World Geopolitics

Η χρονιά που ολοκληρώνεται προφανώς δεν ήταν μια συνηθισμένη χρονιά. Όσα συνέβησαν θα μείνουν στην Ιστορία και θα διαμορφώσουν τη γενιά μας και όλες τις επόμενες. Καθώς πλέον υπάρχουν οι πρώτες ενδείξεις ότι ο Covid θα ηττηθεί, πολλοί αναρωτιούνται αν αυτό που έρχεται θα είναι μια έκρηξη χαράς και ανάπτυξης, ή αν θα είναι μια περίοδος στοχασμού και ανακατατάξεων.

Του Λεωνίδα Καλούση

Δεν είναι τυχαίο ότι από το 2010 μέχρι σήμερα συνεχώς μεταβάλλονται οι ορισμοί για την ηθική, τη δημοκρατία και την ελευθερία. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης, η αλλαγή του κλίματος, τα φαινόμενα παραπληροφόρησης, είναι μόνο μερικά από όσα δίνουν ώθηση σε νέα κοινωνικά φαινόμενα που εντείνουν τον χαοτικό χαρακτήρα της καθημερινότητας.

Μπορεί το κυρίαρχο γεγονός του 2020 να ήταν η πανδημία του Covid, όμως δεν ήταν το μόνο που προκάλεσε αναταραχή στον πλανήτη.

Μπορεί το κυρίαρχο γεγονός του 2020 να ήταν η πανδημία του Covid, όμως δεν ήταν το μόνο που προκάλεσε αναταραχή στον πλανήτη. Οι αδιάκοπες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι αλλεπάλληλες κρίσεις που δημιουργεί ο Ερντογάν προσπαθώντας να εδραιωθεί ως Μεγάλη Δύναμη στην περιοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι πολωμένες εκλογές στις ΗΠΑ, ο σκληρός αγώνας για εξουσία μεταξύ Δύσης, Ρωσίας και Κίνας. Όλα συνθέτουν ένα πολύπλοκο παζλ για τη νέα δεκαετία που ξεκινάει σε λίγες ημέρες.

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια το μέλλον, αλλά όποιος γνωρίζει καλά το παρελθόν και τις πραγματικές αιτίες των πραγμάτων, σίγουρα έχει ένα καλό προβάδισμα.

dioptra aixmalotoi geografiasΟ σπουδαίος Βρετανός δημοσιογράφος Tim Marshall με το βιβλίο του «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας», που κυκλοφορεί σε νέα αναθεωρημένη έκδοση (εκδ. Διόπτρα), αναλύει με διορατικότητα την παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή. Ο Πούτιν, προκειμένου να εξασφαλίσει την κυριαρχία του θα συγκρουστεί για την Κριμαία και δεν θα επιτρέψει την περαιτέρω διείσδυση του ΝΑΤΟ σε χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ. Η αχανής Ρωσία βρυχάται προς κάθε κατεύθυνση, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία βρίσκεται σε ένα ιδιότυπο μεταίχμιο: Την οικονομική κρίση του Νότου, διαδέχεται ένα μακρόσυρτο Brexit που ακόμα δεν έχει τελεσφορήσει και τις συνέπειές του ακόμα δεν μπορούμε να αποκρυπτογραφήσουμε πλήρως.

Την ίδια ώρα, η Κίνα ακροβατεί. Καθώς διευρύνει τα τεχνολογικά και πολιτιστικά ανοίγματά της στη Δύση, οι αξίες της θα συγκρουστούν με πράγματα που εμείς θεωρούμε δεδομένα. Από τη μία κινέζικες εταιρείες δημιουργούν πετυχημένες εφαρμογές ελευθερίας έκφρασης, όπως το TikTok, και από την άλλη το Κόμμα θεωρεί επικίνδυνες θεωρίες τα ατομικά δικαιώματα και τη Δημοκρατία. Το NBA και το Χόλυγουντ εισέρχονται μαζικά στην αγορά της Κίνας, όμως οι δυτικοί πιστοί τους οπαδοί, ειδικά όσοι ανήκουν στη «γενιά Ζ», θέλουν τα αγαπημένα τους brands να έχουν κοινωνικό πρόσωπο και να παίρνουν θέση για όσα συμβαίνουν.

Από τη μία κινέζικες εταιρείες δημιουργούν πετυχημένες εφαρμογές ελευθερίας έκφρασης, όπως το TikTok, και από την άλλη το Κόμμα θεωρεί επικίνδυνες θεωρίες τα ατομικά δικαιώματα και τη Δημοκρατία.

Επιπλέον, η Κίνα θα βρεθεί μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης για έναν ακόμα λόγο. Από τη μια χρειάζεται να συνεχίσει τη βιομηχανοποίησή της καθώς εκσυγχρονίζεται και αυξάνει το βιοτικό της επίπεδο, αλλά από την άλλη αυτή η ίδια διαδικασία απειλεί την παραγωγή τροφίμων. Αν δεν μπορέσει να δώσει λύση σε αυτό το πρόβλημα, τότε θα προκύψουν αναταραχές.

