NEOIMP kentriki

Ένα ολοκληρωμένο αφιέρωμα στο κίνημα του νεοϊμπρεσιονισμού για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο Μουσείο Γουλανδρή, από τις 10.01 – 07.04.2024. Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Paul Signac (1863-1935), «Σαιν Τροπέ. Κρήνη στην Πλας ντε Λις», 1895.

Γράφει η Τόνια Μάκρα

Στο Μουσείο Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή φιλοξενείται η έκθεση «Ο νεοϊμπρεσιονισμός στα χρώματα της Μεσογείου», ένα αφιέρωμα στο ομώνυμο καλλιτεχνικό ρεύμα που γνωρίζουμε κυρίως με τον όρο Πουαντιγισμός (Pointillisme), το οποίο παρεμβλήθηκε μεταξύ Ιμπρεσιονισμού και Φοβισμού επιταχύνοντας την εξέλιξη της υποκειμενικής ζωγραφικής. «Πατρίδα» του η Γαλλία και πηγή έμπνευσης οι μεσογειακές ακτές της, το παρθένο τοπίο των οποίων σημαντικοί καλλιτέχνες απέδωσαν με πρωτογενή τρόπο, δημιουργώντας πίνακες και ακουαρέλες με «εργαλείο» τις καθαρές χρωματικά φωτεινές κουκίδες.

Πρόκειται για την πρώτη έκθεση στην Ελλάδα του καλλιτεχνικού ρεύματος που εμφανίστηκε τέλος 19ου αρχές 20ου αιώνα, σαν μια συνέχεια του ιμπρεσιονισμού. Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα των Γάλλων ζωγράφων Paul Signac, Henri-Edmond Cross, Maximilien Luce, Théo van Rysselberghe, Henri Matisse, Henri Manguin και Louis Valtat, που έζησαν και δημιούργησαν με φόντο το παρθένο τοπίο και τους ανθρώπους της νότιας Γαλλίας, οι οποίοι υιοθέτησαν την τεχνική του «πουαντιγισμού» ή αλλιώς της διαίρεσης («ντιβιζιονισμός»), δηλαδή της χρήσης κουκίδων χρώματος.

Το ρεύμα του «νεοϊμπρεσιονισμού» αν και επηρέασε την εξέλιξη της Τέχνης απελευθερώνοντάς την περαιτέρω από κανόνες και αισθητικούς περιορισμούς έχασε σχετικά νωρίς την εύνοια των φιλότεχνων και κριτικών τέχνης. Ωστόσο, μοιάζει εδώ και κάποιες δεκαετίες να ξανακερδίζει το χαμένο έδαφος, με τις διεθνείς εκθέσεις να ξαναφέρνουν στο προσκήνιο τα όμορφα και –πλημμυρισμένα αισιοδοξία και χαρά για την ζωή– έργα του «πουαντιγισμού». Όρος που περιγράφει επακριβώς τη ζωγραφική διαδικασία. Ακριβώς γι’ αυτό στην εποχή τους οι καλλιτέχνες τον είχαν απορρίψει σαν «ακατάλληλο», γιατί δεν διέθετε το ανάλογο εκφραστικό εύρος. Όμως η ιστορία της Τέχνης αποφάσισε αντ’ αυτών, διαφορετικά.

NEOIMP 01

Paul Signac (1863-1935), «Αντίμπ. Οι πύργοι», 1911. Λάδι σε καμβά, 66 x 82.3 εκ. Albertina Museum

Αναγέννηση στις ακτές της Μεσογείου

Θεμελιωτής του κινήματος θεωρείται ο μεγάλος ζωγράφος Georges Seurat ο οποίος όμως πέθανε αιφνίδια (1891), σε ηλικία μόλις 31 ετών. Μετά την απώλεια του θεμελιωτή του νεοϊμπρεσιονισμού, τα άλλη μέλη της ομάδας, συγκεκριμένα οι Paul Signac, Henri-Edmond Cross, Maximilien Luce και Théo Van Rysselberghe, αισθάνθηκαν ορφανοί. Ιδιαίτερα μάλιστα σε ένα Παρίσι που έμοιαζε να είχε «αποφανθεί» ότι η ζωγραφική τους δεν αφορούσε παρά ένα ρεύμα «εφήμερο και ατίθασο παρακλάδι του ιμπρεσιονισμού» το οποίο με τη σειρά του φαινόταν να πλέει τα λοίσθια. Η πορεία της δουλειάς τους θα διαψεύσει τους επικριτές αφού οι ζωγράφοι θα ανοίξουν σύντομα ένα δεύτερο εξαιρετικού ενδιαφέροντος κεφάλαιο στην ιστορία της Τέχνης τους, μακριά από το βιομηχανοποιημένο και αστικοποιημένο Παρίσι.

