Babylon Berlin kentriki

Για το δεύτερο και το τρίτο βιβλίο του Volker Kutscher, «Βωβός θάνατος» (μτφρ. Τάσος Ψηλογιαννόπουλος) και «Ένας γκάνγκστερ στο Βερολίνο» (μτφρ. Τάσος Ψηλογιαννόπουλος) τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Η σάγκα του αστυνόμου Γκέρεον Ρατ στο Βερολίνο του Μεσοπολέμου είναι ένας εθισμός, ανάλογος με τα απανωτά τσιγάρα που καπνίζει ο ήρωας του Φόλκερ Κούτσερ, ή με τα κονιάκ που κατεβάζει σαν νεράκι. Κι αυτό δεν οφείλεται μόνο στην εντυπωσιακή τηλεοπτική σειρά «Babylon Berlin» (του Tom Tikwer), η οποία, μέχρι τώρα τουλάχιστον, βασίστηκε στα δύο πρώτα βιβλία της σειράς, το Βρεγμένο Ψάρι και τον Βωβό Θάνατο. Ο επί πολλά χρόνια επαγγελματίας δημοσιογράφος Φόλκερ Κούτσερ είχε μελετήσει εξονυχιστικά το Βερολίνο της περιόδου 1929-1931, πριν αρχίσει τη σειρά, όπως επίσης και τις συμβάσεις του κλασικού αστυνομικού hardboiled. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ήρωάς του μοιάζει να βαδίζει στο σημείο τομής του Κρίστοφερ Ίσεργουντ με τον Ρέιμοντ Τσάντλερ.

Οι εκδόσεις Διόπτρα κυκλοφόρησαν το δεύτερο βιβλίο της σειράς, ο Βωβός Θάνατος, με μικρή χρονική διαφορά από το τρίτο, Ένας γκάνγκστερ στο Βερολίνο. Και η σάγκα του Γκέρεον Ρατ γίνεται ακόμα πιο συναρπαστική όσο προχωρούμε στον χρόνο. Ευτυχώς ο Κούτσερ έχει γράψει επτά βιβλία συνολικά, κι έχουμε ακόμα άλλα τέσσερα να περιμένουμε.

kutscher ex1Βωβός Θάνατος (μτφρ. Τάσος Ψηλογιαννόπουλος, Διόπτρα)

«Μάρτιος 1930: Ο κινηματογράφος βρίσκεται σε διαδικασία αλλαγής. Οι ομιλούσες ταινίες κερδίζουν έδαφος και πολλοί παραγωγοί, ιδιοκτήτες αιθουσών και αστέρια των βωβών ταινιών παραγκωνίζονται. Η διάσημη ηθοποιός Μπέτι Βίντερ τραυματίζεται θανάσιμα από έναν προβολέα κατά τη διάρκεια γυρισμάτων ομιλούσας ταινίας. Αρχικά φαίνεται ως δυστύχημα, όμως ο αστυνόμος Γκέρεον Ρατ ανακαλύπτει στοιχεία που παραπέμπουν σε δολοφονία. Καθώς οι συνάδελφοί του υποψιάζονται έναν τεχνικό φωτισμού ο οποίος αγνοείται, οι έρευνες του Ρατ τον οδηγούν σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση και σύντομα βρίσκεται να ακολουθεί τον δικό του δρόμο. Αποφεύγοντας τον προϊστάμενό του, που τον θέλει εκτός υπόθεσης, η ζωή του Ρατ περιπλέκεται ακόμα περισσότερο όταν ο πατέρας του του ζητά να βοηθήσει τον δήμαρχο της Κολονίας, Κόνραντ Αντενάουερ, σε μια υπόθεση εκβιασμού και η πρώην σύντροφός του, η Τσάρλι, προσπαθεί να αναθερμάνει τη σχέση τους – και όλα αυτά καθώς η ένταση μεταξύ ναζί και κομμουνιστών κλιμακώνεται σε βίαιες συγκρούσεις».

