Σιωπηλοί ήρωες, ΧΡΗΣΤΟΣ Δ. ΜΕΡΑΝΤΖΑΣ

Στην καρδιά της πόλης των Ιωαννίνων η δημόσια γλυπτική λειτουργεί ως δυναμική πρακτική πολιτισμικής μνήμης και εργαλείο πολιτικής χωροθέτησης της εθνικής ταυτότητας. Το ανά χείρας βιβλίο εξετάζει πώς οι γλυπτικές αναπαραστάσεις στον δημόσιο χώρο συγκροτούν ένα καθεστώς εθνοκεντρικής μνημονικότητας, όπου η θυσία, το τραύμα και η ηρωοποίηση εδραιώνουν πρότυπα συλλογικής ταύτισης και εθνικής κανονικοποίησης. Η εθνοποιημένη μνήμη, μέσω της επιτελεστικότητας του χώρου και του χρόνου, αποκτά ρυθμιστικό ρόλο στη συγκρότηση της κοινωνικής συνοχής και στη χάραξη των ορίων του ανήκειν.
Το παρελθόν, συμβολικά εγγεγραμμένο στην ύλη των γλυπτών, διασταυρώνεται με τη νεωτερική ρυμοτομία και τον αποκλεισμό του "άλλου", με τη βραδεία ενσωμάτωση της εβραϊκής και οθωμανικής μνήμης. Η εθνοτοπική συμβολοποίηση της ιστορίας ενισχύει τη μονοφωνία της εθνικής αφήγησης, υποδεικνύοντας πώς ο δημόσιος χώρος καθίσταται πεδίο ιδεολογικής σύγκρουσης και πολιτισμικής κυριαρχίας. Πρόκειται για μια ανθρωπολογική ανάλυση του τρόπου με τον οποίο η υλικότητα της τέχνης μετατρέπεται σε φορέα εξουσίας, ταυτότητας και ιστορικής νομιμοποίησης. Το βιβλίο ανατέμνει τις σιωπές, τις παραλείψεις και τις επιτελέσεις της τοπικής γλυπτικής, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η υλικότητα της μνήμης λειτουργεί ως πολιτικό και πολιτισμικό εργαλείο οριοθέτησης της εθνικής ταυτότητας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)