Η έκθεση είναι αφιερωμένη σε αυτή την αναγεννητική φάση του νεοϊμπρεσιονισμού όπως άνθισε στα παράλια της Μεσογείου. Παρουσιάζονται κυρίως μικρών διαστάσεων πίνακες και ακουαρέλες των ζωγράφων Signac, Cross, Luce και Van Rysselberghe, έργα αποκαλυπτικά μιας ζωγραφικής πιο ελεύθερης και πιο τολμηρής που εμπνέεται από την πραγματικότητα την οποία όμως αποδίδει με τρόπο υποκειμενικό. Πηγή έμπνευσης αποτελούν το παρθένο τοπίο, οι μικροί οικισμοί, τα μικρά λιμανάκια γεμάτα ψαροκάϊκα, η καθημερινή απλή ζωή, οι μορφές ων ψαράδων κ.ά. Είναι η εποχή που το μεσογειακό κλίμα, που αρχικά το προτιμούσαν άνθρωποι με προβλήματα υγείας, προσελκύει όλο και περισσότερους φίλους και δημιουργούς της τέχνης.

Πηγή έμπνευσης αποτελούν το παρθένο τοπίο, οι μικροί οικισμοί, τα μικρά λιμανάκια γεμάτα ψαροκάϊκα, η καθημερινή απλή ζωή, οι μορφές ων ψαράδων κ.ά. Είναι η εποχή που το μεσογειακό κλίμα, που αρχικά το προτιμούσαν άνθρωποι με προβλήματα υγείας, προσελκύει όλο και περισσότερους φίλους και δημιουργούς της τέχνης.

Ο πρώτος που ανακαλύπτει τις μεσογειακές ακτές είναι ο Cross, το 1883. Το 1892 τον ακολουθεί ο Signac, επικεφαλής πλέον του κινήματος ο οποίος ονειρεύεται να ζει μακριά από το Παρίσι για μέρος του χρόνου και διαλέγει το Σαιν-Τροπέ, ένα μικρό λιμάνι ψαράδων. Τόση είναι η μαγεία που ασκεί στους δύο ζωγράφους εκείνη η προφυλαγμένη ακόμη φύση, ώστε δεν αργούν να τους ακολουθήσουν οι φίλοι στις θερινές διαμονές τους.

Η γοητεία που τους ασκεί το τοπίο και οι άνθρωποί τους οδηγούν σε μια όλο και πιο προσωπικής έμπνευσης ζωγραφική, απόλυτα υποκειμενική, σε έργα γεμάτα χρώμα καθαρό και φωτεινό όπως είναι και το φως του ήλιου που λούζει τη Μεσόγειο.

NEOIMP 02

Henri-Edmond Cross (1856-1910), «Το αγρόκτημα (βράδυ)», 1893. Λάδι σε καμβά, 65 x 92 εκ. Ιδιωτική Συλλογή

Διατρέχοντας την καλοστημένη έκθεση ο επισκέπτης βιώνει αισθήματα ηρεμίας, γαλήνης και χρωματικής απόλαυσης, απολαμβάνει έργα όμορφα, φωτεινά, αισθάνεται τον ήλιο να ζεσταίνει τη θάλασσα, να κρύβεται πίσω από τις σκιές της φύσης από τα πανιά των ψαράδικων. Στο σύνολό τους οι πίνακες προέρχονται από σημαντικά μουσεία και φορείς της Ευρώπης όπως, μεταξύ άλλων, Musée d’Orsay, National Gallery του Λονδίνου, Centre Pompidou, Musée des Beaux-Arts de Besançon, Musée de l’Annonciade, Musée de Grenoble, Musée national d’archéologie, d’histoire et d’art – Luxembourg και Musée des Arts Décoratifs καθώς και ιδιώτες συλλέκτες.

Διατρέχοντας την καλοστημένη έκθεση ο επισκέπτης βιώνει αισθήματα ηρεμίας, γαλήνης και χρωματικής απόλαυσης, απολαμβάνει έργα όμορφα, φωτεινά, αισθάνεται τον ήλιο να ζεσταίνει τη θάλασσα, να κρύβεται πίσω από τις σκιές της φύσης από τα πανιά των ψαράδικων.

Περιοχές που έχουν αποτυπώσει στην χαρούμενη, σε ατμόσφαιρα, Τέχνη τους οι ζωγράφοι είναι σήμερα διάσημα θέρετρα της νότιας Γαλλίας μεταξύ των οποίων το Σαιντ Τροπέ καθώς και πόλεις όπως η Μασσαλία, ενώ υπάρχουν έργα με πηγή έμπνευσης τη Βενετία και την Κωνσταντινούπολη. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται πίνακες του Henri Matisse ο οποίος πειραματίστηκε επάνω σε αυτή την τεχνική διατηρώντας ωστόσο μεγάλη ανεξαρτησία πνεύματος που προανήγγειλε «επερχόμενες επαναστάσεις».

