forester390

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο C.S. Forester ήταν ένας περίεργος Βρετανός. Σπούδασε ιατρική αλλά τα παράτησε για να ασχοληθεί με το γράψιμο. Διετέλεσε δημοσιογράφος (και ανταποκριτής των Τάιμς στον Ισπανικό Εμφύλιο), αλλά και πράκτορας της βρετανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών στις ΗΠΑ, στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ήδη από τη δεκαετία του ’30, ήταν διάσημος σε όλο τον αγγλοσαξονικό κόσμο χάρη σε μια σειρά βιβλίων με ήρωα τον Οράτιο Χορνμπλόουερ, έναν αξιωματικό του βρετανικού ναυτικού την εποχή των ναπολεόντειων πολέμων. (Μπορεί το σύγχρονο αναγνωστικό κοινό να έχει λησμονήσει ή να μη γνωρίζει καν τον Χορνμπλόουερ, αλλά οι αγγλοσάξονες του προηγούμενου αιώνα τον λάτρευαν. Ήταν κάτι σαν πρόγονος του Τζέημς Μποντ, ενώ ο αμερικανός σεναριογράφος Gene Roddenberry δημιούργησε τη σειρά Star Trek επηρεασμένος από τις περιπέτειές του). Στους θαυμαστές του Φόρεστερ ανήκαν ο Χέμινγουεϊ και ο Ρόαλντ Νταλ. Πολλά βιβλία του μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο, όπως η Βασίλισσα της Αφρικής και το Βυθίσατε Βίσμαρκ! Έγραψε αμέτρητα σενάρια για αμερικανικές και βρετανικές πολεμικές ταινίες, αρκετά βιβλία για παιδιά και δυο αστυνομικά μυθιστορήματα.

Ο ρεαλισμός του Φόρεστερ δεν βρήκε ανταπόκριση 

Έγραψε τις Καταζητούμενες το 1935. Το βιβλίο κυκλοφόρησε όμως για πρώτη φορά το 2011

Τα αστυνομικά βιβλία του Φόρεστερ δεν γνώρισαν την επιτυχία των άλλων βιβλίων του, ίσως επειδή σκιαγραφούσαν με ανατριχιαστικό ρεαλισμό τις συνθήκες ζωής και τον αμοραλισμό των «κατώτερων» τάξεων την εποχή του μεσοπολέμου στο Λονδίνο. Ο συγγραφέας διέφερε ριζικά από τους συμπατριώτες του που δημιούργησαν τον Χρυσό Αιώνα της Αστυνομικής Λογοτεχνίας (Άγκαθα Κρίστι, Ντόροθι Σέγιερς κλπ), αλλά και από τους αμερικανούς δημιουργούς του hardboiled. Οι πρώτοι ασχολούνταν κυρίως με τις ανώτερες τάξεις, υιοθετώντας τη βικτοριανή ηθική και ιδεολογία της κραταιής Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Οι δεύτεροι διαπραγματεύονταν την εξάπλωση του οργανωμένου εγκλήματος και οι ήρωές τους ήταν κατ’ επάγγελμα κακοποιοί. Ο Φόρεστερ –σ’ αυτό το σημείο μας φέρνει κατά νου τον Τζωρτζ Όργουελ– περιέγραψε με τη ματιά ανατόμου την τάξη των ταπεινών ανθρώπων οι οποίοι τα βγάζουν πέρα με δυσκολία χωρίς όμως να ανήκουν στο λούμπεν προλεταριάτο, αυτούς που χωρίς να είναι αστοί ζουν με τα αστικά πρότυπα και την αστική ηθική, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα των γειτόνων τους, και συχνά φτάνουν στο έγκλημα για ασήμαντους λόγους: διεκδικώντας το δικαίωμα να πάρουν μια ανάσα από την αφόρητη ζωή τους.

