Η δεύτερη ευκαιρία

Οι "Μέσοι Χρόνοι" δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά στο περιοδικό Scribner's Magazine, τον Μάιο του 1893.
Ήταν μια χρονιά σημαδιακή για τον Τζέιμς: είχε κλείσει τα 50· μόλις έναν χρόνο πριν, είχε πεθάνει η αγαπημένη αδελφή του Άλις (η μικρότερη, και το μοναδικό κορίτσι της οικογένειας)· κι ενώ ως τότε ζούσε αποκλειστικά από το γράψιμό του, λάμβανε τώρα ένα μικρό εισόδημα από την οικογενειακή περιουσία. Αλλά και κάτι ακόμα: ήταν πλέον ένας αποφασισμένος εργένης που είχε αποδεχτεί, όσο ποτέ πριν, το αίσθημα της μοναξιάς - όπως είπε σε έναν φίλο, "το πιο βασικό δεδομένο της ύπαρξής μου, "το λιμάνι από όπου ξεκίνησα το ταξίδι μου". Αυτή η μοναξιά, μαζί με την συνειδητοποίηση της θνητότητας και του αναπόφευκτα ημιτελούς κάθε καλλιτεχνικής δημιουργίας (επομένως και της δικής του), αποτελούν τον πυρήνα του διηγήματος "Η δεύτερη ευκαιρία". [...] Το βάρος του διηγήματος αυτού είναι δυσανάλογο με το εύρος του - πρέπει, όπως κάθε ιδιαίτερα έντονη, σπάνια και πολύτιμη γεύση, να αφομοιώνεται σιγά σιγά, με κάθε μικρή φράση καλά μασημένη. Βρίσκουμε, σ' αυτή την "πλούσια συμπύκνωση", πολλές από τις εμμονές του δημιουργού: ο χρόνος που περνάει και δεν αρκεί· η αγωνία του έργου που δεν θα είναι ποτέ όσο πρέπει καλό· η συνεχής και μάταιη ανάγκη αναθεώρησής του· η απελπισία ότι δεν πρόλαβε να βγάλει το μαργαριτάρι· η φρέσκια ξεκάθαρη ματιά της νιότης (εδώ, ενός νεαρού άντρα) που, κι αν δεν μπορεί να προσφέρει την αναγέννηση του έρωτα, υπόσχεται με τον θαυμασμό του την ακόμα πολυτιμότερη ελπίδα για μια παράταση ζωής· και ο θάνατος, με τον οποίο τελειώνει η ελπίδα αλλά ξεκινά η αληθινή παράταση ζωής, δηλαδή η αθάνατη φήμη του δημιουργού. Μέσα στον "ζουρλομανδύα" του συγγραφέα-δεσμοφύλακα στριμώχνονται και γυναικείες μορφές, χωρίς γοητεία, δυσοίωνες σκιές μόνο (μια απειλητική συμπύκνωση φωτός κάτω από το βράχο, μια γελοία ιπτάμενη μηχανή που όμως χάλασε...) εγκλωβισμένες στην κοινότοπη μοίρα τους, ανήμπορες να κάνουν κάτι πέρα από τη μικρή, ή μεγάλη, "ζημιά" τους. [...]