alt

Η Ανθή Δοξιάδη-Τριπ συμβουλεύει κι εκπαιδεύει τους γονείς στο βιβλίο της Ρίζες και Φτερά (Ποταμός, 2013)

Της Μαριαλένας Σπυροπούλου*

Είναι δύσκολο να γράφεις ως ψυχολόγος για τα παιδιά. Ακόμα και σε προφορικές συζητήσεις –που τις ανοίγουν συνήθως οι γονείς– πολύ συχνά ο ειδικός έρχεται σε αμήχανη θέση όταν συνειδητοποιεί ότι οι γονείς τις περισσότερες φορές έχουν ανάγκη να επιβεβαιώσουν τα καλά που έχουν κάνει για τα παιδιά τους ενώ στις καταστάσεις που εξελίσσονται δυσάρεστα επιθυμούν ασυνείδητα κάποιον να τους ξαλαφρώσει, κάποιον να τους πει ότι δεν ευθύνονται εκείνοι για ό,τι κακό συνέβη.

Το να είσαι γονιός είναι ίσως ένα από τα σπουδαιότερα, απολαυστικότερα αλλά και πλέον σύνθετα καθήκοντα ενός ενηλίκου. Η ευθύνη γίνεται μεγαλύτερη και μερικές φορές δυσβάστακτη εξαιτίας της έλλειψης ουσιαστικής προετοιμασίας και εκπαίδευσης για όλους ανεξαιρέτως τους γονείς, προικισμένους ή μη.

Το να είσαι γονιός είναι ίσως ένα από τα σπουδαιότερα, απολαυστικότερα αλλά και πλέον σύνθετα καθήκοντα ενός ενηλίκου

Η Ανθή Δοξιάδη είναι καταξιωμένη ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια. Ξεκίνησε το Περιβολάκι, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα διάγνωσης, αποκατάστασης και θεραπείας ψυχαναλυτικής κατεύθυνσης για παιδιά με σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές. Σε αυτό το βιβλίο συγκέντρωσε το σύνολο των άρθρων που δημοσίευσε τα τελευταία τριάντα χρόνια σε γυναικείο περιοδικό. Κάποια από αυτά έχουν διορθωθεί, αναθεωρηθεί, βελτιωθεί, εμπλουτιστεί και προσαρμοστεί στις ανάγκες αυτού του εκλαϊκευμένου επιστημονικού τόμου.

Αναγκαιότητα των καιρών

Επειδή ζούμε σε μια  εποχή όπου οι κάθε λογής «μάγοι», σύμβουλοι και ειδικοί εκφράζουν με ελαφρά τη καρδία τις απόψεις τους για τόσο σοβαρά ζητήματα, όπως είναι η ανατροφή των παιδιών, συνιστά αδήριτη αναγκαιότητα να τοποθετηθούν επισταμένως οι σοβαροί επιστήμονες. Από τη στιγμή που οι περισσότεροι σοβαροί, έγκυροι και παλιάς κοπής ψυχαναλυτές ή ψυχαναλυτικοί ψυχοθεραπευτές αποφεύγουν την εκλαϊκευση και τη μαζική διάχυση της ψυχαναλυτικής τους γνώσης, η οποία αποτελεί ένα βιωματικό, θεωρητικό και εμπειρικό συμπίλημα και εφαρμόζεται in vivo και εξατομικευμένα σε κάθε ασθενή ή θεραπευτική ομάδα, όταν ένας από αυτούς τολμά να εκθέσει τις σκέψεις του και να εκτεθεί με αυτό τον τρόπο, τότε όλοι αποκομίζουν οφέλη. Φυσικά ποτέ ένα βιβλίο δεν υποκαθιστά τη θεραπευτική σχέση που αναπτύσσεται στα γραφεία των ψυχοθεραπευτών και, σε σοβαρότερες καταστάσεις, η πληροφόρηση που προσφέρει ένα βιβλίο –όσο καλό και να είναι– δεν αρκεί.

Περί μητρότητας και άλλων δαιμονίων

Η γνώση είναι απαραίτητη. Αλλά μέσα από τη γνώση κατανοείς ότι η μητρότητα είναι μια εμπειρία ενστίκτου. Μια ήδη βιωμένη εμπειρία από το μακρινό παρελθόν των παιδικών χρόνων της μητέρας και του πατέρα.

