alt

Η Ανθή Δοξιάδη-Τριπ συμβουλεύει κι εκπαιδεύει τους γονείς στο βιβλίο της Ρίζες και Φτερά (Ποταμός, 2013)

Της Μαριαλένας Σπυροπούλου*

Είναι δύσκολο να γράφεις ως ψυχολόγος για τα παιδιά. Ακόμα και σε προφορικές συζητήσεις –που τις ανοίγουν συνήθως οι γονείς– πολύ συχνά ο ειδικός έρχεται σε αμήχανη θέση όταν συνειδητοποιεί ότι οι γονείς τις περισσότερες φορές έχουν ανάγκη να επιβεβαιώσουν τα καλά που έχουν κάνει για τα παιδιά τους ενώ στις καταστάσεις που εξελίσσονται δυσάρεστα επιθυμούν ασυνείδητα κάποιον να τους ξαλαφρώσει, κάποιον να τους πει ότι δεν ευθύνονται εκείνοι για ό,τι κακό συνέβη.

Το να είσαι γονιός είναι ίσως ένα από τα σπουδαιότερα, απολαυστικότερα αλλά και πλέον σύνθετα καθήκοντα ενός ενηλίκου. Η ευθύνη γίνεται μεγαλύτερη και μερικές φορές δυσβάστακτη εξαιτίας της έλλειψης ουσιαστικής προετοιμασίας και εκπαίδευσης για όλους ανεξαιρέτως τους γονείς, προικισμένους ή μη.

Το να είσαι γονιός είναι ίσως ένα από τα σπουδαιότερα, απολαυστικότερα αλλά και πλέον σύνθετα καθήκοντα ενός ενηλίκου

Η Ανθή Δοξιάδη είναι καταξιωμένη ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια. Ξεκίνησε το Περιβολάκι, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα διάγνωσης, αποκατάστασης και θεραπείας ψυχαναλυτικής κατεύθυνσης για παιδιά με σοβαρές συναισθηματικές διαταραχές. Σε αυτό το βιβλίο συγκέντρωσε το σύνολο των άρθρων που δημοσίευσε τα τελευταία τριάντα χρόνια σε γυναικείο περιοδικό. Κάποια από αυτά έχουν διορθωθεί, αναθεωρηθεί, βελτιωθεί, εμπλουτιστεί και προσαρμοστεί στις ανάγκες αυτού του εκλαϊκευμένου επιστημονικού τόμου.

Αναγκαιότητα των καιρών

Επειδή ζούμε σε μια  εποχή όπου οι κάθε λογής «μάγοι», σύμβουλοι και ειδικοί εκφράζουν με ελαφρά τη καρδία τις απόψεις τους για τόσο σοβαρά ζητήματα, όπως είναι η ανατροφή των παιδιών, συνιστά αδήριτη αναγκαιότητα να τοποθετηθούν επισταμένως οι σοβαροί επιστήμονες. Από τη στιγμή που οι περισσότεροι σοβαροί, έγκυροι και παλιάς κοπής ψυχαναλυτές ή ψυχαναλυτικοί ψυχοθεραπευτές αποφεύγουν την εκλαϊκευση και τη μαζική διάχυση της ψυχαναλυτικής τους γνώσης, η οποία αποτελεί ένα βιωματικό, θεωρητικό και εμπειρικό συμπίλημα και εφαρμόζεται in vivo και εξατομικευμένα σε κάθε ασθενή ή θεραπευτική ομάδα, όταν ένας από αυτούς τολμά να εκθέσει τις σκέψεις του και να εκτεθεί με αυτό τον τρόπο, τότε όλοι αποκομίζουν οφέλη. Φυσικά ποτέ ένα βιβλίο δεν υποκαθιστά τη θεραπευτική σχέση που αναπτύσσεται στα γραφεία των ψυχοθεραπευτών και, σε σοβαρότερες καταστάσεις, η πληροφόρηση που προσφέρει ένα βιβλίο –όσο καλό και να είναι– δεν αρκεί.

