NEOIMP kentriki

Ένα ολοκληρωμένο αφιέρωμα στο κίνημα του νεοϊμπρεσιονισμού για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο Μουσείο Γουλανδρή, από τις 10.01 – 07.04.2024. Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Paul Signac (1863-1935), «Σαιν Τροπέ. Κρήνη στην Πλας ντε Λις», 1895.

Γράφει η Τόνια Μάκρα

Στο Μουσείο Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή φιλοξενείται η έκθεση «Ο νεοϊμπρεσιονισμός στα χρώματα της Μεσογείου», ένα αφιέρωμα στο ομώνυμο καλλιτεχνικό ρεύμα που γνωρίζουμε κυρίως με τον όρο Πουαντιγισμός (Pointillisme), το οποίο παρεμβλήθηκε μεταξύ Ιμπρεσιονισμού και Φοβισμού επιταχύνοντας την εξέλιξη της υποκειμενικής ζωγραφικής. «Πατρίδα» του η Γαλλία και πηγή έμπνευσης οι μεσογειακές ακτές της, το παρθένο τοπίο των οποίων σημαντικοί καλλιτέχνες απέδωσαν με πρωτογενή τρόπο, δημιουργώντας πίνακες και ακουαρέλες με «εργαλείο» τις καθαρές χρωματικά φωτεινές κουκίδες.

Πρόκειται για την πρώτη έκθεση στην Ελλάδα του καλλιτεχνικού ρεύματος που εμφανίστηκε τέλος 19ου αρχές 20ου αιώνα, σαν μια συνέχεια του ιμπρεσιονισμού. Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα των Γάλλων ζωγράφων Paul Signac, Henri-Edmond Cross, Maximilien Luce, Théo van Rysselberghe, Henri Matisse, Henri Manguin και Louis Valtat, που έζησαν και δημιούργησαν με φόντο το παρθένο τοπίο και τους ανθρώπους της νότιας Γαλλίας, οι οποίοι υιοθέτησαν την τεχνική του «πουαντιγισμού» ή αλλιώς της διαίρεσης («ντιβιζιονισμός»), δηλαδή της χρήσης κουκίδων χρώματος.

Το ρεύμα του «νεοϊμπρεσιονισμού» αν και επηρέασε την εξέλιξη της Τέχνης απελευθερώνοντάς την περαιτέρω από κανόνες και αισθητικούς περιορισμούς έχασε σχετικά νωρίς την εύνοια των φιλότεχνων και κριτικών τέχνης. Ωστόσο, μοιάζει εδώ και κάποιες δεκαετίες να ξανακερδίζει το χαμένο έδαφος, με τις διεθνείς εκθέσεις να ξαναφέρνουν στο προσκήνιο τα όμορφα και –πλημμυρισμένα αισιοδοξία και χαρά για την ζωή– έργα του «πουαντιγισμού». Όρος που περιγράφει επακριβώς τη ζωγραφική διαδικασία. Ακριβώς γι’ αυτό στην εποχή τους οι καλλιτέχνες τον είχαν απορρίψει σαν «ακατάλληλο», γιατί δεν διέθετε το ανάλογο εκφραστικό εύρος. Όμως η ιστορία της Τέχνης αποφάσισε αντ’ αυτών, διαφορετικά.

NEOIMP 01

Paul Signac (1863-1935), «Αντίμπ. Οι πύργοι», 1911. Λάδι σε καμβά, 66 x 82.3 εκ. Albertina Museum

Αναγέννηση στις ακτές της Μεσογείου

Θεμελιωτής του κινήματος θεωρείται ο μεγάλος ζωγράφος Georges Seurat ο οποίος όμως πέθανε αιφνίδια (1891), σε ηλικία μόλις 31 ετών. Μετά την απώλεια του θεμελιωτή του νεοϊμπρεσιονισμού, τα άλλη μέλη της ομάδας, συγκεκριμένα οι Paul Signac, Henri-Edmond Cross, Maximilien Luce και Théo Van Rysselberghe, αισθάνθηκαν ορφανοί. Ιδιαίτερα μάλιστα σε ένα Παρίσι που έμοιαζε να είχε «αποφανθεί» ότι η ζωγραφική τους δεν αφορούσε παρά ένα ρεύμα «εφήμερο και ατίθασο παρακλάδι του ιμπρεσιονισμού» το οποίο με τη σειρά του φαινόταν να πλέει τα λοίσθια. Η πορεία της δουλειάς τους θα διαψεύσει τους επικριτές αφού οι ζωγράφοι θα ανοίξουν σύντομα ένα δεύτερο εξαιρετικού ενδιαφέροντος κεφάλαιο στην ιστορία της Τέχνης τους, μακριά από το βιομηχανοποιημένο και αστικοποιημένο Παρίσι.

