμό, χάρη στο προτεινόμενο, πολλαπλό πολιτιστικό προϊόν τους. Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τον κορονοϊό, διοργανώθηκε μια πληθώρα θεατρικών παραστάσεων, όπερας, συναυλιών, κλασικής μουσικής, σύγχρονης μουσικής, τζαζ, παραστάσεις κλασικού ή σύγχρονου χορού, ειδικές κινηματογραφικές προβολές, αξιομνημόνευτες και ευφάνταστες εκθέσεις στα μεγάλα αθηναϊκά Μουσεία και την Εθνική Πινακοθήκη και φεστιβάλ, πολλά καλοκαιρινά φεστιβάλ στην Αθήνα και ανά τη χώρα βέβαια, προεξάρχοντος του θεσμικού πια Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.

Το αισιόδοξο είναι ότι ο κόσμος ανταποκρίνεται με ενθουσιασμό πολλές φορές και γι’ αυτό, καλό είναι να κλείνονται τα εισιτήρια των δημοφιλών -και όχι μόνο- εκδηλώσεων αρκετό καιρό πριν από την παρουσίαση τους. Ιδού λοιπόν τα προτεινόμενα μουσικά highlights του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για το τελευταίο τρίμηνο του 2025, που σηματοδοτούν την έναρξη της νέας καλλιτεχνικής περιόδου 2025-2026:

• Τον Οκτώβριο έχουμε να υποδεχθούμε και να ακούσουμε διεθνώς καταξιωμένους σολίστες. Μάλιστα, τη νέα καλλιτεχνική χρονιά ανοίγει στο Μέγαρο μια φημισμένη σοπράνο, μια εκρηκτική ερμηνεύτρια, όπως θεωρείται, η Asmik Gregorian, που θα μας έρθει στις 17 Οκτωβρίου και μαζί με τον πιανίστα Lucas Geniusas θα παρουσιάσουν ένα πρόγραμμα αφιερωμένο σε έργα των Τσαικόφσκι και Ραχμάνινοφ.

• Πέντε βραδιές μετά, στις 22 Οκτωβρίου, η τσελίστα Sol Gabetta και ο πιανίστας Bertrand Chamayou ενώνουν τις δυνάμεις τους σε ένα ρεπερτόριο υψηλών απαιτήσεων, από τον Μέντελσον και τον Μπραμς έως τους σύγχρονους Ριμ και Ουάιντμαν.

Ο Θεόδωρος Κουρεντζής

• Βέβαια, το μουσικό γεγονός του Νοεμβρίου ακούει στο όνομα «Θεόδωρος Κουρεντζής». Και πάλι στην Αθήνα, και πάλι στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην Αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης», ο δημοφιλέστατος και διεθνής, ας πούμε, συμπατριώτης μας θα παρουσιάσει στις 14 και 15 Νοεμβρίου, μαζί με την Ορχήστρα UTOPIA, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το συμφωνικό αριστούργημα του Βάγκνερ «Το Δαχτυλίδι χωρίς λόγια», στη διασκευή του Lorin Maazel, ένα συμφωνικό ταξίδι πάνω στον μύθο του εμβληματικού «Δαχτυλιδιού των Νιμπελούγκεν». Όσοι και όσες θαυμαστές και θαυμάστριες του Κουρεντζή σπεύσατε. Η προπώληση εισιτηρίων έχει ήδη ξεκινήσει.

Το 2025 κλείνει με την Καμεράτα να παρουσιάζει για πρώτη φορά το έργο του Μοντεβέρντι «Vespro della Beata Vergine», πάντα με όργανα εποχής.

• Εκτός από τον Κουρετζή, έχει και η Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής το δικό της πιστό κοινό που συνεχώς διευρύνεται. Για το πρώτο, λοιπόν, τρίμηνο της νέας σεζόν (τελευταίο του 2025), η Καμεράτα θα μας προσφέρει το Mozart Concerto Festival, όπου θα ακούσουμε και θα απολαύσουμε Κοντσέρτα του Αυστριακού συνθέτη, όπως το Κ.365 για δύο πιάνα ή το Κονσέρτο για φλάουτο και άρπα Κ.299, και μάλιστα με αυθεντικά όργανα, σαν αυτά που έπαιζε ο ίδιος ο Μότσαρτ. Η έναρξη αυτών των σημαντικών συναυλιών γίνεται στις 2 Νοεμβρίου με τα δύο προαναφερόμενα έργα, και οι παραστάσεις συνεχίζονται στις 19 Νοεμβρίου, αυτή τη φορά με δύο συμφωνικά αριστουργήματα, την «Ημιτελή» Συμφωνία του Σούμπερτ, που δεν είχε παιχτεί όσο ο συνθέτης ζούσε, και τη θρυλική 5η Συμφωνία του Μπετόβεν. Και τα δύο έργα γράφτηκαν το 1822. Το 2025 κλείνει με την Καμεράτα να παρουσιάζει για πρώτη φορά το έργο του Μοντεβέρντι «Vespro della Beata Vergine», πάντα με όργανα εποχής. Στο πόντιουμ πάντα ο Γιώργος Πέτρου, ένας μαέστρος διακεκριμένος διεθνώς για την ιστορική ερμηνεία των μεγάλων έργων της ευρωπαϊκής μουσικής παράδοσης.

