alt

Για το μυθιστόρημα του Herman Koch Εξοχικό με πισίνα (μτφρ. Ινώ Μπαλτά-Βαν Ντάικ, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Αργυρώς Μαντόγλου

Το Εξοχικό με πισίνα είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Χέρμαν Κοχ που μεταφράζεται στα ελληνικά μετά το Δείπνο· διακρίνονται και σε αυτό κάποιες από τις τεχνικές του συγγραφέα που ενισχύουν τη συμμετοχή του αναγνώστη, την αποδόμηση όλων σχεδόν των χαρακτήρων και μια συνεχώς κλιμακούμενη ένταση η οποία δεν υποχωρεί μέχρι το τέλος. Ο αφηγητής και κεντρικός χαρακτήρας του Κοχ, μέσα από τον οποίο μας δίδεται η ιστορία, προβάλλει από την αρχή κυκλοθυμικός και αναξιόπιστος, αφήνοντας να ξεγλιστρήσουν κάποιες αντιφατικές πληροφορίες για το άτομό του, δημιουργώντας μια υποδόρια αμφισβήτηση για τις προθέσεις του, αλλά και για την ηθική του ακεραιότητα.

Ο κεντρικός αφηγητής στο Εξοχικό με Πισίνα είναι ένας οικογενειακός γιατρός που παίζει με τις εξουσία που ασκεί πάνω στους ασθενείς του, την αδυναμία τους και τον αφοπλισμό τους, όταν αυτός τους εξετάζει.

Στο Δείπνο, ο κεντρικός αφηγητής ήταν ένας απολυμένος καθηγητής, στο Εξοχικό με Πισίνα είναι ένας οικογενειακός γιατρός που παίζει με τις εξουσία που ασκεί πάνω στους ασθενείς του, την αδυναμία τους και τον αφοπλισμό τους, όταν αυτός τους εξετάζει. Από την πρώτη σελίδα, οι περιγραφές του γιατρού Μαρκ Σλόσερ μας κάνουν να νιώθουμε πως έχουμε μπει σε θολά νερά, ειδικά όταν μιλάει για τους ασθενείς του: «Σαν κατάδικος αλυσοδεμένος. Κάποιος με το παντελόνι στους αστραγάλους δεν μπορεί να φύγει. Μπορείς να υποβάλεις έναν τέτοιο άνθρωπο σε εσωτερική εξέταση, αλλά μπορείς επίσης να του δώσεις μια γροθιά στη μούρη. Ή μπορείς να αδειάσεις ένα πιστόλι στο ταβάνι».

Αναξιόπιστος αφηγητής

Το δηλητηριώδες χιούμορ όταν τους σχολιάζει δημιουργεί την αίσθηση μιας μόνιμης αμφισβήτησης ανάμεσα στην πραγματικότητα και σε όσα αυτός αποκαλύπτει, καθώς όσα λέει συνοδεύονται από μια υποδόρια ειρωνεία για την αξιοπιστία των γιατρών, τα κίνητρά τους αλλά και τη δυνατότητά τους –αν το θελήσουν– να πάρουν εκδίκηση με τον πλέον αθέμιτο και φρικιαστικό τρόπο.

Κάτω από τη φαινομενικά ατάραχη επιφάνεια υπάρχει ένα τρομακτικά βίαιο συμβάν που κάποια στιγμή αποκαλύπτεται, ενώ με υπαινιγμούς και τυχαίους διαλόγους ή περάσματα άσχετων ως προς την υπόθεση χαρακτήρων, ο συγγραφέας στήνει προσεκτικά την εξέλιξη.

Επίσης, τόσο στο Δείπνο, όσο και στο Εξοχικό με πισίνα κεντρικό ρόλο παίζουν τα παιδιά, στην εφηβεία ή λίγο πριν, παιδιά που βρίσκονται στο στόχαστρο μιας υπόγειας και άγριας βίας, την οποία κι αυτά με τη σειρά τους, ευκαιρίας δοθείσης την ασκούν σε άλλους, ασθενέστερους. Κάτω από τη φαινομενικά ατάραχη επιφάνεια υπάρχει ένα τρομακτικά βίαιο συμβάν που κάποια στιγμή αποκαλύπτεται, ενώ με υπαινιγμούς και τυχαίους διαλόγους ή περάσματα άσχετων ως προς την υπόθεση χαρακτήρων, ο συγγραφέας στήνει προσεκτικά την εξέλιξη, καθώς η ατάραχη αλλά βλοσυρή και αποφασισμένη φωνή του αφηγητή μας προειδοποιεί πως σύντομα θα ξεσπάσει το κακό και πως δεν υπάρχουν όρια στην ανθρώπινη εκδικητικότητα.

Κατάχρηση εξουσίας

Ο αφηγητής, όπως ήδη ανέφερα, νιώθει αηδία για τους ασθενείς του. «Τα ανθρώπινα σώματα είναι φρικιαστικά, ακόμα και με τα ρούχα τους…» λέει και περιγράφει με αποκρουστικές λεπτομέρειες  τις διάφορες παθήσεις, ενώ το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου κλείνει με τη χήρα ενός ασθενούς να καταφθάνει στο γραφείο του, να τον φτύνει και να τον απειλεί με καταγγελία. Η χήρα είναι η Τζούντιθ Μέγιερ και ο σύζυγός της υπήρξε ένας διάσημος ηθοποιός, ο Ραλφ Μέγιερ, γυναικάς και πληθωρικός που είχε επισκεφτεί τον γιατρό τρεις μήνες πριν πεθάνει. Ο Μαρκ είχε πολλούς ασθενείς από τον καλλιτεχνικό χώρο, κυρίως επειδή ήταν πολύ ελαστικός μαζί τους και δεν τους επέκρινε για το βάρος τους ή την κατανάλωση αλκοόλ, τους άκουγε αδιαμαρτύρητα και έγραφε εύκολα τις επιθυμητές για εκείνους συνταγές. Επίσης, έβρισκε τρόπο να κολακεύει τις αδυναμίες τους και να τους ανεβάζει το ηθικό.

