kati astraftero 1

Για το μυθιστόρημα της Jacqueline Woodson «Κάτι αστραφτερό» (μτφρ. Άννα Μαραγκάκη, εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: Λεπτομέρεια από τον πίνακα της Tasha Gray για το εξώφυλλο του βιβλίου. 

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η Τζάκλιν Γούντσον (Jacqueline Woodson), η οποία έχει διακριθεί στη συγγραφή βιβλίων για παιδιά και νέους, μετά το επιτυχημένο Ένα άλλο Μπρούκλιν μας παραδίδει το δεύτερο μυθιστόρημά της για ενήλικες. Σ’ αυτό, θα συναντήσουμε τη νεαρή Μέλοντι που διανύει την εφηβεία της και αδημονεί να ζήσει μια συναρπαστική ζωή. Την Άιρις και τον Όμπρεϊ που έγιναν γονείς στα δεκαέξι τους. Τη Σέιμπι και τον Πο Μπόι, που άλλαξαν τόπο διαμονής για να στηρίξουν την κόρη τους. Την Κάθι Μαρί Ντάνιελς, που μεγάλωσε μόνη της τον γιο της.

Η υπόθεση

Μπρούκλιν, 2001. Στο μεγάλο πέτρινο σπίτι της οικογένειας, η δεκαεξάχρονη Μέλοντι ετοιμάζεται να γιορτάσει την ενηλικίωσή της. Γονείς, παππούδες, συγγενείς και φίλοι έχουν συγκεντρωθεί να γιορτάσουν μαζί της. Η ορχήστρα παίζει ένα τραγούδι του Πρινς. Εκείνη κάνει την είσοδό της φορώντας ένα –ραμμένο ειδικά για μια τέτοια τελετή– εντυπωσιακό φόρεμα. Το ίδιο φόρεμα που θα φορούσε και η μητέρα της, η Άιρις, στη δική της τελετή ενηλικίωσης, αν τα πράγματα είχαν έρθει αλλιώς.

Το ίδιο φόρεμα που θα φορούσε και η μητέρα της, η Άιρις, στη δική της τελετή ενηλικίωσης, αν τα πράγματα είχαν έρθει αλλιώς.

Η έφηβη πρωταγωνίστρια της βραδιάς αλλά και του βιβλίου ξεκινάει την αφήγησή της περιγράφοντας τη διαδικασία και το τελετουργικό ενός παρωχημένου και αναχρονιστικού εθίμου, το οποίο η οικογένειά της επιμένει να τηρεί. Στη συνέχεια, με διαρκείς αναδρομές στο παρελθόν, θα γνωρίσουμε τους γονείς και τους παππούδες της Μέλοντι, τον τρόπο με τον οποίο μεγάλωσαν και τις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετώπισαν, λόγω χρώματος, οικονομικής ή οικογενειακής κατάστασης.

Ζωή: ένας διαρκής αγώνας

«Μυστήριο πράγμα αυτό που συμβαίνει με τη μνήμη. Σε κάνει να επιστρέφεις στο μέρος που ήσουν και σε αφήνει να μείνεις για λίγο εκεί. Όμως, μερικές φορές, το σώμα θέλει να αποτινάξει την ανάμνηση».

woodson ex

Οι τραυματικές εμπειρίες της κάθε γενιάς που προσπαθεί να εξασφαλίσει μια θέση στον κόσμο περνούν με κάποιον τρόπο στις επόμενες και καθορίζουν τις επιλογές τους. Οι ήρωες της Γούντσον «αγωνίζονται να επιβιώσουν, να αντέξουν, να γαντζωθούν από τη ζωή». Διεκδικούν τη θέση τους σε μια κοινωνία στην οποία κυριαρχούν οι λευκοί. Δεν χάνουν την ανθρωπιά τους, παρά τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν. Ονειρεύονται, υπερασπίζονται ό,τι τους ανήκει και κυρίως θυμούνται. Είτε επειδή το θέλουν είτε επειδή δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Η μνήμη, με ό,τι συναισθήματα αυτή συνοδεύεται, κυλά στο αίμα τους.

