forester390

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο C.S. Forester ήταν ένας περίεργος Βρετανός. Σπούδασε ιατρική αλλά τα παράτησε για να ασχοληθεί με το γράψιμο. Διετέλεσε δημοσιογράφος (και ανταποκριτής των Τάιμς στον Ισπανικό Εμφύλιο), αλλά και πράκτορας της βρετανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών στις ΗΠΑ, στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ήδη από τη δεκαετία του ’30, ήταν διάσημος σε όλο τον αγγλοσαξονικό κόσμο χάρη σε μια σειρά βιβλίων με ήρωα τον Οράτιο Χορνμπλόουερ, έναν αξιωματικό του βρετανικού ναυτικού την εποχή των ναπολεόντειων πολέμων. (Μπορεί το σύγχρονο αναγνωστικό κοινό να έχει λησμονήσει ή να μη γνωρίζει καν τον Χορνμπλόουερ, αλλά οι αγγλοσάξονες του προηγούμενου αιώνα τον λάτρευαν. Ήταν κάτι σαν πρόγονος του Τζέημς Μποντ, ενώ ο αμερικανός σεναριογράφος Gene Roddenberry δημιούργησε τη σειρά Star Trek επηρεασμένος από τις περιπέτειές του). Στους θαυμαστές του Φόρεστερ ανήκαν ο Χέμινγουεϊ και ο Ρόαλντ Νταλ. Πολλά βιβλία του μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο, όπως η Βασίλισσα της Αφρικής και το Βυθίσατε Βίσμαρκ! Έγραψε αμέτρητα σενάρια για αμερικανικές και βρετανικές πολεμικές ταινίες, αρκετά βιβλία για παιδιά και δυο αστυνομικά μυθιστορήματα.

Ο ρεαλισμός του Φόρεστερ δεν βρήκε ανταπόκριση 

Έγραψε τις Καταζητούμενες το 1935. Το βιβλίο κυκλοφόρησε όμως για πρώτη φορά το 2011

Τα αστυνομικά βιβλία του Φόρεστερ δεν γνώρισαν την επιτυχία των άλλων βιβλίων του, ίσως επειδή σκιαγραφούσαν με ανατριχιαστικό ρεαλισμό τις συνθήκες ζωής και τον αμοραλισμό των «κατώτερων» τάξεων την εποχή του μεσοπολέμου στο Λονδίνο. Ο συγγραφέας διέφερε ριζικά από τους συμπατριώτες του που δημιούργησαν τον Χρυσό Αιώνα της Αστυνομικής Λογοτεχνίας (Άγκαθα Κρίστι, Ντόροθι Σέγιερς κλπ), αλλά και από τους αμερικανούς δημιουργούς του hardboiled. Οι πρώτοι ασχολούνταν κυρίως με τις ανώτερες τάξεις, υιοθετώντας τη βικτοριανή ηθική και ιδεολογία της κραταιής Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Οι δεύτεροι διαπραγματεύονταν την εξάπλωση του οργανωμένου εγκλήματος και οι ήρωές τους ήταν κατ’ επάγγελμα κακοποιοί. Ο Φόρεστερ –σ’ αυτό το σημείο μας φέρνει κατά νου τον Τζωρτζ Όργουελ– περιέγραψε με τη ματιά ανατόμου την τάξη των ταπεινών ανθρώπων οι οποίοι τα βγάζουν πέρα με δυσκολία χωρίς όμως να ανήκουν στο λούμπεν προλεταριάτο, αυτούς που χωρίς να είναι αστοί ζουν με τα αστικά πρότυπα και την αστική ηθική, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα των γειτόνων τους, και συχνά φτάνουν στο έγκλημα για ασήμαντους λόγους: διεκδικώντας το δικαίωμα να πάρουν μια ανάσα από την αφόρητη ζωή τους.

Ο Φόρεστερ έγραψε τις Καταζητούμενες το 1935, οι εκδότες του όμως αρνήθηκαν να το κυκλοφορήσουν, φοβούμενοι μήπως απογοητεύσουν τους αναγνώστες των ναυτικών περιπετειών του. Το χειρόγραφο χάθηκε, ο συγγραφέας πέθανε το 1966. Εβδομήντα χρόνια αργότερα, το 2002, το χειρόγραφο έκανε πάλι την εμφάνισή του σε δημοπρασία του Σόθμπις. Το βιβλίο με τίτλο Pursued κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2011 στη σειρά Penguin Classics, ενώ πρόσφατα μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Αλέξη Καλοφωλιά για τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Ασφυκτιώντας στο Λονδίνο του μεσοπολέμου

altΗ Μάρτζορι Γκρέιντζερ, μια τριαντάχρονη νοικοκυρά και μητέρα δύο μικρών παιδιών, επιστρέφοντας από μια έξοδο, βρίσκει νεκρή τη μικρότερη αδελφή της, Ντόροθι, μέσα στην κουζίνα του ίδιου της του σπιτιού. Η Ντόροθι έχει αυτοκτονήσει με υγραέριο, βάζοντας το κεφάλι της στο φούρνο της κουζίνας. Η νεκροψία θα δείξει ότι η νεκρή ήταν έγκυος τριών μηνών, και οι αρχές θα καταλήξουν ότι αυτοκτόνησε διότι δεν άντεχε την κοινωνική κατακραυγή. Μετά το πρώτο σοκ, η Μάρτζορι και η μητέρα της, η κυρία Κλερ, αρχίζουν να υποψιάζονται ότι ο θάνατος της Ντόροθι είναι μια καλά οργανωμένη δολοφονία. Και δράστης πιθανότατα ο σύζυγος της Μάρτζορι, ο Τεντ. Η μητέρα της Μάρτζορι, μια εκ πρώτης όψεως ήρεμη και άκακη ηλικιωμένη χήρα, σαν θανατηφόρα αράχνη σχεδιάζει την εκδίκησή της. Πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει;

