kati astraftero 1

Για το μυθιστόρημα της Jacqueline Woodson «Κάτι αστραφτερό» (μτφρ. Άννα Μαραγκάκη, εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: Λεπτομέρεια από τον πίνακα της Tasha Gray για το εξώφυλλο του βιβλίου. 

Της Χριστίνας Μουκούλη

Η Τζάκλιν Γούντσον (Jacqueline Woodson), η οποία έχει διακριθεί στη συγγραφή βιβλίων για παιδιά και νέους, μετά το επιτυχημένο Ένα άλλο Μπρούκλιν μας παραδίδει το δεύτερο μυθιστόρημά της για ενήλικες. Σ’ αυτό, θα συναντήσουμε τη νεαρή Μέλοντι που διανύει την εφηβεία της και αδημονεί να ζήσει μια συναρπαστική ζωή. Την Άιρις και τον Όμπρεϊ που έγιναν γονείς στα δεκαέξι τους. Τη Σέιμπι και τον Πο Μπόι, που άλλαξαν τόπο διαμονής για να στηρίξουν την κόρη τους. Την Κάθι Μαρί Ντάνιελς, που μεγάλωσε μόνη της τον γιο της.

Η υπόθεση

Μπρούκλιν, 2001. Στο μεγάλο πέτρινο σπίτι της οικογένειας, η δεκαεξάχρονη Μέλοντι ετοιμάζεται να γιορτάσει την ενηλικίωσή της. Γονείς, παππούδες, συγγενείς και φίλοι έχουν συγκεντρωθεί να γιορτάσουν μαζί της. Η ορχήστρα παίζει ένα τραγούδι του Πρινς. Εκείνη κάνει την είσοδό της φορώντας ένα –ραμμένο ειδικά για μια τέτοια τελετή– εντυπωσιακό φόρεμα. Το ίδιο φόρεμα που θα φορούσε και η μητέρα της, η Άιρις, στη δική της τελετή ενηλικίωσης, αν τα πράγματα είχαν έρθει αλλιώς.

Το ίδιο φόρεμα που θα φορούσε και η μητέρα της, η Άιρις, στη δική της τελετή ενηλικίωσης, αν τα πράγματα είχαν έρθει αλλιώς.

Η έφηβη πρωταγωνίστρια της βραδιάς αλλά και του βιβλίου ξεκινάει την αφήγησή της περιγράφοντας τη διαδικασία και το τελετουργικό ενός παρωχημένου και αναχρονιστικού εθίμου, το οποίο η οικογένειά της επιμένει να τηρεί. Στη συνέχεια, με διαρκείς αναδρομές στο παρελθόν, θα γνωρίσουμε τους γονείς και τους παππούδες της Μέλοντι, τον τρόπο με τον οποίο μεγάλωσαν και τις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετώπισαν, λόγω χρώματος, οικονομικής ή οικογενειακής κατάστασης.

Ζωή: ένας διαρκής αγώνας

«Μυστήριο πράγμα αυτό που συμβαίνει με τη μνήμη. Σε κάνει να επιστρέφεις στο μέρος που ήσουν και σε αφήνει να μείνεις για λίγο εκεί. Όμως, μερικές φορές, το σώμα θέλει να αποτινάξει την ανάμνηση».

woodson ex

Οι τραυματικές εμπειρίες της κάθε γενιάς που προσπαθεί να εξασφαλίσει μια θέση στον κόσμο περνούν με κάποιον τρόπο στις επόμενες και καθορίζουν τις επιλογές τους. Οι ήρωες της Γούντσον «αγωνίζονται να επιβιώσουν, να αντέξουν, να γαντζωθούν από τη ζωή». Διεκδικούν τη θέση τους σε μια κοινωνία στην οποία κυριαρχούν οι λευκοί. Δεν χάνουν την ανθρωπιά τους, παρά τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν. Ονειρεύονται, υπερασπίζονται ό,τι τους ανήκει και κυρίως θυμούνται. Είτε επειδή το θέλουν είτε επειδή δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Η μνήμη, με ό,τι συναισθήματα αυτή συνοδεύεται, κυλά στο αίμα τους.