Η Άιρις, που στην εφηβεία της διάβαζε Όργουελ και λαχταρούσε να απολαύσει τη ζωή, θυμάται τα πρώτα της ερωτικά σκιρτήματα, τα οποία την οδήγησαν σε μιαν ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, την επιθυμία της να κρατήσει το μωρό αλλά και τη λαχτάρα της να γευτεί όσα τής υποσχόταν το μέλλον. Η Μέλοντι θυμάται στιγμές της βρεφικής και νηπιακής της ηλικίας, όταν είχε δίπλα της τη μητέρα της, μα κυρίως θυμάται τη μέρα που εκείνη έφυγε για σπουδές και την άφησε να μεγαλώσει με τον πατέρα και τους παππούδες της. Η απουσία της μητέρας από τη ζωή της Μέλοντι κυριαρχεί στο βιβλίο και επηρεάζει τον συναισθηματικό της κόσμο. Ο Όμπρεϊ θυμάται πόσα σπίτια είχε αλλάξει ως παιδί μαζί με τη μητέρα του, η οποία ακολουθούσε πάντα τη θάλασσα. Η Σέιμπι θυμάται τις διηγήσεις της δικής της γιαγιάς για τη φωτιά στην Τάλσα το 1921, τους διωγμούς, το μίσος και τον ρατσισμό. Το πόσο απαράδεκτο ήταν για τους λευκούς τότε το γεγονός να βρίσκονται οι μαύροι σε καλύτερη οικονομική κατάσταση από αυτούς. Γι’ αυτό μεγαλώνοντας διακατέχεται από την αγωνία να αφήσει στα παιδιά και στα εγγόνια της κάτι που να αντέχει στη φωτιά και στο νερό. Κάτι που οι λευκοί να μην μπορούν ούτε να το βρουν ούτε να το καταστρέψουν.

Καταφέρνει να μας συγκινήσει, παραδίδοντάς μας ένα κείμενο με αύρα νεανική, θελκτικό από τις πρώτες του σελίδες, με γλώσσα απλή, ζωντανή και άμεση, με έναν μοναδικό συνδυασμό προφορικότητας και ποιητικής νότας και με έξοχη χρήση μεταφορών, που του προσδίδουν μια ιδιαίτερη χροιά.

Με μεταβλητή εστίαση και εναλλάσσοντας την πρωτοπρόσωπη εξομολογητική με την τριτοπρόσωπη παντογνωστική και αποστασιοποιημένη αφήγηση, χωρίς περιττά λόγια αλλά δίνοντάς μας τις ελάχιστες απαραίτητες πληροφορίες, η συγγραφέας μάς συστήνει τους ήρωές της, όχι απλά για να τους γνωρίσουμε αλλά κυρίως για να τους νιώσουμε. Καταφέρνει να μας συγκινήσει, παραδίδοντάς μας ένα κείμενο με αύρα νεανική, θελκτικό από τις πρώτες του σελίδες, με γλώσσα απλή, ζωντανή και άμεση, με έναν μοναδικό συνδυασμό προφορικότητας και ποιητικής νότας και με έξοχη χρήση μεταφορών, που του προσδίδουν μια ιδιαίτερη χροιά.

woodson
Η Τζάκλιν Γούντσον γεννήθηκε το 1963 στο Columbus του Οχάιο. Έχει γράψει περισσότερα από είκοσι παιδικά και εφηβικά βιβλία. Το 2014 τιμήθηκε με το National Book Award νεανικής λογοτεχνίας για το Brown Girl Dreaming, το 2018 με το Astrid Lindgren Memorial Award, το σημαντικότερο διεθνές βραβείο νεανικής λογοτεχνίας. Από τις εκδόσεις Πόλις κυκλοφορεί επίσης το μυθιστόρημά της Ένα άλλο Μπρούκλιν.

 

Ενηλικίωση, ταυτότητα, μνήμη, αγάπη

Μια έφηβη που δεν προλαβαίνει να χαρεί την ηλικία της, αποκτώντας παιδί στα δεκάξι. Ένα παιδί που μεγαλώνει χωρίς τη μητέρα του. Η απόφαση της συνέχισης μιας εγκυμοσύνης στην ηλικία των δεκαπέντε ετών, που για άλλους είναι απόδειξη μητρικής αγάπης και για άλλους δείγμα επιπολαιότητας. Το μητρικό ένστικτο αντιμέτωπο με τη λαχτάρα για ζωή. Η βεβιασμένη και επώδυνη διαδικασία της ενηλικίωσης. Η αναζήτηση της ταυτότητας, είτε φυλετικής είτε σεξουαλικής, που απασχολεί τους νέους καθ’ όλη τη διάρκεια της εφηβείας τους. Το τίμημα που πληρώνει κανείς όταν σπάει τις κοινωνικές συμβάσεις για να ζήσει ανεξάρτητος. Οι ματαιωμένες προσδοκίες των γονιών. Ο έρωτας που σου κλέβει κάτι το οποίο ποτέ δεν θα μπορέσεις να πάρεις πίσω και που η γνωριμία μαζί του σχεδόν πάντα συνοδεύεται με πόνο.

