alt

Για το βιβλίο Πλουτάρχου «Οι συμφορές του δανεισμού – Περί του μη δειν δανείζεσθαι» (μτφρ. Πολυξένη Παπαπάνου, εκδ. Νεφέλη).

Της Νότας Χρυσίνα

Ο Πλούταρχος έζησε περίπου το 45-120 μ.Χ. και είναι γνωστός για το έργο του Βίοι Παράλληλοι, με το οποίο θεμελιώθηκε η φήμη του. Η επίδραση που άσκησε το έργο του ήταν τεράστια. Ειδικά μεταξύ του 16ου και 18ου αιώνα η διάδοσή του στους μορφωμένους κύκλους της Ευρώπης υπήρξε μεγάλη. Μεταξύ των θαυμαστών του περιλαμβάνονται οι Έρασμος, Μονταίνιος, Σαίξπηρ, Ρουσσώ, Γκαίτε, Καβάφης και άλλοι. Ο Πλούταρχος συνέγραψε επίσης διακόσια περίπου κείμενα (σώζονται τα 78) που ονομάστηκαν «Ηθικά». Η ομιλία του «Περί του μη δειν δανείζεσθαι» εκφωνήθηκε πιθανότατα στην Αθήνα το 92 μ.Χ. Η νεότερη έρευνα έχει καταδείξει ότι πρόκειται για έργο της ώριμης περιόδου του Πλούταρχου.

Το έργο αφορά και τον σημερινό αναγνώστη ο οποίος γεννιέται, ζει και πεθαίνει μέσα σε μία από τις δριμύτερες κρίσεις του οικονομικού συστήματος. Οι παραινέσεις του Πλουτάρχου φαίνονται απλοϊκές, ωστόσο ισχύουν για κάθε άνθρωπο σε όλες τις εποχές. Ο δανεισμός σε κάνει δούλο.

Ο αρχαίος βιογράφος γεννήθηκε στη Χαιρώνεια της Βοιωτίας όπου και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του. Σπούδασε στην Αθήνα στην Ακαδημία. Δάσκαλός του υπήρξε ο Αμμώνιος. Ταξίδεψε στην Ασία και την Ιταλία. Ο Πλούταρχος αναφέρεται ιδιαίτερα στη Ρώμη στον «Βίο του Δημοσθένη». Σύμφωνα με την Σούδα, ο Πλούταρχος έγινε ύπατος και έπαρχος της Ελλάδας αλλά και επώνυμος άρχοντας στην πόλη του. Διετέλεσε, επίσης, ιερέας στους Δελφούς, αξίωμα που αποτελούσε την πιο μεγάλη αρχή του θρησκευτικού κέντρου. Τα ενδιαφέροντά του ήταν πολλαπλά και συγκεντρώνονται στα συγγράμματά του υπό τον –όχι πολύ πετυχημένο– τίτλο «Ηθικά». Ο Πλούταρχος υπήρξε μεγάλος θαυμαστής του Πλάτωνα και είναι πολύ επηρεασμένος από τη Στοά. Εγκωμιάζει την χαρωπή ψυχική γαλήνη, τον σκοπό στον οποίο κατατείνουν όλα τα ελληνιστικά συστήματα. Στα συγγράμματά του διαπιστώνουμε ισχυρή διδακτική διάθεση, φιλοσοφικό στοχασμό αλλά και πολεμική εναντίον των Στωικών και Επικούρειων. Υπήρξε διονυσιακός μύστης. Μπορούμε επίσης να πούμε πως ήταν από τους πρώτους θεωρητικούς της λογοτεχνίας, καθώς έγραψε ερμηνευτικά συγγράμματα στον Όμηρο, τον Ησίοδο και τον Ηρόδοτο.