Περί μητρότητας και άλλων δαιμονίων

Η γνώση είναι απαραίτητη. Αλλά μέσα από τη γνώση κατανοείς ότι η μητρότητα είναι μια εμπειρία ενστίκτου. Μια ήδη βιωμένη εμπειρία από το μακρινό παρελθόν των παιδικών χρόνων της μητέρας και του πατέρα.

Ο τόμος αυτός, όπως αναφέρθηκε ήδη και στον πρόλογο, περιλαμβάνει άρθρα τριάντα χρόνων. Ως εκ τούτου καταπιάνεται με ζητήματα που αφορούν στην ψυχολογία του παιδιού από την πρώτη στιγμή της γέννησής του –και φτάνει χονδρικά μέχρι την εφηβεία–, του γονεϊκού ζευγαριού και της ευρύτερης οικογένειας. Ενώ είναι βασισμένα στην εμπειρία και στη γνώση της συγγραφέως, δεν υπάρχουν βιβλιογραφικές παραπομπές, παρόλο που μέσα στα άρθρα συχνά ανιχνεύονται αναφορές όπως η Άννα Φρόιντ, ο Ντόναλντ Γουίνικοτ κ.ά., ψυχαναλυτές στο σύνολό τους.

Μερικά από τα θέματα που θίγονται είναι η ανάγκη ύπαρξης δεσμού ανάμεσα στο μωρό και στη μητέρα, ο τρόπος απεύθυνσής του και ο ρόλος της γλώσσας στη σύναψη σχέσης, το πώς αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον χρόνο και την απουσία, τι σημαίνει κακοποίηση και τι επιπτώσεις έχει, η σημασία του μητρικού θηλασμού, τρόποι για να μην καταστραφεί ένα παιδί από ένα ήδη επιζήμιο για την ψυχολογία του διαζύγιο, τι είναι το σχολικό στρες, γιατί είναι τόσο δύσκολη η εφηβεία κ.λπ.

doxiadiΤα άρθρα είναι σύντομα, συνοπτικά και μεστά. Δεν ταλαιπωρούν τον αναγνώστη με επιστημονικούς όρους, αλλά μπαίνουν στην καρδιά του προβλήματος. Η επιθυμία της συγγραφέως, όπως η ίδια την καταγράφει στην εισαγωγή της, είναι να βοηθήσει τη μητέρα και τον πατέρα να συνειδητοποιήσουν ότι δεν χρειάζεται να είναι τέλειοι και  να πάψουν να αγωνιούν για τα «τραύματα» που μπορεί να δημιουργήσουν εν αγνοία στα παιδιά τους. Διαβάζοντας, όμως, τον όγκο της αρθρογραφίας, αισθάνεσαι ανεπαρκής. Ακόμα και ο πιο υποψιασμένος αναγνώστης κατανοεί τη δυσκολία να είσαι γονιός. Το σημαντικό είναι ότι το κατανοεί και η Ανθή Δοξιάδη, η οποία πολλές φορές γλιστρά από τη θέση της ειδικού και μιλά ως γονιός για όλα τα λάθη που έκανε και εκείνη. Η γνώση είναι απαραίτητη. Αλλά μέσα από τη γνώση κατανοείς ότι η μητρότητα είναι μια εμπειρία ενστίκτου. Μια ήδη βιωμένη εμπειρία από το μακρινό παρελθόν των παιδικών χρόνων μας που συχνά επιβάλεται στη συνείδηση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να μένουν στην άγνοιά τους. Αντιθέτως, η ανατροφή των παιδιών καλό θα ήταν να είναι μια, κατά το δυνατόν, συνειδητή διαδικασία. Διότι ενώ θεωρούμε ότι η παιδική ηλικία πρέπει να είναι τα καλύτερα χρόνια των παιδιών μας, ας μην ξεχνάμε ότι παράλληλα με αυτά ζούμε και εμείς τα καλύτερα χρόνια της ενήλικης ζωής μας. 

ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ

*Η Μαριαλένα Σπυροπούλου είναι ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια

altΡίζες και φτερά
Γράμματα σε γονείς
Ανθή Δοξιάδη-Τριπ
Ποταμός 2013
Σελ. 536, τιμή € 23,00

alt

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΗ ΔΟΞΙΑΔΗ - ΤΡΙΠ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το υπερκινητικό παιδί, του Ουμπέρτο Τζουκάρντι Μέρλι

Το υπερκινητικό παιδί, του Ουμπέρτο Τζουκάρντι Μέρλι

Για το βιβλίο «Το υπερκινητικό παιδί - Δεν μπορώ να σταματήσω» (μτφρ. Γιοβάνα Βεσσαλά) του ψυχαναλυτή Ουμπέρτο Τζουκάρντι Μέρλι που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέλευθος.

Της Ελένης Κορόβηλα

Στο ευσύνοπτο βιβλίο του Το υπερκινητικό παιδί&n...

Τα ζώα και εμείς, της Έλλης Βιντιάδη

Τα ζώα και εμείς, της Έλλης Βιντιάδη

Για το βιβλίο της Έλλης Βιντιάδη «Τα ζώα και εμείς» (σειρά Μικρές Εισαγωγές, εκδ. Παπαδόπουλος). Εικόνα: Υπεύθυνη κέντρου αποκατάστασης ζώων επιβραβεύει έναν μικρό ελέφαντα.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Δεν το περίμενα πως θα το έλ...

Στο βάθος του αιώνα – ένα αφήγημα για την Αθήνα, του Νίκου Βατόπουλου

Στο βάθος του αιώνα – ένα αφήγημα για την Αθήνα, του Νίκου Βατόπουλου

Για το βιβλίο του Νίκου Βατόπουλου «Στο βάθος του αιώνα – Ένα αφήγημα για την Αθήνα» (εκδ. Μεταίχμιο). Στην εικονογράφηση, φωτογραφία της Χριστίνας Κουτσογιάννη που αποτυπώνει ένα «τυπικό» στιγμιότυπο της αθηναϊκής ζωής. 

Της Έλενας Χουζούρη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γκυστάβ Φλωμπέρ: «...η ανούσια ζωή που ζούσε ήταν η ευτυχία που είχε ονειρευτεί»

Γκυστάβ Φλωμπέρ: «...η ανούσια ζωή που ζούσε ήταν η ευτυχία που είχε ονειρευτεί»

Μια μέρα σαν σήμερα, 8 Μαϊου 1880, πέθανε στην πόλη Κρουασέ στη Νορμανδία της Γαλλίας ο Γκυστάβ Φλωμπέρ. Εκεί είχε ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του. Ήταν 58 ετών και άφηνε πίσω του έργο που τον κατατάσσει μεταξύ των σπουδαιότερων συγγραφέων. 

Του Λεωνίδα Καλούση

...
Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Ανακοινώθηκαν τα δεκατρία βιβλία πεζογραφίας που συγκροτούν τη μακρά λίστα για το βραβείο 2021 του περιοδικού Κλεψύδρα.

Επιμέλεια: Book Press

H Μακρά Λίστα του Βραβείου Πεζογραφίας 2021 του Περιοδικού Κλεψύδρα, περιλαμβάνει βιβλία...

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαΐου 1862, πέθανε σε ηλικία 44 ετών από φυματίωση στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης ο Αμερικανός φιλόσοφος, φυσιοδίφης και συγγραφέας Χένρι Ντέιβιντ Θορώ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί στις 12 Ιουλίου 1817, το τρίτο παιδί ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Παναγή Παναγιωτόπουλου «Περιπέτειες της μεσαίας τάξης – Κοινωνιολογικές καταγραφές στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την επιστολική νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού «Άρης», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Ένας ερευνητή...

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