Ο τόμος αυτός, όπως αναφέρθηκε ήδη και στον πρόλογο, περιλαμβάνει άρθρα τριάντα χρόνων. Ως εκ τούτου καταπιάνεται με ζητήματα που αφορούν στην ψυχολογία του παιδιού από την πρώτη στιγμή της γέννησής του –και φτάνει χονδρικά μέχρι την εφηβεία–, του γονεϊκού ζευγαριού και της ευρύτερης οικογένειας. Ενώ είναι βασισμένα στην εμπειρία και στη γνώση της συγγραφέως, δεν υπάρχουν βιβλιογραφικές παραπομπές, παρόλο που μέσα στα άρθρα συχνά ανιχνεύονται αναφορές όπως η Άννα Φρόιντ, ο Ντόναλντ Γουίνικοτ κ.ά., ψυχαναλυτές στο σύνολό τους.

Μερικά από τα θέματα που θίγονται είναι η ανάγκη ύπαρξης δεσμού ανάμεσα στο μωρό και στη μητέρα, ο τρόπος απεύθυνσής του και ο ρόλος της γλώσσας στη σύναψη σχέσης, το πώς αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον χρόνο και την απουσία, τι σημαίνει κακοποίηση και τι επιπτώσεις έχει, η σημασία του μητρικού θηλασμού, τρόποι για να μην καταστραφεί ένα παιδί από ένα ήδη επιζήμιο για την ψυχολογία του διαζύγιο, τι είναι το σχολικό στρες, γιατί είναι τόσο δύσκολη η εφηβεία κ.λπ.

doxiadiΤα άρθρα είναι σύντομα, συνοπτικά και μεστά. Δεν ταλαιπωρούν τον αναγνώστη με επιστημονικούς όρους, αλλά μπαίνουν στην καρδιά του προβλήματος. Η επιθυμία της συγγραφέως, όπως η ίδια την καταγράφει στην εισαγωγή της, είναι να βοηθήσει τη μητέρα και τον πατέρα να συνειδητοποιήσουν ότι δεν χρειάζεται να είναι τέλειοι και  να πάψουν να αγωνιούν για τα «τραύματα» που μπορεί να δημιουργήσουν εν αγνοία στα παιδιά τους. Διαβάζοντας, όμως, τον όγκο της αρθρογραφίας, αισθάνεσαι ανεπαρκής. Ακόμα και ο πιο υποψιασμένος αναγνώστης κατανοεί τη δυσκολία να είσαι γονιός. Το σημαντικό είναι ότι το κατανοεί και η Ανθή Δοξιάδη, η οποία πολλές φορές γλιστρά από τη θέση της ειδικού και μιλά ως γονιός για όλα τα λάθη που έκανε και εκείνη. Η γνώση είναι απαραίτητη. Αλλά μέσα από τη γνώση κατανοείς ότι η μητρότητα είναι μια εμπειρία ενστίκτου. Μια ήδη βιωμένη εμπειρία από το μακρινό παρελθόν των παιδικών χρόνων μας που συχνά επιβάλεται στη συνείδηση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να μένουν στην άγνοιά τους. Αντιθέτως, η ανατροφή των παιδιών καλό θα ήταν να είναι μια, κατά το δυνατόν, συνειδητή διαδικασία. Διότι ενώ θεωρούμε ότι η παιδική ηλικία πρέπει να είναι τα καλύτερα χρόνια των παιδιών μας, ας μην ξεχνάμε ότι παράλληλα με αυτά ζούμε και εμείς τα καλύτερα χρόνια της ενήλικης ζωής μας. 

ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

*Η Μαριαλένα Σπυροπούλου είναι ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια

altΡίζες και φτερά
Γράμματα σε γονείς
Ανθή Δοξιάδη-Τριπ
Ποταμός 2013
Σελ. 536, τιμή € 23,00

alt

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΗ ΔΟΞΙΑΔΗ - ΤΡΙΠ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος παρουσιάζει ένα πρόγραμμα εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δράσεων, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