World Geopolitics

Η χρονιά που ολοκληρώνεται προφανώς δεν ήταν μια συνηθισμένη χρονιά. Όσα συνέβησαν θα μείνουν στην Ιστορία και θα διαμορφώσουν τη γενιά μας και όλες τις επόμενες. Καθώς πλέον υπάρχουν οι πρώτες ενδείξεις ότι ο Covid θα ηττηθεί, πολλοί αναρωτιούνται αν αυτό που έρχεται θα είναι μια έκρηξη χαράς και ανάπτυξης, ή αν θα είναι μια περίοδος στοχασμού και ανακατατάξεων.

Του Λεωνίδα Καλούση

Δεν είναι τυχαίο ότι από το 2010 μέχρι σήμερα συνεχώς μεταβάλλονται οι ορισμοί για την ηθική, τη δημοκρατία και την ελευθερία. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης, η αλλαγή του κλίματος, τα φαινόμενα παραπληροφόρησης, είναι μόνο μερικά από όσα δίνουν ώθηση σε νέα κοινωνικά φαινόμενα που εντείνουν τον χαοτικό χαρακτήρα της καθημερινότητας.

Μπορεί το κυρίαρχο γεγονός του 2020 να ήταν η πανδημία του Covid, όμως δεν ήταν το μόνο που προκάλεσε αναταραχή στον πλανήτη.

Μπορεί το κυρίαρχο γεγονός του 2020 να ήταν η πανδημία του Covid, όμως δεν ήταν το μόνο που προκάλεσε αναταραχή στον πλανήτη. Οι αδιάκοπες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι αλλεπάλληλες κρίσεις που δημιουργεί ο Ερντογάν προσπαθώντας να εδραιωθεί ως Μεγάλη Δύναμη στην περιοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι πολωμένες εκλογές στις ΗΠΑ, ο σκληρός αγώνας για εξουσία μεταξύ Δύσης, Ρωσίας και Κίνας. Όλα συνθέτουν ένα πολύπλοκο παζλ για τη νέα δεκαετία που ξεκινάει σε λίγες ημέρες.

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια το μέλλον, αλλά όποιος γνωρίζει καλά το παρελθόν και τις πραγματικές αιτίες των πραγμάτων, σίγουρα έχει ένα καλό προβάδισμα.

dioptra aixmalotoi geografiasΟ σπουδαίος Βρετανός δημοσιογράφος Tim Marshall με το βιβλίο του «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας», που κυκλοφορεί σε νέα αναθεωρημένη έκδοση (εκδ. Διόπτρα), αναλύει με διορατικότητα την παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή. Ο Πούτιν, προκειμένου να εξασφαλίσει την κυριαρχία του θα συγκρουστεί για την Κριμαία και δεν θα επιτρέψει την περαιτέρω διείσδυση του ΝΑΤΟ σε χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ. Η αχανής Ρωσία βρυχάται προς κάθε κατεύθυνση, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία βρίσκεται σε ένα ιδιότυπο μεταίχμιο: Την οικονομική κρίση του Νότου, διαδέχεται ένα μακρόσυρτο Brexit που ακόμα δεν έχει τελεσφορήσει και τις συνέπειές του ακόμα δεν μπορούμε να αποκρυπτογραφήσουμε πλήρως.

Την ίδια ώρα, η Κίνα ακροβατεί. Καθώς διευρύνει τα τεχνολογικά και πολιτιστικά ανοίγματά της στη Δύση, οι αξίες της θα συγκρουστούν με πράγματα που εμείς θεωρούμε δεδομένα. Από τη μία κινέζικες εταιρείες δημιουργούν πετυχημένες εφαρμογές ελευθερίας έκφρασης, όπως το TikTok, και από την άλλη το Κόμμα θεωρεί επικίνδυνες θεωρίες τα ατομικά δικαιώματα και τη Δημοκρατία. Το NBA και το Χόλυγουντ εισέρχονται μαζικά στην αγορά της Κίνας, όμως οι δυτικοί πιστοί τους οπαδοί, ειδικά όσοι ανήκουν στη «γενιά Ζ», θέλουν τα αγαπημένα τους brands να έχουν κοινωνικό πρόσωπο και να παίρνουν θέση για όσα συμβαίνουν.