Η έκθεση είναι αφιερωμένη σε αυτή την αναγεννητική φάση του νεοϊμπρεσιονισμού όπως άνθισε στα παράλια της Μεσογείου. Παρουσιάζονται κυρίως μικρών διαστάσεων πίνακες και ακουαρέλες των ζωγράφων Signac, Cross, Luce και Van Rysselberghe, έργα αποκαλυπτικά μιας ζωγραφικής πιο ελεύθερης και πιο τολμηρής που εμπνέεται από την πραγματικότητα την οποία όμως αποδίδει με τρόπο υποκειμενικό. Πηγή έμπνευσης αποτελούν το παρθένο τοπίο, οι μικροί οικισμοί, τα μικρά λιμανάκια γεμάτα ψαροκάϊκα, η καθημερινή απλή ζωή, οι μορφές ων ψαράδων κ.ά. Είναι η εποχή που το μεσογειακό κλίμα, που αρχικά το προτιμούσαν άνθρωποι με προβλήματα υγείας, προσελκύει όλο και περισσότερους φίλους και δημιουργούς της τέχνης.

Πηγή έμπνευσης αποτελούν το παρθένο τοπίο, οι μικροί οικισμοί, τα μικρά λιμανάκια γεμάτα ψαροκάϊκα, η καθημερινή απλή ζωή, οι μορφές ων ψαράδων κ.ά. Είναι η εποχή που το μεσογειακό κλίμα, που αρχικά το προτιμούσαν άνθρωποι με προβλήματα υγείας, προσελκύει όλο και περισσότερους φίλους και δημιουργούς της τέχνης.

Ο πρώτος που ανακαλύπτει τις μεσογειακές ακτές είναι ο Cross, το 1883. Το 1892 τον ακολουθεί ο Signac, επικεφαλής πλέον του κινήματος ο οποίος ονειρεύεται να ζει μακριά από το Παρίσι για μέρος του χρόνου και διαλέγει το Σαιν-Τροπέ, ένα μικρό λιμάνι ψαράδων. Τόση είναι η μαγεία που ασκεί στους δύο ζωγράφους εκείνη η προφυλαγμένη ακόμη φύση, ώστε δεν αργούν να τους ακολουθήσουν οι φίλοι στις θερινές διαμονές τους.

Η γοητεία που τους ασκεί το τοπίο και οι άνθρωποί τους οδηγούν σε μια όλο και πιο προσωπικής έμπνευσης ζωγραφική, απόλυτα υποκειμενική, σε έργα γεμάτα χρώμα καθαρό και φωτεινό όπως είναι και το φως του ήλιου που λούζει τη Μεσόγειο.

NEOIMP 02

Henri-Edmond Cross (1856-1910), «Το αγρόκτημα (βράδυ)», 1893. Λάδι σε καμβά, 65 x 92 εκ. Ιδιωτική Συλλογή

Διατρέχοντας την καλοστημένη έκθεση ο επισκέπτης βιώνει αισθήματα ηρεμίας, γαλήνης και χρωματικής απόλαυσης, απολαμβάνει έργα όμορφα, φωτεινά, αισθάνεται τον ήλιο να ζεσταίνει τη θάλασσα, να κρύβεται πίσω από τις σκιές της φύσης από τα πανιά των ψαράδικων. Στο σύνολό τους οι πίνακες προέρχονται από σημαντικά μουσεία και φορείς της Ευρώπης όπως, μεταξύ άλλων, Musée d’Orsay, National Gallery του Λονδίνου, Centre Pompidou, Musée des Beaux-Arts de Besançon, Musée de l’Annonciade, Musée de Grenoble, Musée national d’archéologie, d’histoire et d’art – Luxembourg και Musée des Arts Décoratifs καθώς και ιδιώτες συλλέκτες.