Το ταξίδι του Marshall συνεχίζεται και σε άλλες «θερμές» περιοχές του κόσμου, από την Ινδία μέχρι τη Λατινική Αμερική, και από τη Δυτική Ευρώπη ως την Αρκτική. Από όσα αναλύει με οξυδέρκεια ο Marshall, το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: Η Γεωγραφία πρέπει να έχει πάντα προτεραιότητα στο μυαλό ενός ηγέτη. Είναι απίστευτος ο ρόλος που παίζουν τα βουνά, τα ποτάμια, τα νησιά και οι θάλασσες στην άσκηση εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Οριοθετεί το πού φτάνει ένα Έθνος και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον του.

dioptra ethni se anataraxiΑκριβώς αυτό μελετάει και ο διαπρεπής και πολυβραβευμένος συγγραφέας και καθηγητής Γεωγραφίας Jared Diamondστο νέο του βιβλίο «Έθνη σε Αναταραχή» (εκδ. Διόπτρα). Παίρνοντας παραδείγματα από την Ιστορία και συνδυάζοντάς τα με ευρήματα από πολλές διαφορετικές επιστήμες, μελετάει το πώς τα έθνη αντιμετωπίζουν τεράστιες κρίσεις που απειλούν την ίδια τους την ύπαρξη.

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε κρίσιμη καμπή τόσο ως προς την αντιμετώπιση της πανδημίας, όσο και ευρύτερα, ως προς την αντιμετώπιση των επικίνδυνων προκλήσεων από τα ανατολικά. Μπορούμε να διδαχτούμε πολλά από τη μάχη για επιβίωση της Φινλανδίας, τη δικτατορία στη Χιλή, αλλά και το χτίσιμο της Γερμανίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην αυγή του 2021 θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε κατακλυσμικές αλλαγές στο εμπόριο, την οικονομία και την κοινωνική μας συμπεριφορά. Το πώς ένα κράτος θα ανταπεξέλθει, θα καθοριστεί όχι μόνο από τη γεωπολιτική δύναμή του, αλλά και από την ψυχολογία και την κριτική ικανότητα των πολιτών του. Αν είμαστε καλά πληροφορημένοι και μπορούμε να αναγνωρίσουμε τις αιτίες πίσω από τις αφορμές, μειώνουμε τους διαχωρισμούς κάνουμε δυνατή την κοινωνία και κατ’ επέκταση όλη τη χώρα. Είναι κάτι που θα χρειαστούμε.

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε κρίσιμη καμπή τόσο ως προς την αντιμετώπιση της πανδημίας, όσο και ευρύτερα, ως προς την αντιμετώπιση των επικίνδυνων προκλήσεων από τα ανατολικά. 

Γιατί όταν πια θα έχουμε αφήσει πίσω το 2020, θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε τρία θέματα που παραμένουν σαν δαμόκλειος σπάθη πάνω από τον πλανήτη μας: Κλιματική αλλαγή, εξάντληση πόρων του πλανήτη, παγκόσμια ανισότητα.

Αν κάθε χώρα αξιοποιήσει όσα έμαθε πολεμώντας τον covid, στη μάχη απέναντι σε αυτά τα τρία τεράστια αγκάθια, τότε, παραδόξως, η τραγωδία της πανδημίας θα μας έχει βοηθήσει να σώσουμε τον κόσμο.

Τέλος, από τις ίδιες εκδόσεις, μπορείτε να βρείτε περισσότερα βιβλία προβληματισμού για τη γεωπολιτική και τις διεθνείς σχέσεις στη σειρά βιβλίων πολιτικής και ιστορίας.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ποιος ακυρώνει τι;» της Λορ Μιρά (κριτική) – Σύγχρονη πολιτισμική πολιτική και Cancel culture

«Ποιος ακυρώνει τι;» της Λορ Μιρά (κριτική) – Σύγχρονη πολιτισμική πολιτική και Cancel culture

Σκέψεις για την κουλτούρα της ακύρωσης με αφορμή το βιβλίο της Laure Murat «Ποιος ακυρώνει τι; – Σκέψεις για την cancel culture» (μτφρ. Γιάννης Κτενάς, εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Θυμήθηκα το 1984 του Τζορτζ Όργουελ, όπου η υπ...

«Η σεξουαλικότητα στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα» της Ντάγκμαρ Χέρτζοκ (κριτική)

«Η σεξουαλικότητα στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα» της Ντάγκμαρ Χέρτζοκ (κριτική)

Για τη μελέτη της Dagmar Herzog «Η σεξουαλικότητα στην Ευρώπη τον 20ό αιώνα – Μια ιστορία» (μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, επιστ. επιμ.-πρόλογος, Έφη Αβδελά, εκδ. Gutenberg).

Του Νίκου Ξένιου

To βιβλίο της Ντάγκμαρ Χέρτζοκ Η σεξουαλικό...

Διερευνώντας την ψυχολογία του θρησκευτικού βιώματος: Χριστιανισμός, μουσουλμανισμός, ισλαμισμός

Διερευνώντας την ψυχολογία του θρησκευτικού βιώματος: Χριστιανισμός, μουσουλμανισμός, ισλαμισμός

Ένα κείμενο με αφορμή το βιβλίο του William James «Οι παραλλαγές της θρησκευτικής εμπειρίας» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες) και το βιβλίο της Anne-Clémentine Larroque «Η γεωπολιτική των ισλαμισμών» (μτφρ. Γιάννης Σιδέρης, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: «Η έκσταση της Αγίας Θηρεσίας», του&nbs...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία στην Ουκρανία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Μια σπάνια ευκαιρία δόθηκε στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου που διεξάγεται στα Χανιά. Ο Ουκρανός συγγραφέας Αντρέι Κούρκoφ, συνομίλησε με τον συγγραφέα Σταύρο Ζουμπουλάκη. Ο διάλογος που ανέπτυξαν ήταν ουσιαστικός κι αποκαλυπτικός για το τι σημαίνει εθνική ταυτότητα για έναν ρωσόφωνο Ουκρανό και πώς εξηγεί τον δ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