Ο Βωβός Θάνατος είναι η δεύτερη ιστορία του αστυνόμου Γκέρεον Ρατ, τον οποίο γνωρίσαμε στο Βρεγμένο Ψάρι. Εκ πρώτης όψεως, η υπόθεση μοιάζει να περιέχει λιγότερες πολιτικές αναφορές, ο προσεκτικός αναγνώστης όμως θα ανακαλύψει στοιχεία και σκηνές που ο συγγραφέας έχει σκορπίσει στην πλοκή και προοικονομούν το χάος που πρόκειται να ακολουθήσει στο Βερολίνο εξαιτίας του οικονομικού κραχ. Σ’ ένα πρώτο επίπεδο, η πλοκή αφορά τη μετάβαση από τον βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο και τον ανταγωνισμό των Γερμανών παραγωγών στην εκμετάλλευση του νέου πεδίου. Έτσι, όταν η διάσημη και ταλαντούχα Μπέτι Βίντερ πέφτει νεκρή μπροστά στις κινηματογραφικές μηχανές που γυρίζουν μια σκηνή, ο Ρατ υποψιάζεται ότι εκτός της αστοχίας υλικών, για τον θάνατο της σταρ ευθύνεται ανθρώπινο χέρι. Εντούτοις, πριν προλάβει να ερευνήσει ουσιαστικά τον φόνο, ο προϊστάμενός του τον αποσύρει από την υπόθεση και ο Ρατ, ο οποίος φαίνεται ότι έχει την τάση να μπλέκει σε υποθέσεις που δεν εντάσσονται ακριβώς στα καθήκοντά του και τον φέρουν σε επικίνδυνα στενή σχέση με τον υπόκοσμο του Βερολίνου, θα ασχοληθεί με την εξαφάνιση μιας αγνοούμενης ηθοποιού, της Βίκυ Φρανκ. Κάπου στο βάθος της ιστορίας, οι φαιοχίτωνες συγκρούονται με τους κομμουνιστές, ο Ρατ αντιλαμβάνεται ότι κάποιοι θησαυρίζουν από απάτες στο χρηματιστήριο αλλά, φιλόδοξος καθώς είναι, θα βοηθήσει τη λάθος πλευρά.

Κάπου στο βάθος της ιστορίας, οι φαιοχίτωνες συγκρούονται με τους κομμουνιστές, ο Ρατ αντιλαμβάνεται ότι κάποιοι θησαυρίζουν από απάτες στο χρηματιστήριο αλλά, φιλόδοξος καθώς είναι, θα βοηθήσει τη λάθος πλευρά.

Ο Γκέρεον Ρατ δεν είναι ο τίμιος και αποφασιστικός αστυνομικός που έχουμε συνηθίσει στην αστυνομική λογοτεχνία. Είναι αντιπαθητικά ανθρώπινος. Πρώην χρήστης μορφίνης, γερό ποτήρι και φιλόδοξος μέχρι αηδίας, δεν λέει ποτέ όχι σ’ ένα μικρό λάδωμα από τους αρχηγούς του υποκόσμου. Δίπλα του βλέπουμε ξανά την πιο συμπαθή Σαρλότε Ρίτερ, η οποία σπουδάζει νομικά με απώτερο σκοπό να εργαστεί στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών του Βερολίνου. Εκείνη παλεύει να χτίσει καριέρα στο ανδροκρατούμενο σύστημα, ενώ ο Ρατ για να προωθήσει την καριέρα του θα μπλεχτεί σε μια βρόμικη ιστορία που αφορά χρηματιστηριακές απάτες. Απώτερος σκοπός να ξεμπλέξει τον (τότε) Δήμαρχο της Κολωνίας και μετέπειτα πρώτο Καγκελάριο της μεταπολεμικής Δυτικής Γερμανίας, Κόνραντ Αντενάουερ.