alt
    Ο Herman Koch
 

Στη συνέχεια δίνεται όλο το χρονικό της γνωριμίας του με την οικογένεια Μέγιερ και τις διακοπές στο εξοχικό τους, σε ένα θέρετρο, κάπου στη Μεσόγειο, με τις έφηβες κόρες του και τη σύζυγό του. Εκεί βρίσκονται και άλλοι καλεσμένοι από τον κόσμο του θεάματος, ένας σκηνοθέτης με την κατά σαράντα χρόνια νεώτερη σύντροφό του καθώς και τα αγόρια του Μέγιερ. Επιφανειακά όλα είναι ωραία και ζηλευτά, βρισκόμαστε σε ατμόσφαιρα διακοπών όπου κυριαρχεί ανάλαφρο κλίμα και χαλαρή διάθεση, ο γιατρός με τις πανέμορφες κόρες και την εντυπωσιακή γυναίκα του, συναναστρέφονται και διασκεδάζουν με ανθρώπους ενδιαφέροντες, πλούσιους και λαμπερούς με χαλαρά ήθη.

Οι κόρες κάνουν παρέα με τους γιους του ηθοποιού αλλά διάφορα αρσενικά τις παρακολουθούν, ειδικά τη μεγαλύτερη που προσελκύει όλα τα αντρικά βλέμματα. Και όταν ένα βράδυ θα βρεθεί κακοποιημένη όλοι οι ενήλικοι άντρες θα θεωρηθούν ένοχοι και θα αναλάβει ο ίδιος ο γιατρός να βρει το δράστη αλλά και να τον τιμωρήσει. Ο Κοχ προσδίδει σε όλους τους άντρες κακόβουλες προθέσεις, οπότε θεωρητικά ο αυτουργός θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε από αυτούς.

Το μυστήριο στο Εξοχικό με πισίνα δεν είναι ο δράστης, αλλά μέχρι ποιο σημείο μπορεί να φθάσει ο διεστραμμένος ψυχισμός και η παράνοια του Μαρκ, ο οποίος προσπαθεί συνεχώς να δείχνει ένα άλλο πρόσωπο στους άλλους, ενώ είναι, εν τέλει, ο πλέον αποκρουστικός απ' όλους τους χαρακτήρες. Ο Κοχ μετατρέπει τον ειδυλλιακό περίγυρο με τους πολιτισμένους παραθεριστές σε σκηνικό τρόμου, τον απαραβίαστο χώρο του ιατρείου σε σφαγείο, φέροντας στην επιφάνεια τις σκοτεινές παρορμήσεις και τον διεστραμμένο ψυχισμό ανθρώπων που κάτω από το προσωπείο του πολιτισμένου είναι ικανοί να αφήσουν αχαλίνωτα τα πλέον αποκρουστικά και νοσηρά ένστικτά τους.

Ένα ανησυχαστικά ρεαλιστικό ψυχολογικό θρίλερ που όπως και το Δείπνο αμφισβητεί κάθε έννοια του πολιτισμένου δυτικού ανθρώπου, την χαλιναγώγηση των παρορμήσεων αλλά και την ευκολία της καταπάτησης κάθε ηθικού κώδικα μπροστά στην απειλή της αρπαγής των κεκτημένων του.

* Η ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΝΤΟΓΛΟΥ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια.

altΕξοχικό με πισίνα
Herman Koch
Μτφρ.
Μεταίχμιο 2015
Σελ. 416, τιμή εκδότη € 15,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ HERMAN KOCH


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

Για το βιβλίο του Paul Auster «Ημερολόγιο του χειμώνα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Νίκης Κώτσιου

Θραυσματικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις από μια ολόκληρη ζωή συνθέτουν το Ημερολόγιο του χειμώνα του ...

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

Για το πρώτο μυθιστόρημα του Don DeLillo «Americana» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Μεθύστερη γνώση, αλλά ικανή για να επιβεβαιώσει το λεχθέν: ο Ντον ΝτεΛίλο δεν έγινε εν προόδω ο «αρχι-σαμάνος» της αμερικανικής λογοτεχνίας. Δ...

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Η οικογένεια του Σέρχιο Καμπρέρα, μαζί με άλλους εξόριστους, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο για τη Δομινικανή Δημοκρατία. (1939)

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου

Η Ελλάδα θα είναι η τιμώμενη χώρα της 53ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Καΐρου, που θα πραγματοποιηθεί από τις 26 Ιανουαρίου μέχρι τις 7 Φεβρουαρίου και η οποία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολιτιστικά γεγονότα στον αραβικό κόσμο και σε όλη την Μέση Ανατολή. Στην φωτογραφία, ο Έλληνας πρέσβης στην Αίγυπτο, Νίκος ...

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο «Διαφωτισμός τώρα: Λογική, επιστήμη και ουμανισμός για μια καλύτερη ζωή» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης), του Στίβεν Πίνκερ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Την ώρα της αλλαγής του χρόνου, τη μαγική στιγμή που φέρει την υπόσχεση της επανεκκίνησης και την ελπίδα πως αυτή τη νέα χρονιά όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα, το ωραιότερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στους αγαπημένους μας είναι ένα βιβλίο. Επιλέξαμε και προτείνουμε δεκαπέντε όμορφα, εμπνευσμένα, ξεχωριστά βιβλία, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