Η παρουσία και η απουσία, η σχέση με τους γονείς, ο ανταγωνισμός με τη μητέρα, η αγάπη που συνεχώς μεταμορφώνεται, η μνήμη ως εργαλείο που θα βοηθήσει τις επόμενες γενιές στον καλύτερο χειρισμό των καταστάσεων, η απώλεια, ο ρατσισμός και οι φυλετικές διακρίσεις, ο πόθος εκπλήρωσης των ονείρων, η έννοια της θυσίας, η επιθυμία του καθενός να κληροδοτήσει στους απογόνους του κάτι που να αντέχει στον χρόνο και να του δίνει την απαιτούμενη ασφάλεια στην πορεία της ζωής του. Είναι πολλά τα θέματα που θίγει το συγκεκριμένο βιβλίο. Κι αν η Μέλοντι δεν (πιστεύει ότι) αγαπήθηκε όσο θα ήθελε από τη μητέρα της, αυτό το βιβλίο, με το αστραφτερό εξώφυλλο που σχεδίασε η Tasha Gray για την ελληνική έκδοση, θα αγαπηθεί σίγουρα από τους αναγνώστες του.

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Κάθε μέρα, από τότε που ήταν μωρό, έλεγα στην Άιρις αυτή την ιστορία. Πώς κατέφτασαν με κακές προθέσεις. Πώς το μόνο που ήθελαν ήταν να μας δουν πεθαμένους. Με τα χρήματά μας να έχουν καεί. Με τα μαγαζιά και τα σχολεία και τις βιβλιοθήκες μας, τα πάντα, να έχουν χαθεί. Και παρόλο που όλα αυτά έγιναν είκοσι ολόκληρα χρόνια πριν αρχίσω να υπάρχω έστω και σαν σκέψη, τα κουβαλάω ακόμη. Κουβαλάω την απώλεια. Η Άιρις κουβαλάει την απώλεια. Και παρακολουθώντας την εγγονούλα μου να κατεβαίνει εκείνα τα σκαλιά, είμαι πια σίγουρη πως κι αυτή κουβαλάει την απώλεια επίσης.

Μα και οι δυο τους είναι ανάγκη να ξέρουν πως, μέσα στην απώλεια, πρέπει να κουβαλάς και πολλά άλλα πράγματα. Το φευγιό. Τη σωτηρία.

Την επιβίωση». 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

Για το μυθιστόρημα της Μαρέντε ντε Μόορ [Marente de Moor] «Η Ολλανδή παρθένος» (μτφρ. Γιάννης Ιωαννίδης), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν. Το μυθιστόρημα έχει βραβευτεί στην Ολλανδία με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014.

Της Χριστίνας Μο...

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

«Κλίμακα Μπόγκαρτ» της Μαρίας Φακίνου (κριτική) – Το κακό ως γόρδιος δεσμός

Για τη νουβέλα της Μαρίας Φακίνου «Κλίμακα Μπόγκαρτ» (εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η ενοχή των απογόνων, και ειδικότερα της ακριβώς επόμενης γενιάς, είναι ένα ψυχολογικό ζήτημα που εμφανίζεται σε κάθε περίοδο της ιστορίας, όταν μεγάλα εγ...

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Στην Ανί Ερνό (Annie Ernaux) το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2022 θα απονεμηθεί, όπως ανακοίνωσε πριν από λίγο από τη Στοκχόλμη η Σουηδική Ακαδημία, στη Γαλλίδα συγγραφέα Annie Ernaux. Τα βιβλία της Ερνό κυκλοφορούν στη χώρα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, σε μετάφραση της Ρίτας Κολαΐτη.

Ένα χρόνο μετά τη βρά...

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μτφρ. Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

«Ανδρωμάχη» του Κώστα Ακρίβου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Κώστα Ακρίβου «Ανδρωμάχη» που θα κυκλοφορήσει στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπάρχει, λέω, τίποτα πιο σκληρό και άδικο από το να πρέπει να αγαπάς κάπο...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