Πάντως, για να μην σας τα κρύψουμε όλα, φέτος από ξένους τζαζίστες θα είναι κοντά μας το Stacey Kent Trio, καθώς και το Richard Bona & Alfredo Rodriguez Trio.

• Τέλος Νοεμβρίου ξεκινάει και το αφιέρωμα στον μεγάλο Ρώσο συνθέτη Σεργκέι Ραχμάνινοφ, ένας θεματικός κύκλος με τη συμμετοχή τριών καταξιωμένων Ελλήνων και δύο Ελληνίδων πιανιστριών: ο Βασίλης Βαρβαρέσος εμφανίζεται στις 28 Νοεμβρίου, ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος στις 9 Δεκεμβρίου, ο Γιώργος Εμμανουήλ Λαζαρίδης στις 25 Ιανουαρίου, η Αλεξία Μουζά στις 11 Φεβρουαρίου και η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου στις 26 Φεβρουαρίου.

• Και βέβαια να μην ξεχνάμε το καθιερωμένο και πολύ δημοφιλές Jazz@Megaron, που μας έρχεται τα τελευταία χρόνια, από την 1η έως τις 18 Νοεμβρίου, με σημαντικές συμμετοχές ξένων και Ελλήνων βιρτουόζων της τζαζ. Θα σας πούμε περισσότερα όταν θα πλησιάζει η τζαζ εβδομάδα. Πάντως, για να μην σας τα κρύψουμε όλα, φέτος από ξένους τζαζίστες θα είναι κοντά μας το Stacey Kent Trio, καθώς και το Richard Bona & Alfredo Rodriguez Trio.

Κρατική Ορχήστρα Αθηνών

Είναι αναμφισβήτητο το γεγονός ότι η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών έχει ανεβάσει αξιοσημείωτα το επίπεδό της τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι τυχαία η ανταπόκριση του μουσικόφιλου κοινού που σπεύδει να παρακολουθήσει τις συναυλίες της. Μεγάλο της ατού η πρόσκληση σπουδαίων, διεθνούς φήμης σολίστ καθώς και μαέστρων. Τα ηχηρά ονόματα θα συνεχίσουν να φιλοξενούνται και στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα της ΚΟΑ για τη νέα σεζόν. Ειδικότερα, για το πρώτο καλλιτεχνικό τρίμηνο, την έναρξη κάνει στις 10 Οκτωβρίου ο εξαιρετικός Ρώσος πιανίστας Αλεξέι Βολόντιν -τον έχουμε απολαύσει και σε προηγούμενες εμφανίσεις του- με το μνημειώδες Πρώτο Κοντσέρτο του Μπραμς. Στις 21 Νοεμβρίου, σειρά παίρνει άλλος ένας βιρτουόζος του πιάνου, ο Ντένις Ματσούεφ, που θα ερμηνεύσει το Δεύτερο Κοντσέρτο του Ραχμάνινοφ, ενώ, στις 12 Δεκεμβρίου, ο οργανίστας της Παναγίας των Παρισίων Βενσάν Ντυμπουά θα παρουσιάσει το Κοντσέρτο για εκκλησιαστικό όργανο του Χέντελ και τη Συμφωνία Κοντσερτάντε του Ζόζεφ Ζονγκέν.

Άλλο ένα γεγονός που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι η παρουσίαση της εμβληματικής όπερας του Βάγκνερ «Σαλώμη» σε συναυλιακή μορφή κοντσερτάντε στις 23 Δεκεμβρίου, υπό τη διεύθυνση του καλλιτεχνικού διευθυντή της ΚΟΑ, Λουκά Καρυτινού.