Διατρέχοντας την καλοστημένη έκθεση ο επισκέπτης βιώνει αισθήματα ηρεμίας, γαλήνης και χρωματικής απόλαυσης, απολαμβάνει έργα όμορφα, φωτεινά, αισθάνεται τον ήλιο να ζεσταίνει τη θάλασσα, να κρύβεται πίσω από τις σκιές της φύσης από τα πανιά των ψαράδικων.

Περιοχές που έχουν αποτυπώσει στην χαρούμενη, σε ατμόσφαιρα, Τέχνη τους οι ζωγράφοι είναι σήμερα διάσημα θέρετρα της νότιας Γαλλίας μεταξύ των οποίων το Σαιντ Τροπέ καθώς και πόλεις όπως η Μασσαλία, ενώ υπάρχουν έργα με πηγή έμπνευσης τη Βενετία και την Κωνσταντινούπολη. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται πίνακες του Henri Matisse ο οποίος πειραματίστηκε επάνω σε αυτή την τεχνική διατηρώντας ωστόσο μεγάλη ανεξαρτησία πνεύματος που προανήγγειλε «επερχόμενες επαναστάσεις».

Επιμελήτριες της έκθεσης είναι η Marina Ferretti Bocquillon, Επίτιμη Επιστημονική Διευθύντρια του Μουσείου Ιμπρεσιονισμού του Ζιβερνύ (Musée des impressionnismes Giverny) και η Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Υπεύθυνη Συλλογής του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή.

Η έκθεση συνοδεύεται από αναλυτικό κατάλογο σε ελληνικά και αγγλικά, με κείμενα από τις δύο επιμελήτριες καθώς και από τη Διευθύντρια του Αρχείου Signac, Charlotte Hellman Cachin, δισέγγονη του ομώνυμου πολύ σημαντικού ζωγράφου, έργα του οποίου δεσπόζουν στην έκθεση.


 Η ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ είναι δημοσιογράφος.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι Soundwalk Collective με την Patti Smith για δυο εμφανίσεις στη Στέγη – ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη ζωή

Οι Soundwalk Collective με την Patti Smith για δυο εμφανίσεις στη Στέγη – ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη ζωή

Η θρυλική ποιήτρια της νεοϋορκέζικης punk rock Patti Smith προσγειώνεται στη Στέγη στις 14 & 15 Μαρτίου, για να συμμετάσχει στα ηχοτοπία του πρότζεκτ “Correspondences” της Soundwalk Collective, σε ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Επιμέλεια: Book Press ...

«Κι αν οι γυναίκες κυβερνούσαν τον κόσμο;»: Κάποιες απαντήσεις, στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

«Κι αν οι γυναίκες κυβερνούσαν τον κόσμο;»: Κάποιες απαντήσεις, στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Μια μεγάλη και φιλόδοξη έκθεση στο Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην οποία παρουσιάζονται έργα σημαντικών καλλιτέχνιδων. Κεντρική εικόνα: Η Λήδα Παπακωνσταντίνου, Κωφάλαλη, 1971, Φωτογραφία: Roy Tunnicliffe - ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας.

Γράφει η Τόνια Μάκρα ...

«Τα παραδοξιακά» της Λένας και του Στέργιου στη Στέγη

«Τα παραδοξιακά» της Λένας και του Στέργιου στη Στέγη

Η σπουδαία Λένα Πλάτωνος και ο Stergios T. παρουσιάζουν «Τα παραδοξιακά» την 1η και 2η Μαρτίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, συνδυάζοντας τη μουσική παράδοση με τα συνθεσάιζερ και τον σύγχρονο ηλεκτρονικό ήχο.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

Πέθανε ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Δημήτρης Φύσσας – Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Ο θάνατος του συγγραφέα, δημοσιογράφου και μέλους της Εταιρείας μας, Δημήτρη Φύσσα, ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία και γέμισε θλίψη όλους όσους τον γνώριζαν, προσωπικά ή μέσω των κειμένων του.« 

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δημήτρης Φύσσας, «Μήτσος» για τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