Ο Φόρεστερ, με το αποστασιοποιημένο και κάπως ψυχρό ύφος του, ανασυνθέτει το ασφυκτικό κλίμα των λονδρέζικων προαστίων, τις δύσκολες συνθήκες ζωής της κατώτερης-μεσαίας τάξης την εποχή του μεσοπολέμου, και σκιαγραφεί το πορτρέτο ενός πατέρα-αφέντη, ο οποίος κακοποιεί συστηματικά τη γυναίκα και τα παιδιά του, είναι μοιχός και μέθυσος, κι εκμεταλλεύεται τους πάντες για να περάσει ο ίδιος όσο το δυνατόν καλύτερα. Άθελά του, ο αναγνώστης ταυτίζεται με την κυρία Κλερ που θέλει να τον εκδικηθεί για το θάνατο της μικρής της κόρης, και συγχρόνως να απαλλάξει τη μεγάλη της κόρης από τη βία της συζυγικής της ζωής. Προσπαθώντας να μην αποξενώσει το κοινό της εποχής, ο συγγραφέας έδωσε μια αρκετά συμβατική λύση στην υπόθεση – αλλά δεν άντεξε να μην την ανατρέψει στην τελευταία πρόταση του βιβλίου.

Τον αναγνώστη δεν τον απασχολεί η αυτότητα του δολοφόνου, αλλά οι συνθήκες που τον ώθησαν στο έγκλημα

Η αγωνία του αναγνώστη καθώς παρακολουθεί τις δυο γυναίκες –την κυρία Κλερ και τη Μάρτζορι– να προσπαθούν να ξεφύγουν από τη δικαιοσύνη, θυμίζει την αγωνία που νιώθει κανείς διαβάζοντας τις περιπέτειες του κυρίου Ρίπλεϊ. Ωστόσο, οι ηρωίδες του Φόρεστερ είναι τόσο τυπικά Βρετανίδες, ώστε τις απασχολεί περισσότερο η εμφάνισή τους χωρίς καπέλο στο δρόμο, παρά το έγκλημα καθαυτό.

Οι Καταζητούμενες ανήκουν στα αστυνομικά μυθιστορήματα που δεν σε απασχολεί η ταυτότητα του δολοφόνου, αλλά οι συνθήκες που τον ώθησαν στο έγκλημα. Είναι δηλαδή ένα whydunit που θυμίζει αρκετά τον Ζωρζ Σιμενόν, με τις δηκτικές παρατηρήσεις και τα σχόλιά του για την υποκρισία των καθωσπρέπει μικροαστών. Επίσης, θίγει το θέμα-ταμπού της ενδοοικογενειακής βίας και περιέχει αρκετές –προσεκτικά καμουφλαρισμένες– ερωτικές σκηνές. Σε γενικές γραμμές, το βιβλίο περιέχει εν σπέρματι ιδέες πρωτοποριακές για την εποχή σχετικά με τη θέση της γυναίκας, και ειδικότερα της περιφρονημένης νοικοκυράς, και συγχρόνως υπαινίσσεται την έκρηξη στην οποία μπορεί να οδηγήσει η σεξουαλική και κοινωνική καταπίεση του γυναικείου φύλου. Αν το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει την εποχή που γράφτηκε, το 1935, θα μπαίναμε στον πειρασμό να πούμε ότι επηρέασε την Πατρίσια Χάισμιθ.

ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

altΟι καταζητούμενες
C.S. Forester
Μτφρ: Αλέξης Καλοφωλιάς
Μεταίχμιο 2013
Σελ. 328, τιμή € 13,30

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ C.S. FORESTER

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κραυγές στον αρκτικό κύκλο

Κραυγές στον αρκτικό κύκλο

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Όσο πιο βόρεια τραβάμε στο χάρτη, τόσο τα αστυνομικά μυθιστορήματα γίνονται πιο παγερά, αιμοσταγή και τελετουργικά. Μέχρι που φτάνουμε στη Φινλανδία, και στον Matti Rönkkä, όπου θα πρέπει να κάνουμε μ...

Τα ορφανά του Μπρούκλιν

Τα ορφανά του Μπρούκλιν

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Το «Ορφανό Μπρούκλιν» (Motherless Brooklyn) του Τζόναθαν Λέθεμ, όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος του βιβλίου, αναφέρεται σε μια τετραμελή ομάδα εφήβων που μεγαλώνουν στο ορφανοτροφείο αρρένων του Αγίου ...

Θύελλα σε μητρική καρδιά

Θύελλα σε μητρική καρδιά

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο Τζέιμς Μάλαχαν Κέιν (1892-1977) παρουσιάζει το εξής διπλό παράδοξο: υπήρξε από τους πρωτοπόρους δημιουργούς του σκληροτράχηλου (hard-boiled) αστυνομικού μυθιστορήματος, μαζί με τον Χάμετ και τον Τσά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο πιο βαθιά προχωρούμε στον εαυτό μας...» – εκδήλωση στη μνήμη του Κώστα Στεργιόπουλου

«Όσο πιο βαθιά προχωρούμε στον εαυτό μας...» – εκδήλωση στη μνήμη του Κώστα Στεργιόπουλου

Παρουσίαση της έκδοσης των Ημερολογίων του (1943-2014) Κώστα Στεργιόπουλου, με τίτλο Ex Nihilo, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αίθουσα Γιάννης Μαρίνος του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής»).

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων και η Ελληνική Εταιρε...

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