Εκείνη όμως που σηματοδοτεί την έναρξη του πρώτου καλλιτεχνικού τριμήνου της ΚΟΑ είναι η συνάντηση της ποίησης του Οδυσσέα Ελύτη με τη μουσική του Γιώργου Κουρουπού, ενός εμβληματικού Έλληνα συνθέτη με αξιοζήλευτες μουσικές συνθέσεις με βάση την ελληνική ποίηση και του νομπελίστα ποιητή μας ιδιαιτέρως. Αυτή τη φορά, ο Γιώργος Κουρουπός σκύβει μουσικά πάνω στο Μονόγραμμα του Ελύτη και συνθέτει ένα ομότιτλο έργο, που παρουσιάζεται σε μια και μοναδική συναυλία στο Μέγαρο Μουσικής, στις 24 Οκτωβρίου, με αφορμή τα 30 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου ποιητή.

Ο Λουκάς Καρυτινός © Margarita Yoko Nikitaki

Άλλο ένα γεγονός που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι η παρουσίαση της εμβληματικής όπερας του Βάγκνερ «Σαλώμη» σε συναυλιακή μορφή κοντσερτάντε στις 23 Δεκεμβρίου, υπό τη διεύθυνση του καλλιτεχνικού διευθυντή της ΚΟΑ, Λουκά Καρυτινού. Πρόκειται για μια φιλόδοξη παραγωγή μιας όπερας με ιδιαίτερες απαιτήσεις για όλους όσους και όσες συμπράττουν σε αυτήν. Στην περίπτωση αυτή, στους ρόλους της Σαλώμης και του Ηρώδη θα εμφανιστούν η Ελένα Στίχινα και ο Βόλφγκανγκ Άμπλιγκερ-Σπερχάκε, ενώ τον Ιωάννη θα ερμηνεύσει ο βαρύτονος Δημήτρης Τηλιακός και την Ηρωδιάδα η Κατερίνα Οικονομάκου.

Τέλος, αιχμή του συμφωνικού ρεπερτορίου του τριμήνου αποτελεί η συναυλία με την 5η Συμφωνία του Γκούσταβ Μάλερ, σε μουσική διεύθυνση του νεότατου μεν, περιζήτητου ήδη δε, Τζον Γουόρνερ, στις 31 Δεκεμβρίου.

Να σημειώσουμε ότι όλες οι συναυλίες της ΚΟΑ δίνονται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αφού η Ορχήστρα ανήκει στο δυναμικό του διατηρώντας την αυτονομία της.

Εναλλακτική Σκηνή: Το άλλο πρόσωπο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Πολυσυλλεκτικό και ρηξικέλευθο το πρόγραμμα της Εναλλακτικής Σκηνής για την καλλιτεχνική περίοδο 2025-2026, αντικατοπτρίζει το άλλο πρόσωπο της ΕΛΣ, το πιο ανήσυχο, τολμηρό και ζωντανό, σε σχέση με το πιο κλασικότροπο της Κεντρικής Σκηνής, αν και ενίοτε νεωτερικό και αιχμηρό επίσης. Με οκτώ χρόνια παρουσίας ήδη πίσω της, η Εναλλακτική Σκηνή φέτος μάλλον επιχειρεί το μεγάλο μπαμ. Πώς αλλιώς να χαρακτηριστεί ένα πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει περισσότερες από τριάντα παραγωγές, διεθνείς συμπαραγωγές, δύο Φεστιβάλ, περιοδείες σε όλη την Ελλάδα καθώς και συμμετοχή στα 60α Δημήτρια, το μεγάλο και καταξιωμένο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης που γίνεται δεκαετίες τώρα, στη Μητρόπολη του ελληνικού βορά, κάθε Οκτώβριο;

Εμείς θα μείνουμε, προς το παρόν, στο πρώτο τρίμηνο της νέας καλλιτεχνικής σεζόν και θα επανέλθουμε.