Επιμελήτριες της έκθεσης είναι η Marina Ferretti Bocquillon, Επίτιμη Επιστημονική Διευθύντρια του Μουσείου Ιμπρεσιονισμού του Ζιβερνύ (Musée des impressionnismes Giverny) και η Μαρία Κουτσομάλλη-Moreau, Υπεύθυνη Συλλογής του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή.

Η έκθεση συνοδεύεται από αναλυτικό κατάλογο σε ελληνικά και αγγλικά, με κείμενα από τις δύο επιμελήτριες καθώς και από τη Διευθύντρια του Αρχείου Signac, Charlotte Hellman Cachin, δισέγγονη του ομώνυμου πολύ σημαντικού ζωγράφου, έργα του οποίου δεσπόζουν στην έκθεση.


 Η ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ είναι δημοσιογράφος.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ανακοινώθηκε το νέο καλλιτεχνικό πρόγραμμα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής – «επανεφεύρεση των αριστουργημάτων και των κρυφών διαμαντιών»

Ανακοινώθηκε το νέο καλλιτεχνικό πρόγραμμα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής – «επανεφεύρεση των αριστουργημάτων και των κρυφών διαμαντιών»

Νέα μεγάλη δωρεά 11.000.000€ από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) προς την Εθνική Λυρική Σκηνή ανακοινώθηκε μαζί με τον καλλιτεχνικό προγραμματισμό της ΕΛΣ για το 2024/25.

Γράφει η Έλενα Χουζούρη

Υπέρβαση των ορίων. Αυτός είναι ο μεγάλος στόχος της Εθνι...

Η «Στέγη» και ο Κρίστοφερ Κινγκ επιστρέφουν στην Κόνιτσα: τριήμερο φεστιβάλ με τις μουσικές κουλτούρες των νοτίων Βαλκανίων

Η «Στέγη» και ο Κρίστοφερ Κινγκ επιστρέφουν στην Κόνιτσα: τριήμερο φεστιβάλ με τις μουσικές κουλτούρες των νοτίων Βαλκανίων

Μπορεί ένα φεστιβάλ στα βουνά της Ηπείρου να σε μυήσει στη μουσική των Βαλκανίων; Από Παρασκευή 28 έως Κυριακή 30 Ιουνίου η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και ο βραβευμένος με Γκράμι παραγωγός Christopher King επιστρέφουν για δεύτερη χρονιά στην Κόνιτσα αναζητώντας νέες απαντήσεις στο ερώτημα «Γιατί ΄ναι μαύρα ...

Πέντε σημαντικές εκθέσεις: Από τις αφίσες του Πάμπλο Πικάσο στα φωτογραφικά πορτρέτα της Σίντι Σέρμαν

Πέντε σημαντικές εκθέσεις: Από τις αφίσες του Πάμπλο Πικάσο στα φωτογραφικά πορτρέτα της Σίντι Σέρμαν

Εκρηκτική η εικαστική κίνηση την τελευταία περίοδο. Προτάσεις σημαντικών εικαστικών εκθέσεων που κέντρισαν το ενδιαφέρον μας. Κεντρική εικόνα: φωτογραφίες της Cindy Sherman από την έκθεση που εγκαινιάζεται προσεχώς στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Γράφει η Τόνια Μάκρα

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές

Η Ερνό, ο Ουελμπέκ και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές

Ανάμεσα στο έργο και στις πολιτικές αντιλήψεις συχνά... «η σκιά πέφτει». Η Ανί Ερνό και ο Μισέλ Ουελμπέκ, το έργο τους, οι αντιφάσεις τους και οι πρόσφατες γαλλικές εκλογές.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

«Η άλλη κόρη»

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Αρχιτεκτονική της νέας και της παλιάς Ελλάδας – Πέντε νέες εκδόσεις, πέντε εξαιρετικές προτάσεις

Πέντε νέα βιβλία αρχιτεκτονικής για την Αθήνα, για τις εθνικές υποδομές αλλά και για τη συμβολή των Ελλήνων στην αρχιτεκτονική της Σμύρνης. Επίσης, δυο ιδιαίτερα βιβλία, ένα κείμενο του Le Corbusier απευθυνόμενο σε φοιτητές του, και μια μελέτη για το πώς είναι να ζεις σε έναν χώρο έκτακτης ανάγκης.

Γράφει η ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