forester390

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο C.S. Forester ήταν ένας περίεργος Βρετανός. Σπούδασε ιατρική αλλά τα παράτησε για να ασχοληθεί με το γράψιμο. Διετέλεσε δημοσιογράφος (και ανταποκριτής των Τάιμς στον Ισπανικό Εμφύλιο), αλλά και πράκτορας της βρετανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών στις ΗΠΑ, στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ήδη από τη δεκαετία του ’30, ήταν διάσημος σε όλο τον αγγλοσαξονικό κόσμο χάρη σε μια σειρά βιβλίων με ήρωα τον Οράτιο Χορνμπλόουερ, έναν αξιωματικό του βρετανικού ναυτικού την εποχή των ναπολεόντειων πολέμων. (Μπορεί το σύγχρονο αναγνωστικό κοινό να έχει λησμονήσει ή να μη γνωρίζει καν τον Χορνμπλόουερ, αλλά οι αγγλοσάξονες του προηγούμενου αιώνα τον λάτρευαν. Ήταν κάτι σαν πρόγονος του Τζέημς Μποντ, ενώ ο αμερικανός σεναριογράφος Gene Roddenberry δημιούργησε τη σειρά Star Trek επηρεασμένος από τις περιπέτειές του). Στους θαυμαστές του Φόρεστερ ανήκαν ο Χέμινγουεϊ και ο Ρόαλντ Νταλ. Πολλά βιβλία του μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο, όπως η Βασίλισσα της Αφρικής και το Βυθίσατε Βίσμαρκ! Έγραψε αμέτρητα σενάρια για αμερικανικές και βρετανικές πολεμικές ταινίες, αρκετά βιβλία για παιδιά και δυο αστυνομικά μυθιστορήματα.

Ο ρεαλισμός του Φόρεστερ δεν βρήκε ανταπόκριση 

Έγραψε τις Καταζητούμενες το 1935. Το βιβλίο κυκλοφόρησε όμως για πρώτη φορά το 2011

Τα αστυνομικά βιβλία του Φόρεστερ δεν γνώρισαν την επιτυχία των άλλων βιβλίων του, ίσως επειδή σκιαγραφούσαν με ανατριχιαστικό ρεαλισμό τις συνθήκες ζωής και τον αμοραλισμό των «κατώτερων» τάξεων την εποχή του μεσοπολέμου στο Λονδίνο. Ο συγγραφέας διέφερε ριζικά από τους συμπατριώτες του που δημιούργησαν τον Χρυσό Αιώνα της Αστυνομικής Λογοτεχνίας (Άγκαθα Κρίστι, Ντόροθι Σέγιερς κλπ), αλλά και από τους αμερικανούς δημιουργούς του hardboiled. Οι πρώτοι ασχολούνταν κυρίως με τις ανώτερες τάξεις, υιοθετώντας τη βικτοριανή ηθική και ιδεολογία της κραταιής Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Οι δεύτεροι διαπραγματεύονταν την εξάπλωση του οργανωμένου εγκλήματος και οι ήρωές τους ήταν κατ’ επάγγελμα κακοποιοί. Ο Φόρεστερ –σ’ αυτό το σημείο μας φέρνει κατά νου τον Τζωρτζ Όργουελ– περιέγραψε με τη ματιά ανατόμου την τάξη των ταπεινών ανθρώπων οι οποίοι τα βγάζουν πέρα με δυσκολία χωρίς όμως να ανήκουν στο λούμπεν προλεταριάτο, αυτούς που χωρίς να είναι αστοί ζουν με τα αστικά πρότυπα και την αστική ηθική, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα των γειτόνων τους, και συχνά φτάνουν στο έγκλημα για ασήμαντους λόγους: διεκδικώντας το δικαίωμα να πάρουν μια ανάσα από την αφόρητη ζωή τους.

Ο Φόρεστερ έγραψε τις Καταζητούμενες το 1935, οι εκδότες του όμως αρνήθηκαν να το κυκλοφορήσουν, φοβούμενοι μήπως απογοητεύσουν τους αναγνώστες των ναυτικών περιπετειών του. Το χειρόγραφο χάθηκε, ο συγγραφέας πέθανε το 1966. Εβδομήντα χρόνια αργότερα, το 2002, το χειρόγραφο έκανε πάλι την εμφάνισή του σε δημοπρασία του Σόθμπις. Το βιβλίο με τίτλο Pursued κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2011 στη σειρά Penguin Classics, ενώ πρόσφατα μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Αλέξη Καλοφωλιά για τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Ασφυκτιώντας στο Λονδίνο του μεσοπολέμου

altΗ Μάρτζορι Γκρέιντζερ, μια τριαντάχρονη νοικοκυρά και μητέρα δύο μικρών παιδιών, επιστρέφοντας από μια έξοδο, βρίσκει νεκρή τη μικρότερη αδελφή της, Ντόροθι, μέσα στην κουζίνα του ίδιου της του σπιτιού. Η Ντόροθι έχει αυτοκτονήσει με υγραέριο, βάζοντας το κεφάλι της στο φούρνο της κουζίνας. Η νεκροψία θα δείξει ότι η νεκρή ήταν έγκυος τριών μηνών, και οι αρχές θα καταλήξουν ότι αυτοκτόνησε διότι δεν άντεχε την κοινωνική κατακραυγή. Μετά το πρώτο σοκ, η Μάρτζορι και η μητέρα της, η κυρία Κλερ, αρχίζουν να υποψιάζονται ότι ο θάνατος της Ντόροθι είναι μια καλά οργανωμένη δολοφονία. Και δράστης πιθανότατα ο σύζυγος της Μάρτζορι, ο Τεντ. Η μητέρα της Μάρτζορι, μια εκ πρώτης όψεως ήρεμη και άκακη ηλικιωμένη χήρα, σαν θανατηφόρα αράχνη σχεδιάζει την εκδίκησή της. Πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει;