• Με ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον αφιέρωμα στον ανυπότακτο συγγραφέα Χρόνη Μίσσιο κατεβαίνει το καταξιωμένο Φεστιβάλ Φιλίππων στην Αθήνα, εγκαινιάζοντας το νέο πρόγραμμα της Εναλλακτικής Σκηνής στις 12 Σεπτεμβρίου. Η πρώτη παράσταση τιτλοφορείται «Δέντρο» και είναι εμπνευσμένη από τη ζωή και το έργο του Καβαλιώτη συγγραφέα. Η σύλληψη, η σκηνοθεσία και τα σκηνικά είναι του Βασίλη Αποστολάτου, η μουσική του Μιχάλη Παρασκάκη, η δραματουργία της Ζωής Ξανθοπούλου. Ερμηνεύουν η Δανάη-Αρσενία Φιλίδου και ο Αναστάσης Γεωργούλας, στις 12, 13 και 14 Σεπτεμβρίου. Στη συνέχεια, η Ομάδα Rodez παρουσιάζει την παράσταση «Το αλάθητο μιας (1) Μαργαρίτα(Σ)», εμπνευσμένη από το λογοτεχνικό έργο του Χρόνη Μίσσιου και τη ζωή του, που αφηγείται τη μικρή ιστορία ενός μεγάλου ανθρώπου. Κείμενο του Χρόνη Μίσσιου, σε σκηνοθεσία της Σόνιας Καλαϊτζίδου και του Μάριου Κρητικόπουλου και μουσική του Νικήτα Κίσσωνα. Με τους Νίκο Γιαλελή, Μάριο Κρητικόπουλο, Ανθή Σαββάκη και Ηλέκτρα Σαρρή.

Τον ρόλο της Κασσάνδρας ερμηνεύει η διεμφυλική σοπράνο Μαρία Καστίγιο ντε Λίμα.

• «Κασσάνδρα», όπερα δωματίου στις 4 και 5 Οκτωβρίου, μια ανάθεση της Εναλλακτικής Σκηνής, συμπαραγωγή με το Κέντρο του Θεάτρου Κολόν του Μπουένος Άιρες. Μια τολμηρή σύγχρονη όπερα του διακεκριμένου Αργεντινού συνθέτη Πάβλο Ορτίς σε κείμενου του επίσης σπουδαίου Ουρουγουανού δραματουργού Σέρχιο Μπλάνκο. Τη σκηνοθεσία υπογράφει η ελληνικής καταγωγής Ντιάνα Θεοχαρίδη που ζει και δημιουργεί στο Μπουένος Άιρες. Τον ρόλο της Κασσάνδρας ερμηνεύει η διεμφυλική σοπράνο Μαρία Καστίγιο ντε Λίμα. Στις 4 και 5 Οκτωβρίου.

• Ο μετρ της ελληνικής οπερέτας Θεόφραστος Σακελλαρίδης συναντά τους μετρ της ελληνικής κωμωδίας, Αλέκο Σακελλάριο και Δημήτρη Ευαγγελίδη, στην επιθεώρηση σε συναυλιακή μορφή «Μπράβο Κολονέλο», στις 25 και 26 Οκτωβρίου. Η επιθεώρηση βασίζεται στο ομώνυμο σατυρικό έργο των Σακελλάριου-Ευαγγελίδη, γραμμενο το 1940, ως αντίδραση στον ελληνοϊταλικό πόλεμο. Είχε παρουσιαστεί στο θέατρο «Αλίκης» -το μετέπειτα «Μουσούρη»- και είχε γνωρίσει μεγάλη ανταπόκριση από το αθηναϊκό κοινό, καθώς σατίριζε τον φασισμό. Τη μουσική υπέγραφε ο Θεόφραστος Σακελλαρίδης. Στην παράσταση της Εναλλακτικής Σκηνής, τη μουσική διεύθυνση και ενορχηστρωση υπογράφει ο Μιχάλης Παπαπέτρου. Με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ.

Από την παράσταση «Ο ομφαλός της γης»

• «Ο ομφαλός της γης» τιτλοφορείται η παράσταση μουσικού θεάτρου που εμπνεύστηκε και σκηνοθετεί ο Κώστας Παπακωστόπουλος, ιδρυτής και Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Ελληνογερμανικού Θεάτρου Κολωνίας, και έχει ως θέμα του την αμφισβήτηση των αξιών του σύγχρονου πολιτισμού, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως κάλεσμα για τη σωτηρία του πολύπαθου πλανήτη μας. Στο εξαιρετικά επίκαιρο έργο, η μυθική Πυθία -την οποία ερμηνεύει η διακεκριμένη Γερμανίδα ηθοποιός Λίζα Σοφία Κουστς, υποψήφια για το Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού Κολωνίας 2024- εμφανίζεται ως κλιματική πρόσφυγας που εγκαταλείπει την Μεσόγειο με προορισμό την Ισλανδία. Αφού κάνει μια στάση στη Γερμανία, όπου απευθύνει στο κοινό ένα μήνυμα για την ανάγκη ανατροπής ενός κόσμου ανδροκρατούμενου, στο φινάλε, ως μάντισσα που είναι, κοιτάζει προς το μέλλον που ίσως να μας επιφυλάσσει κάτι ανατρεπτικό και προφανώς σωτήριο. Η μουσική είναι του Τάσου Στάμου, το σκηνικό και τα κοστούμια του Τσέτσο Ντνέκοφ. Στις 7 Νοεμβρίου, με ελεύθερη είσοδο, με δελτία προτεραιότητας.