Στην ομιλία του «Περί του μη δειν δανείζεσθαι» σχολιάζει με διάθεση «παιδαγωγική» τις συνέπειες της υπερχρέωσης, σε πιστωτές ντόπιους και ξένους, κυρίως Ιταλούς. Το έργο αφορά και τον σημερινό αναγνώστη ο οποίος γεννιέται, ζει και πεθαίνει μέσα σε μία από τις δριμύτερες κρίσεις του οικονομικού συστήματος. Οι παραινέσεις του Πλουτάρχου φαίνονται απλοϊκές, ωστόσο ισχύουν για κάθε άνθρωπο σε όλες τις εποχές. Ο δανεισμός σε κάνει δούλο.

«Θέλω να δείξω σε όσους σπεύδουν απερίσκεπτα να δανειστούν πόση ντροπή φέρνει αυτό και πόση στέρηση ελευθερίας, καθώς και ότι ο δανεισμός είναι πράξη υπέρτατης αφροσύνης και µαλθακότητας. Έχεις; Μη δανείζεσαι, γιατί δεν θα ξεπληρώσεις το χρέος σου. Χρεωνόµαστε για να πληρώσουμε όχι το ψωμί και το κρασί, µα εξοχικές κατοικίες, δούλους, µουλάρια, ανάκλιντρα και τραπεζώµατα».

Ο δανεισμός, γράφει ο συγγραφέας, γίνεται από όσους δεν έχουν ανάγκες αλλά θέλουν να ζουν στη χλιδή. Απόδειξη ότι κανείς δεν δανείζει άνθρωπο που δεν έχει οικονομικούς πόρους∙ δανείζουν σ’ εκείνους που επιθυμούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη άνεση.

Ο δανεισμός, γράφει ο συγγραφέας, γίνεται από όσους δεν έχουν ανάγκες αλλά θέλουν να ζουν στη χλιδή. Απόδειξη ότι «κανείς δεν δανείζει άνθρωπο που δεν έχει οικονομικούς πόρους∙ δανείζουν σ’ εκείνους που επιθυμούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη άνεση∙ και φέρνουν μάρτυρες και παρέχουν εγγυήσεις για το ότι είναι άξιοι δανεισμού επειδή έχουν περιουσία».

Ο δανειστής γίνεται τύραννός σου καθώς «βάζει πωλητήριο στην ελευθερία σου», σε οδηγεί να χάσεις την αξιοπρέπειά σου καθώς «αν πας στην πόρτα του, την κρατάει κλειστή∙ και αν μείνεις στο σπίτι σου, στήνεται στο κατώφλι και σου βροντά αδιάκοπα την πόρτα».

Ο Πλούταρχος σημειώνει πως το πρόβλημα του δανεισμού είναι παλιό και είχε απασχολήσει τον Πλάτωνα στο έργο του Νόμοι:

Ο Πλάτωνας στους Νόμους απαγορεύει να παίρνει κανείς νερό από τη γη των γειτόνων του αν δεν έχει πρώτα αποτύχει να βρει νερό στον δικό του τόπο, έχοντας σκάψει μέχρι να συναντήσει την λεγόμενη κεραμίτιδα, δηλαδή στρώμα αργίλου, επιβάλλει ωστόσο να μοιράζονται το νερό των γειτόνων τους όσοι δεν μπορούν να έχουν δικό τους, καθώς ο νόμος οφείλει, στη δυσπραγία, να παρέχει βοήθεια. Δεν θα έπρεπε λοιπόν να υπάρχει και για τα χρήματα νόμος, που να απαγορεύει στους ανθρώπους να δανείζονται από άλλους και να καταφεύγουν σε ξένες πηγές, αν πρώτα δεν εξετάσουν τη δική τους περιουσία και τις δικές τους δυνατότητες, και δεν ξεχωρίσουν και συγκεντρώσουν, σταγόνα, σταγόνα, ό,τι τους είναι χρήσιμο και αναγκαίο;
alt
Ο Πλούταρχος
 

Και συνεχίζει με συμβουλές προς τους συμπολίτες του:

Έτσι κι εσύ, στη φτώχεια, που πολλά κακά φέρνει μαζί της, μην προσθέτεις και τις ταλαιπωρίες του δανεισμού και του χρέους, αλλά και μην της στερείς το μόνο στο οποίο υπερέχει του πλούτου, την ξεγνοιασιά. Γιατί τότε προκύπτει η γελοία κατάσταση της παροιμίας: Δεν μπορώ να κουβαλήσω την κατσίκα, φορτώστε στους ώμους μου το βόδι.