Ο Φόρεστερ έγραψε τις Καταζητούμενες το 1935, οι εκδότες του όμως αρνήθηκαν να το κυκλοφορήσουν, φοβούμενοι μήπως απογοητεύσουν τους αναγνώστες των ναυτικών περιπετειών του. Το χειρόγραφο χάθηκε, ο συγγραφέας πέθανε το 1966. Εβδομήντα χρόνια αργότερα, το 2002, το χειρόγραφο έκανε πάλι την εμφάνισή του σε δημοπρασία του Σόθμπις. Το βιβλίο με τίτλο Pursued κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 2011 στη σειρά Penguin Classics, ενώ πρόσφατα μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Αλέξη Καλοφωλιά για τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Ασφυκτιώντας στο Λονδίνο του μεσοπολέμου

altΗ Μάρτζορι Γκρέιντζερ, μια τριαντάχρονη νοικοκυρά και μητέρα δύο μικρών παιδιών, επιστρέφοντας από μια έξοδο, βρίσκει νεκρή τη μικρότερη αδελφή της, Ντόροθι, μέσα στην κουζίνα του ίδιου της του σπιτιού. Η Ντόροθι έχει αυτοκτονήσει με υγραέριο, βάζοντας το κεφάλι της στο φούρνο της κουζίνας. Η νεκροψία θα δείξει ότι η νεκρή ήταν έγκυος τριών μηνών, και οι αρχές θα καταλήξουν ότι αυτοκτόνησε διότι δεν άντεχε την κοινωνική κατακραυγή. Μετά το πρώτο σοκ, η Μάρτζορι και η μητέρα της, η κυρία Κλερ, αρχίζουν να υποψιάζονται ότι ο θάνατος της Ντόροθι είναι μια καλά οργανωμένη δολοφονία. Και δράστης πιθανότατα ο σύζυγος της Μάρτζορι, ο Τεντ. Η μητέρα της Μάρτζορι, μια εκ πρώτης όψεως ήρεμη και άκακη ηλικιωμένη χήρα, σαν θανατηφόρα αράχνη σχεδιάζει την εκδίκησή της. Πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει;

Ο Φόρεστερ, με το αποστασιοποιημένο και κάπως ψυχρό ύφος του, ανασυνθέτει το ασφυκτικό κλίμα των λονδρέζικων προαστίων, τις δύσκολες συνθήκες ζωής της κατώτερης-μεσαίας τάξης την εποχή του μεσοπολέμου, και σκιαγραφεί το πορτρέτο ενός πατέρα-αφέντη, ο οποίος κακοποιεί συστηματικά τη γυναίκα και τα παιδιά του, είναι μοιχός και μέθυσος, κι εκμεταλλεύεται τους πάντες για να περάσει ο ίδιος όσο το δυνατόν καλύτερα. Άθελά του, ο αναγνώστης ταυτίζεται με την κυρία Κλερ που θέλει να τον εκδικηθεί για το θάνατο της μικρής της κόρης, και συγχρόνως να απαλλάξει τη μεγάλη της κόρης από τη βία της συζυγικής της ζωής. Προσπαθώντας να μην αποξενώσει το κοινό της εποχής, ο συγγραφέας έδωσε μια αρκετά συμβατική λύση στην υπόθεση – αλλά δεν άντεξε να μην την ανατρέψει στην τελευταία πρόταση του βιβλίου.

Τον αναγνώστη δεν τον απασχολεί η αυτότητα του δολοφόνου, αλλά οι συνθήκες που τον ώθησαν στο έγκλημα

Η αγωνία του αναγνώστη καθώς παρακολουθεί τις δυο γυναίκες –την κυρία Κλερ και τη Μάρτζορι– να προσπαθούν να ξεφύγουν από τη δικαιοσύνη, θυμίζει την αγωνία που νιώθει κανείς διαβάζοντας τις περιπέτειες του κυρίου Ρίπλεϊ. Ωστόσο, οι ηρωίδες του Φόρεστερ είναι τόσο τυπικά Βρετανίδες, ώστε τις απασχολεί περισσότερο η εμφάνισή τους χωρίς καπέλο στο δρόμο, παρά το έγκλημα καθαυτό.