• Έντεκα διακεκριμένοι Έλληνες μουσικοί πνευστών αποτελούν το καινούργιο σχήμα Gr Echo Brass Ensemble, που θα παρουσιάσει έργα κλασικών και νεότερων συνθετών, στις 9 Νοεμβρίου. Μαζί τους συμπράττουν η υψίφωνος Μαρία Κουσοβίτσα, ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος και ο βαρύτονος Διονύσης Σούρμπης. Μουσική διεύθυνση: Στάθης Σούλης.

• Το Φεστιβάλ Μπαρόκ Μουσικής επιστρέφει δυναμικά στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ με κεντρικό θεματικό άξονα την «Εποχή των μεταβάσεων». Οι τέσσερεις συναυλίες, στις 16, 20, 21 και 22 Νοεμβρίου, διατρέχουν τον 18ο αιώνα μέσα από εμβληματικά έργα κορυφαίων συνθετών της μπαρόκ μουσικής. Από τις δημοφιλέστατες «Τέσσερις εποχές» του Βιβάλντι, που φέτος συμπληρώνουν 300 χρόνια από την πρώτη τους έκδοση, στον έτερο μετρ της μουσικής μπαρόκ, τον Μπαχ, έως την εκλεπτυσμένη γοητεία του κλασικισμού, με έργα του Χάυντν και του Μότσαρτ, με κατάληξη στο έργο 1 του Μπετόβεν, που προαναγγέλει την έλευση μιας νέας εποχής. Η καλλιτεχνική επιμέλεια του τετραήμερου Φεστιβάλ Μπαρόκ Μουσικής είναι του Δήμου Γκουνταρούλη. Με την Ορχήστρα του Φεστιβάλ, που αποτελείται από μια σειρά εξαιρετικών μουσικών μας.

Πρόκειται για ένα από τα πιο δημοφιλή και βραβευμένα σύγχρονα μιούζικαλ, το «Tick, Tick…Boom!» του Τζόναθαν Λάρσον

• Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα του πρώτου τριμήνου της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ κλείνει με μια νέα παραγωγή της, σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση. Πρόκειται για ένα από τα πιο δημοφιλή και βραβευμένα σύγχρονα μιούζικαλ, το «Tick, Tick…Boom!» του Τζόναθαν Λάρσον, δημιουργού του ροκ μιούζικαλ «Rent». Με δυναμισμό, καθώς και συναισθηματική φόρτιση, το αυτοβιογραφικό μιούζικαλ του Λάρσον, σε σκηνοθεσία της Έμιλυς Λοίζου και μεταφραστική απόδοση της Τζούλιας Διαμαντοπούλου, ξεδιπλώνει την αγωνία και το πάθος ενός νέου καλλιτέχνη, στα πρόθυρα των τριάντα, που αγωνίζεται να γεφυρώσει τα όνειρά του με τις σκληρές προκλήσεις της ζωής. Το «Tick, Tick…Boom!» έκανε πρεμιέρα το 2001, αποσπώντας εξαιρετικές κριτικές και ο Λάρσον βραβεύτηκε με Πούλιτζερ και Τόνυ ως θεατρικός συγγραφέας, συνθέτης, και στιχουργός. Το έργο μεταφέρθηκε και στη μεγάλη οθόνη, με πρωταγωνιστή τον Άντριου Γκάρφηλντ, υποψήφιο για Όσκαρ Α΄ Ανδρικού ρόλου. Μπορείτε να το παρακολουθήσετε στις 6, 7, 14, 18, 20, 21, 23, 24, 26, 27, 28 και 30 Δεκεμβρίου 2025 καθώς και στις 2, 3, 4, 8, 9, 10 και 11 Ιανουαρίου 2026.

*Η ΕΛΕΝΑ ΧΟΥΖΟΥΡΗ είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος. Το βιβλίο της «“Ψυχή ντυμένη αέρα” – Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου: Η μούσα της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.