Ο Φόρεστερ, με το αποστασιοποιημένο και κάπως ψυχρό ύφος του, ανασυνθέτει το ασφυκτικό κλίμα των λονδρέζικων προαστίων, τις δύσκολες συνθήκες ζωής της κατώτερης-μεσαίας τάξης την εποχή του μεσοπολέμου, και σκιαγραφεί το πορτρέτο ενός πατέρα-αφέντη, ο οποίος κακοποιεί συστηματικά τη γυναίκα και τα παιδιά του, είναι μοιχός και μέθυσος, κι εκμεταλλεύεται τους πάντες για να περάσει ο ίδιος όσο το δυνατόν καλύτερα. Άθελά του, ο αναγνώστης ταυτίζεται με την κυρία Κλερ που θέλει να τον εκδικηθεί για το θάνατο της μικρής της κόρης, και συγχρόνως να απαλλάξει τη μεγάλη της κόρης από τη βία της συζυγικής της ζωής. Προσπαθώντας να μην αποξενώσει το κοινό της εποχής, ο συγγραφέας έδωσε μια αρκετά συμβατική λύση στην υπόθεση – αλλά δεν άντεξε να μην την ανατρέψει στην τελευταία πρόταση του βιβλίου.

Τον αναγνώστη δεν τον απασχολεί η αυτότητα του δολοφόνου, αλλά οι συνθήκες που τον ώθησαν στο έγκλημα

Η αγωνία του αναγνώστη καθώς παρακολουθεί τις δυο γυναίκες –την κυρία Κλερ και τη Μάρτζορι– να προσπαθούν να ξεφύγουν από τη δικαιοσύνη, θυμίζει την αγωνία που νιώθει κανείς διαβάζοντας τις περιπέτειες του κυρίου Ρίπλεϊ. Ωστόσο, οι ηρωίδες του Φόρεστερ είναι τόσο τυπικά Βρετανίδες, ώστε τις απασχολεί περισσότερο η εμφάνισή τους χωρίς καπέλο στο δρόμο, παρά το έγκλημα καθαυτό.

Οι Καταζητούμενες ανήκουν στα αστυνομικά μυθιστορήματα που δεν σε απασχολεί η ταυτότητα του δολοφόνου, αλλά οι συνθήκες που τον ώθησαν στο έγκλημα. Είναι δηλαδή ένα whydunit που θυμίζει αρκετά τον Ζωρζ Σιμενόν, με τις δηκτικές παρατηρήσεις και τα σχόλιά του για την υποκρισία των καθωσπρέπει μικροαστών. Επίσης, θίγει το θέμα-ταμπού της ενδοοικογενειακής βίας και περιέχει αρκετές –προσεκτικά καμουφλαρισμένες– ερωτικές σκηνές. Σε γενικές γραμμές, το βιβλίο περιέχει εν σπέρματι ιδέες πρωτοποριακές για την εποχή σχετικά με τη θέση της γυναίκας, και ειδικότερα της περιφρονημένης νοικοκυράς, και συγχρόνως υπαινίσσεται την έκρηξη στην οποία μπορεί να οδηγήσει η σεξουαλική και κοινωνική καταπίεση του γυναικείου φύλου. Αν το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει την εποχή που γράφτηκε, το 1935, θα μπαίναμε στον πειρασμό να πούμε ότι επηρέασε την Πατρίσια Χάισμιθ.

ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

altΟι καταζητούμενες
C.S. Forester
Μτφρ: Αλέξης Καλοφωλιάς
Μεταίχμιο 2013
Σελ. 328, τιμή € 13,30

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ C.S. FORESTER

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κραυγές στον αρκτικό κύκλο

Κραυγές στον αρκτικό κύκλο

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Όσο πιο βόρεια τραβάμε στο χάρτη, τόσο τα αστυνομικά μυθιστορήματα γίνονται πιο παγερά, αιμοσταγή και τελετουργικά. Μέχρι που φτάνουμε στη Φινλανδία, και στον Matti Rönkkä, όπου θα πρέπει να κάνουμε μ...

Τα ορφανά του Μπρούκλιν

Τα ορφανά του Μπρούκλιν

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Το «Ορφανό Μπρούκλιν» (Motherless Brooklyn) του Τζόναθαν Λέθεμ, όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος του βιβλίου, αναφέρεται σε μια τετραμελή ομάδα εφήβων που μεγαλώνουν στο ορφανοτροφείο αρρένων του Αγίου ...

Θύελλα σε μητρική καρδιά

Θύελλα σε μητρική καρδιά

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο Τζέιμς Μάλαχαν Κέιν (1892-1977) παρουσιάζει το εξής διπλό παράδοξο: υπήρξε από τους πρωτοπόρους δημιουργούς του σκληροτράχηλου (hard-boiled) αστυνομικού μυθιστορήματος, μαζί με τον Χάμετ και τον Τσά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων καταδικάζει τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων εξέδωσε ανακοίνωση για τη σύλληψη του συγγραφέα Πέτρου Τατσόπουλου έξω από το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone μετά το τέλος εκδήλωσης με θέμα «Είναι παιδεία και θρησκεία έννοιες ασύμβατες;». 

Επιμέλεια: Book Press

...
«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

Το ανατρεπτικό έργο του καταξιωμένου Ευριπίδη Λασκαρίδη παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Julian Mommert.

Επιμέλεια: Book Press

16 – ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