Ο Κούτσερ είναι μάστορας στην αναπαραγωγή της ατμόσφαιρας της εποχής. Περιγράφει έξοχα την ψαλίδα μεταξύ ζάπλουτων και άνεργων που ανοίγει όλο περισσότερο, την οικονομική ανέχεια που πλήττει την πλειοψηφία των Βερολινέζων και τη βία στην οποία καταφεύγουν οι άνθρωποι βλέποντας την αδιαφορία της αστυνομίας για την επιβολή του νόμου. Αλλά δεν έχουμε δει ακόμα τίποτα αφού οι εθνικοσοσιαλιστές φαιοχίτωνες είναι προ των πυλών, προς το παρόν. Ο Ρατ, με την απίστευτη τύχη που τον διακρίνει και την ευελιξία του, θα επιλύσει τους μυστηριώδεις φόνους των κινηματογραφικών αστέρων, βάζοντας όμως σε σοβαρό κίνδυνο τη ζωή του.

kutscher ex2Ένας γκάνγκστερ το Βερολίνο (μτφρ. Τάσος Ψηλογιαννόπουλος, Διόπτρα)

«Βερολίνο, 1931. Στον υπόκοσμο του Βερολίνου μαίνεται ένας αγώνας επικράτησης. Ο Αμερικανός γκάνγκστερ Αβραάμ Γκόλντσταϊν διαμένει στο ξενοδοχείο Excelsior. Κάνοντας χάρη στο FBI, η αστυνομία έχει αναθέσει την παρακολούθησή του στον ντετέκτιβ Γκέρεον Ρατ. Καθώς εκείνος αρχίζει να βαριέται και αναλαμβάνει ιδιωτικά μια υπόθεση για λογαριασμό του, αμφιβόλου ηθικής, φίλου του Γιόχαν Μάρλοβ, βρίσκεται σύντομα στη μέση ενός πολέμου στους δρόμους του Βερολίνου. Στο μεταξύ, η κατά καιρούς σύντροφός του Τσάρλι αφήνει μια νεαρή γυναίκα που ανακρίνει να διαφύγει και σύντομα οι έρευνές της θα διασταυρωθούν με εκείνες του Ρατ. Το Βερολίνο είναι μια διχασμένη πόλη, όπου δύο κόσμοι πρόκειται να συγκρουστούν: ο κόσμος του Αμερικανού γκάνγκστερ και του ακμάζοντος ναζισμού».

Η τρίτη ιστορία του αστυνόμου Γκέρεον Ρατ είναι, κατά την άποψή μου, η καλύτερη ως τώρα. Γνωρίζουμε πια τις ιδιαιτερότητες και τα ελαττώματα των ηρώων, την αγριάδα της ζωής στο Μεσοπολεμικό Βερολίνο, και οι δύο πλοκές που ρέουν παράλληλα στην αφήγηση, συναντιούνται αρμονικά. Ο Ρατ παρακολουθεί τον νεοϋορκέζο γκάνγκστερ Άλμπερτ Γκόλντσταϊν, ενώ η Σαρλότε ή Τσάρλι μπλέκει στην ανάκριση μιας άστεγης έφηβης, η οποία της το σκάει μέσα από το τμήμα.

Η τρίτη ιστορία του αστυνόμου Γκέρεον Ρατ είναι, κατά την άποψή μου, η καλύτερη ως τώρα.

Ο πόλεμος των συμμοριών του Βερολίνου, τα άστεγα παιδιά που βρίσκουν καταφύγιο σε ερειπωμένα σπίτια και εργοστάσια, οι πορείες διαμαρτυρίας των Ναζί για την πείνα που ακολούθησε την οικονομική κρίση, το κλείσιμο των τραπεζών και πολλά ακόμα ιστορικά γεγονότα διαπερνούν την πλοκή. Ο συγγραφέας χτίζει θαυμάσια τον χαρακτήρα της Σαρλότε, η οποία αρχίζει να θυμίζει τη δυναμική Σίβον Κλαρκ του Ίαν Ράνκιν. Στο τέλος του βιβλίου όλα θα ανατραπούν και η Σαρλότε θα αποχαιρετίσει τον Ρατ στον σταθμό, φεύγοντας για το Παρίσι. Ο Ρατ θα μείνει με τη σκυλίτσα Κιρί που κληρονόμησε στο προηγούμενο βιβλίο.

Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η φιγούρα του γκάνγκστερ Γκόλντσταϊν, ενός Νεοϋορκέζου εβραίου που αποδίδει δικαιοσύνη στο Βερολίνο, και θα λέγαμε σχεδόν μετά βεβαιότητας ότι είναι αντίγραφο του Τόνυ Σοπράνο, από τους «Sopranos», την αγαπημένη σειρά του Κούτσερ.