Η Άιρις, που στην εφηβεία της διάβαζε Όργουελ και λαχταρούσε να απολαύσει τη ζωή, θυμάται τα πρώτα της ερωτικά σκιρτήματα, τα οποία την οδήγησαν σε μιαν ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, την επιθυμία της να κρατήσει το μωρό αλλά και τη λαχτάρα της να γευτεί όσα τής υποσχόταν το μέλλον. Η Μέλοντι θυμάται στιγμές της βρεφικής και νηπιακής της ηλικίας, όταν είχε δίπλα της τη μητέρα της, μα κυρίως θυμάται τη μέρα που εκείνη έφυγε για σπουδές και την άφησε να μεγαλώσει με τον πατέρα και τους παππούδες της. Η απουσία της μητέρας από τη ζωή της Μέλοντι κυριαρχεί στο βιβλίο και επηρεάζει τον συναισθηματικό της κόσμο. Ο Όμπρεϊ θυμάται πόσα σπίτια είχε αλλάξει ως παιδί μαζί με τη μητέρα του, η οποία ακολουθούσε πάντα τη θάλασσα. Η Σέιμπι θυμάται τις διηγήσεις της δικής της γιαγιάς για τη φωτιά στην Τάλσα το 1921, τους διωγμούς, το μίσος και τον ρατσισμό. Το πόσο απαράδεκτο ήταν για τους λευκούς τότε το γεγονός να βρίσκονται οι μαύροι σε καλύτερη οικονομική κατάσταση από αυτούς. Γι’ αυτό μεγαλώνοντας διακατέχεται από την αγωνία να αφήσει στα παιδιά και στα εγγόνια της κάτι που να αντέχει στη φωτιά και στο νερό. Κάτι που οι λευκοί να μην μπορούν ούτε να το βρουν ούτε να το καταστρέψουν.

Καταφέρνει να μας συγκινήσει, παραδίδοντάς μας ένα κείμενο με αύρα νεανική, θελκτικό από τις πρώτες του σελίδες, με γλώσσα απλή, ζωντανή και άμεση, με έναν μοναδικό συνδυασμό προφορικότητας και ποιητικής νότας και με έξοχη χρήση μεταφορών, που του προσδίδουν μια ιδιαίτερη χροιά.

Με μεταβλητή εστίαση και εναλλάσσοντας την πρωτοπρόσωπη εξομολογητική με την τριτοπρόσωπη παντογνωστική και αποστασιοποιημένη αφήγηση, χωρίς περιττά λόγια αλλά δίνοντάς μας τις ελάχιστες απαραίτητες πληροφορίες, η συγγραφέας μάς συστήνει τους ήρωές της, όχι απλά για να τους γνωρίσουμε αλλά κυρίως για να τους νιώσουμε. Καταφέρνει να μας συγκινήσει, παραδίδοντάς μας ένα κείμενο με αύρα νεανική, θελκτικό από τις πρώτες του σελίδες, με γλώσσα απλή, ζωντανή και άμεση, με έναν μοναδικό συνδυασμό προφορικότητας και ποιητικής νότας και με έξοχη χρήση μεταφορών, που του προσδίδουν μια ιδιαίτερη χροιά.

woodson
Η Τζάκλιν Γούντσον γεννήθηκε το 1963 στο Columbus του Οχάιο. Έχει γράψει περισσότερα από είκοσι παιδικά και εφηβικά βιβλία. Το 2014 τιμήθηκε με το National Book Award νεανικής λογοτεχνίας για το Brown Girl Dreaming, το 2018 με το Astrid Lindgren Memorial Award, το σημαντικότερο διεθνές βραβείο νεανικής λογοτεχνίας. Από τις εκδόσεις Πόλις κυκλοφορεί επίσης το μυθιστόρημά της Ένα άλλο Μπρούκλιν.

 

Ενηλικίωση, ταυτότητα, μνήμη, αγάπη

Μια έφηβη που δεν προλαβαίνει να χαρεί την ηλικία της, αποκτώντας παιδί στα δεκάξι. Ένα παιδί που μεγαλώνει χωρίς τη μητέρα του. Η απόφαση της συνέχισης μιας εγκυμοσύνης στην ηλικία των δεκαπέντε ετών, που για άλλους είναι απόδειξη μητρικής αγάπης και για άλλους δείγμα επιπολαιότητας. Το μητρικό ένστικτο αντιμέτωπο με τη λαχτάρα για ζωή. Η βεβιασμένη και επώδυνη διαδικασία της ενηλικίωσης. Η αναζήτηση της ταυτότητας, είτε φυλετικής είτε σεξουαλικής, που απασχολεί τους νέους καθ’ όλη τη διάρκεια της εφηβείας τους. Το τίμημα που πληρώνει κανείς όταν σπάει τις κοινωνικές συμβάσεις για να ζήσει ανεξάρτητος. Οι ματαιωμένες προσδοκίες των γονιών. Ο έρωτας που σου κλέβει κάτι το οποίο ποτέ δεν θα μπορέσεις να πάρεις πίσω και που η γνωριμία μαζί του σχεδόν πάντα συνοδεύεται με πόνο.