Από τη μία κινέζικες εταιρείες δημιουργούν πετυχημένες εφαρμογές ελευθερίας έκφρασης, όπως το TikTok, και από την άλλη το Κόμμα θεωρεί επικίνδυνες θεωρίες τα ατομικά δικαιώματα και τη Δημοκρατία.

Επιπλέον, η Κίνα θα βρεθεί μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης για έναν ακόμα λόγο. Από τη μια χρειάζεται να συνεχίσει τη βιομηχανοποίησή της καθώς εκσυγχρονίζεται και αυξάνει το βιοτικό της επίπεδο, αλλά από την άλλη αυτή η ίδια διαδικασία απειλεί την παραγωγή τροφίμων. Αν δεν μπορέσει να δώσει λύση σε αυτό το πρόβλημα, τότε θα προκύψουν αναταραχές.

Το ταξίδι του Marshall συνεχίζεται και σε άλλες «θερμές» περιοχές του κόσμου, από την Ινδία μέχρι τη Λατινική Αμερική, και από τη Δυτική Ευρώπη ως την Αρκτική. Από όσα αναλύει με οξυδέρκεια ο Marshall, το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: Η Γεωγραφία πρέπει να έχει πάντα προτεραιότητα στο μυαλό ενός ηγέτη. Είναι απίστευτος ο ρόλος που παίζουν τα βουνά, τα ποτάμια, τα νησιά και οι θάλασσες στην άσκηση εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Οριοθετεί το πού φτάνει ένα Έθνος και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον του.

dioptra ethni se anataraxiΑκριβώς αυτό μελετάει και ο διαπρεπής και πολυβραβευμένος συγγραφέας και καθηγητής Γεωγραφίας Jared Diamondστο νέο του βιβλίο «Έθνη σε Αναταραχή» (εκδ. Διόπτρα). Παίρνοντας παραδείγματα από την Ιστορία και συνδυάζοντάς τα με ευρήματα από πολλές διαφορετικές επιστήμες, μελετάει το πώς τα έθνη αντιμετωπίζουν τεράστιες κρίσεις που απειλούν την ίδια τους την ύπαρξη.

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε κρίσιμη καμπή τόσο ως προς την αντιμετώπιση της πανδημίας, όσο και ευρύτερα, ως προς την αντιμετώπιση των επικίνδυνων προκλήσεων από τα ανατολικά. Μπορούμε να διδαχτούμε πολλά από τη μάχη για επιβίωση της Φινλανδίας, τη δικτατορία στη Χιλή, αλλά και το χτίσιμο της Γερμανίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην αυγή του 2021 θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε κατακλυσμικές αλλαγές στο εμπόριο, την οικονομία και την κοινωνική μας συμπεριφορά. Το πώς ένα κράτος θα ανταπεξέλθει, θα καθοριστεί όχι μόνο από τη γεωπολιτική δύναμή του, αλλά και από την ψυχολογία και την κριτική ικανότητα των πολιτών του. Αν είμαστε καλά πληροφορημένοι και μπορούμε να αναγνωρίσουμε τις αιτίες πίσω από τις αφορμές, μειώνουμε τους διαχωρισμούς κάνουμε δυνατή την κοινωνία και κατ’ επέκταση όλη τη χώρα. Είναι κάτι που θα χρειαστούμε.

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε κρίσιμη καμπή τόσο ως προς την αντιμετώπιση της πανδημίας, όσο και ευρύτερα, ως προς την αντιμετώπιση των επικίνδυνων προκλήσεων από τα ανατολικά. 