Babylon Berlin 02

Δύο λόγια για την τρίτη σεζόν του «Babylon Berlin»

Εν αναμονή του τέταρτου κύκλου που δεν έχει προβληθεί ακόμα, θα αναφερθούμε στην τρίτη σεζόν της σειράς, που βασίζεται στον Βωβό Θάνατο. Οι σεναριογράφοι, όπως και στα δύο πρώτα μέρη, κρατούν τη βασική πλοκή των δολοφονιών στα γερμανικά κινηματογραφικά στούντιο, αλλάζουν όμως την προσωπική ζωή του Ρατ. Στη σειρά τον βρίσκουμε να συζεί με τη χήρα του αδερφού του και τον ανιψιό του. Εκείνη, απογοητευμένη από την εμμονή του Γκέρεον με τη δουλειά του, τον εγκαταλείπει για χάρη ενός ανατριχιαστικού ζάπλουτου βιομήχανου. Παράλληλα, παρακολουθούμε τη δίκη της φίλης της Σαρλότε, της Γκρέτα, η οποία, παρασυρόμενη από τον ναζί φίλο της, βοηθάει στην εκτέλεση του Μπέντα, του εβραίου αρχηγού της πολιτικής αστυνομίας.

Η σεζόν τελειώνει με την ανατριχιαστική σκηνή της κατάρρευσης του χρηματιστηρίου, καθώς άνθρωποι πέφτουν από τα παράθυρα και άλλοι απαγχονίζονται απελπισμένοι.

Βλέποντας τα αποσπάσματα από την ταινία της δολοφονημένης σταρ Μπέτι Βίντερ δεν γίνεται να μη σκεφτούμε τη «Μητρόπολη» του Φριτς Λανγκ, ενώ οι χορογραφίες παραπέμπουν στα φαντασμαγορικά μιούζικαλ του Busby Berkley. Η σεζόν τελειώνει με την ανατριχιαστική σκηνή της κατάρρευσης του χρηματιστηρίου, καθώς άνθρωποι πέφτουν από τα παράθυρα και άλλοι απαγχονίζονται απελπισμένοι. Οι «κακοί» έχουν κερδίσει, για άλλη μια φορά, και τα αποτελέσματα θα φανούν προφανώς στην επόμενη σεζόν.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Τελευταίο της βιβλίο, το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (εκδ. Μεταίχμιο).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

Για το μυθιστόρημα της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε [Carmen Martin Gaite] «Το πίσω δωμάτιο» (μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης, εκδ.Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Rijkmuseum. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πώς να μιλήσει κανείς για μια π...

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το ταγκαλάκι» – μια θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο

«Το ταγκαλάκι» – μια θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο

Θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο που παίχτηκε πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του EuroPride 2024.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

Τον Σεπτέμβριο του 2013 ο σκηνοθέτης και δημοσιογράφος Αντώνης Μποσκοΐτης πήγε...

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

«Κουλτούρα της ακύρωσης» και πατριαρχία στη λογοτεχνία – σκέψεις με αφορμή τη Μεγάλη Χίμαιρα του Μ. Καραγάτση

Σκέψεις για την Κουλτούρα της ακύρωσης (cancel culture) και την πατριαρχία στη λογοτεχνία, με αφορμή την έντονη συζήτηση για τον σεξισμό στη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση. 

...

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Ο Καραγάτσης, η Γραμμή του Ορίζοντος και η αναγκαία κριτική

Σκέψεις με αφορμή την έντονη συζήτηση που προκάλεσαν πρόσφατα οι νέες αναγνώσεις δύο πολυδιαβασμένων βιβλίων της νεοελληνικής πεζογραφίας, ενός παλιότερου, της «Μεγάλης Χίμαιρας» του Μ. Καραγάτση, κι ενός νεότερου, της «Γραμμής του ορίζοντος», του Χρήστου Βακαλόπουλου. Και τα δύο κυκλοφορούν από τις εκδόσεις της Εστ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