Η παρουσία και η απουσία, η σχέση με τους γονείς, ο ανταγωνισμός με τη μητέρα, η αγάπη που συνεχώς μεταμορφώνεται, η μνήμη ως εργαλείο που θα βοηθήσει τις επόμενες γενιές στον καλύτερο χειρισμό των καταστάσεων, η απώλεια, ο ρατσισμός και οι φυλετικές διακρίσεις, ο πόθος εκπλήρωσης των ονείρων, η έννοια της θυσίας, η επιθυμία του καθενός να κληροδοτήσει στους απογόνους του κάτι που να αντέχει στον χρόνο και να του δίνει την απαιτούμενη ασφάλεια στην πορεία της ζωής του. Είναι πολλά τα θέματα που θίγει το συγκεκριμένο βιβλίο. Κι αν η Μέλοντι δεν (πιστεύει ότι) αγαπήθηκε όσο θα ήθελε από τη μητέρα της, αυτό το βιβλίο, με το αστραφτερό εξώφυλλο που σχεδίασε η Tasha Gray για την ελληνική έκδοση, θα αγαπηθεί σίγουρα από τους αναγνώστες του.

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Κάθε μέρα, από τότε που ήταν μωρό, έλεγα στην Άιρις αυτή την ιστορία. Πώς κατέφτασαν με κακές προθέσεις. Πώς το μόνο που ήθελαν ήταν να μας δουν πεθαμένους. Με τα χρήματά μας να έχουν καεί. Με τα μαγαζιά και τα σχολεία και τις βιβλιοθήκες μας, τα πάντα, να έχουν χαθεί. Και παρόλο που όλα αυτά έγιναν είκοσι ολόκληρα χρόνια πριν αρχίσω να υπάρχω έστω και σαν σκέψη, τα κουβαλάω ακόμη. Κουβαλάω την απώλεια. Η Άιρις κουβαλάει την απώλεια. Και παρακολουθώντας την εγγονούλα μου να κατεβαίνει εκείνα τα σκαλιά, είμαι πια σίγουρη πως κι αυτή κουβαλάει την απώλεια επίσης.

Μα και οι δυο τους είναι ανάγκη να ξέρουν πως, μέσα στην απώλεια, πρέπει να κουβαλάς και πολλά άλλα πράγματα. Το φευγιό. Τη σωτηρία.

Την επιβίωση». 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ [Elif Şafak] «Το νησί των χαμένων δέντρων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Το παρελθόν είναι ένας σκοτεινός, παραμορφωτικός καθρέφτης. Το κοιτάζεις και το μόνο που βλέπεις είνα...

«Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» της Μαριάνα Ενρίκες (κριτική) – Μια εθιστική συλλογή διηγημάτων

«Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» της Μαριάνα Ενρίκες (κριτική) – Μια εθιστική συλλογή διηγημάτων

Για τη συλλογή διηγημάτων της Μαριάννα Ενρίκες [Mariana Enriquez] «Οι κίνδυνοι του να καπνίζεις στο κρεβάτι» (μτφρ. Χριστίνα Θεοδωροπούλου, εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: (© Unsplash). 

Γράφει η Φανή Χατζή

Πέντε χρόνια μετά τη σαγηνευτική συλ...

«Νυχτοπερπατήματα» της Λέιλα Μότλι (κριτική) – Ένα κορίτσι στην κόψη του ξυραφιού

«Νυχτοπερπατήματα» της Λέιλα Μότλι (κριτική) – Ένα κορίτσι στην κόψη του ξυραφιού

Για το μυθιστόρημα της 20χρονης Λέιλα Μότλι [Leila Mottley] «Νυχτοπερπατήματα» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Ψυχογιός), που ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Booker το 2022.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Μετά τον θάνατο του πατέ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ [Elif Şafak] «Το νησί των χαμένων δέντρων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Το παρελθόν είναι ένας σκοτεινός, παραμορφωτικός καθρέφτης. Το κοιτάζεις και το μόνο που βλέπεις είνα...

«Κι αν οι γυναίκες κυβερνούσαν τον κόσμο;»: Κάποιες απαντήσεις, στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

«Κι αν οι γυναίκες κυβερνούσαν τον κόσμο;»: Κάποιες απαντήσεις, στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Μια μεγάλη και φιλόδοξη έκθεση στο Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην οποία παρουσιάζονται έργα σημαντικών καλλιτέχνιδων. Κεντρική εικόνα: Η Λήδα Παπακωνσταντίνου, Κωφάλαλη, 1971, Φωτογραφία: Roy Tunnicliffe - ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας.

Γράφει η Τόνια Μάκρα ...

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Η ζωή απαιτεί μια σειρά από δεξιότητες για να μπορεί κανείς να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της. Επιλέγουμε κάποια από τα βιβλία που μας μαθαίνουν διάφορες «εναλλακτικές» τέχνες του ζην. Ορισμένες, εξόχως πρωτότυπες. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