Γιατί όταν πια θα έχουμε αφήσει πίσω το 2020, θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε τρία θέματα που παραμένουν σαν δαμόκλειος σπάθη πάνω από τον πλανήτη μας: Κλιματική αλλαγή, εξάντληση πόρων του πλανήτη, παγκόσμια ανισότητα.

Αν κάθε χώρα αξιοποιήσει όσα έμαθε πολεμώντας τον covid, στη μάχη απέναντι σε αυτά τα τρία τεράστια αγκάθια, τότε, παραδόξως, η τραγωδία της πανδημίας θα μας έχει βοηθήσει να σώσουμε τον κόσμο.

Τέλος, από τις ίδιες εκδόσεις, μπορείτε να βρείτε περισσότερα βιβλία προβληματισμού για τη γεωπολιτική και τις διεθνείς σχέσεις στη σειρά βιβλίων πολιτικής και ιστορίας.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους», της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές – Στα λημέρια της θηλυκότητας

«Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους», της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές – Στα λημέρια της θηλυκότητας

Με αφορμή το βιβλίο της ψυχαναλύτριας Κλαρίσα Πίνκολα Εστές «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους» (μτφρ. Δέσποινα Παπαγιαννοπούλου, εκδ. Κέλευθος). Στην κεντρική εικόνα, λεπτομέρεια από το έργο Wolf Alice (for Angela Carter) της Gina Litherland (2011).

Της Ιωάννας Σπηλιοπούλου

...
«Η δύναμη της αγάπης», του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ – Μια πνευματική αυτοβιογραφία

«Η δύναμη της αγάπης», του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ – Μια πνευματική αυτοβιογραφία

Για το βιβλίο «Η δύναμη της αγάπης - Εκλογή από τα κηρύγματά του» του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (μτφρ. Θανάσης Θ. Νιάρχος) που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη. 

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

Ο αγώνας του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ για τα δικαιώματα των μαύρων πολ...

«Όπλα μαθημαΖικής καταστροφής», της Κάθι Ο' Νιλ – Πόσο επικίνδυνοι μπορεί να γίνουν οι αριθμοί για τη δημοκρατία;

«Όπλα μαθημαΖικής καταστροφής», της Κάθι Ο' Νιλ – Πόσο επικίνδυνοι μπορεί να γίνουν οι αριθμοί για τη δημοκρατία;

Για το βιβλιο της Cathy O' Neil «Όπλα μαθημαζικής καταστροφής - Πώς τα μεγάλα δεδομένα αυξάνουν την ανισότητα και απειλούν τη Δημοκρατία» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης, εκδ. ΕΑΠ).

Του Ανδρέα Χατζηνικολάου

Πόσο επικίνδυνοι μπορεί να γίνουν οι αριθμοί γι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

5 λεπτά με τον Λουκά Αναγνωστόπουλο

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Λουκάς Αναγνωστόπουλος με αφορμή το βιβλίο του «Οι μύθοι του χθες και οι άνθρωποι του σήμερα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. 

Επιμέλεια: Book Press

«Οι αρχαίοι μύθοι είναι συναρπαστικοί και διαχρο...

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

«Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ, από την Ομάδα Cartel: για λίγες ακόμη μέρες On demand

Ο Cartel Τεχνοχώρος προτείνει: «Άνθρωποι και Ποντίκια» του Τζον Στάινμπεκ σε σκηνοθεσία Βασίλη Μπισμπίκη ON DEMAND, για λίγες ακόμη ημέρες μέχρι το τέλος Ιανουαρίου, από Σάββατο 22 έως και 30 Ιανουαρίου.

Επιμέλεια: Book Press

...
Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Αλεξάνδρα Γρηγορίου: «Ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας»

Μια κουβέντα γνωριμίας με τη συγγραφέα Αλεξάνδρα Γρηγορίου η οποία με το μυθιστόρημά της «Το μυστικό της Μελίνας» (εκδ. Αρμός) έκανε πρόσφατα την εμφάνισή της, «ένα ταξίδι αυτογνωσίας μιας σύγχρονης γυναίκας», όπως το χαρακτηρίζει η ίδια. 

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