Οι Καταζητούμενες ανήκουν στα αστυνομικά μυθιστορήματα που δεν σε απασχολεί η ταυτότητα του δολοφόνου, αλλά οι συνθήκες που τον ώθησαν στο έγκλημα. Είναι δηλαδή ένα whydunit που θυμίζει αρκετά τον Ζωρζ Σιμενόν, με τις δηκτικές παρατηρήσεις και τα σχόλιά του για την υποκρισία των καθωσπρέπει μικροαστών. Επίσης, θίγει το θέμα-ταμπού της ενδοοικογενειακής βίας και περιέχει αρκετές –προσεκτικά καμουφλαρισμένες– ερωτικές σκηνές. Σε γενικές γραμμές, το βιβλίο περιέχει εν σπέρματι ιδέες πρωτοποριακές για την εποχή σχετικά με τη θέση της γυναίκας, και ειδικότερα της περιφρονημένης νοικοκυράς, και συγχρόνως υπαινίσσεται την έκρηξη στην οποία μπορεί να οδηγήσει η σεξουαλική και κοινωνική καταπίεση του γυναικείου φύλου. Αν το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει την εποχή που γράφτηκε, το 1935, θα μπαίναμε στον πειρασμό να πούμε ότι επηρέασε την Πατρίσια Χάισμιθ.

ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

altΟι καταζητούμενες
C.S. Forester
Μτφρ: Αλέξης Καλοφωλιάς
Μεταίχμιο 2013
Σελ. 328, τιμή € 13,30

alt

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ C.S. FORESTER

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κραυγές στον αρκτικό κύκλο

Κραυγές στον αρκτικό κύκλο

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Όσο πιο βόρεια τραβάμε στο χάρτη, τόσο τα αστυνομικά μυθιστορήματα γίνονται πιο παγερά, αιμοσταγή και τελετουργικά. Μέχρι που φτάνουμε στη Φινλανδία, και στον Matti Rönkkä, όπου θα πρέπει να κάνουμε μ...

Τα ορφανά του Μπρούκλιν

Τα ορφανά του Μπρούκλιν

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Το «Ορφανό Μπρούκλιν» (Motherless Brooklyn) του Τζόναθαν Λέθεμ, όπως είναι ο πρωτότυπος τίτλος του βιβλίου, αναφέρεται σε μια τετραμελή ομάδα εφήβων που μεγαλώνουν στο ορφανοτροφείο αρρένων του Αγίου ...

Θύελλα σε μητρική καρδιά

Θύελλα σε μητρική καρδιά

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο Τζέιμς Μάλαχαν Κέιν (1892-1977) παρουσιάζει το εξής διπλό παράδοξο: υπήρξε από τους πρωτοπόρους δημιουργούς του σκληροτράχηλου (hard-boiled) αστυνομικού μυθιστορήματος, μαζί με τον Χάμετ και τον Τσά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη: «Την τύχη των βιβλίων σήμερα την επικαθορίζει η δύναμη των εκδοτών»

Μια συζήτηση με την Αλεξάνδρα Δεληγιώργη με αφορμή την επανακυκλοφορία του βιβλίου της «Το κόκκινο της φωτιάς – Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας» (εκδ. Αρμός).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Μικρό εγχειρίδιο λογοτεχνίας», είναι ο υπότιτλος του βιβλ...

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

02 Μαΐου 2022 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οι δώδεκα συμβουλές του Ρομπέρτο Μπολάνιο για τη συγγραφή διηγημάτων

Ο Χιλιανός πεζογράφος και ποιητής Roberto Bolaño ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ισπανόφωνους λογοτέχνες. Μετανάστευσε σε μικρή ηλικία στο Μεξικό και αργό

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