Οι άνθρωποι, γράφει ο Πλούταρχος, φορτώνουν τον εαυτό τους με προβλήματα και δεν εκτιμούν ότι έχουν την υγεία τους και μπορούν να έχουν όσα χρειάζονται μέσα από την εργασία τους.

Ο δανεισμός, όμως, οδηγεί στην υπερχρέωση, καθώς οι τόκοι μαζεύονται σαν τους ανέμους στη θάλασσα όπως τους παρομοιάζει ο Όμηρος στο απόσπασμα της Οδύσσειας που παραθέτει ο Πλούταρχος: «Και με τα λόγια αυτά, τα νέφη σύναξε / και τάραξε τη θάλασσα∙ / και χύμηξαν ο σιρόκος κι ο νοτιάς, μαζί / κι ένας πουνέντες μανιασμένος». Επίσης, ο Πλούταρχος περιγράφει τον άνθρωπο που πνίγεται από τα χρέη εξαιτίας των τόκων που συσσωρεύονται όπως τον άνθρωπο που κινδυνεύει να πνιγεί στη θάλασσα:

Έτσι κι οι τόκοι σωρεύονται ο ένας πάνω στον άλλο∙ κι ο άνθρωπος που βλέπει να τον πνίγουν τα χρέη, αγωνίζεται να μείνει στην επιφάνεια, μα δεν μπορεί να κολυμπήσει μακριά απ’ όσα τον βαραίνουν και να γλιτώσει∙ τον παρασύρουν στον βυθό και αφανίζεται μαζί με τους φίλους που είχαν εγγυηθεί για το δάνειό του.

Κι όμως οι οφειλέτες ανέχονται τις πιέσεις των δανειστών, ανέχονται να καταβάλλουν φόρο υποτέλειας, να γίνονται σκλάβοι, να εξαπατώνται· και υπομένουν, όπως ο Φινέας, να τους κλέβουν και να τους λεηλατούν φτερωτές Άρπυιες, που τους αρπάζουν την τροφή χωρίς καν να περιμένουν να έρθει η ώρα της.

Στη συνέχεια παραθέτει περιπτώσεις ανθρώπων που προτίμησαν την ελευθερία από τη σκλαβιά των δανείων και της ιδιοκτησίας: ο Κράτης από τη Θήβα, ο Αναξαγόρας και ο Φιλόξενος.

Ο Θηβαίος Κράτης, χωρίς να έχει κανέναν δανειστή να τον πιέζει και χωρίς μάλιστα να χρωστάει σε κανέναν, μη μπορώντας ν’ αντέξει τις καθημερινές ευθύνες, τις έγνοιες και τους περισπασμούς, εγκατέλειψε μια περιουσία οκτώ ταλάντων, φόρεσε έναν φθαρμένο χιτώνα, πήρε κι ένα δερμάτινο σακούλι, και βρήκε καταφύγιο στη φιλοσοφία και την πενία. Ενώ ο Αναξαγόρας άφησε τη γη του να γίνει βοσκοτόπι. Αλλά γιατί μιλάμε γι’ αυτούς, όταν ο Φιλόξενος, ο λυρικός ποιητής, έχοντας κλήρο σε σικελική αποικία, πολύ άνετη ζωή και πλούσιο σπιτικό, βλέποντας να βασιλεύει γύρω του η τρυφή, η ηδυπάθεια και η αμουσία, είπε: «Μα τους θεούς, απ’ το να χαθώ εγώ εξαιτίας αυτών των αγαθών, προτιμότερο να χάσω εγώ αυτά»· κι αφήνοντας σε άλλους τον κλήρο του, εγκατέλειψε το νησί. Κι όμως οι οφειλέτες ανέχονται τις πιέσεις των δανειστών, ανέχονται να καταβάλλουν φόρο υποτέλειας, να γίνονται σκλάβοι, να εξαπατώνται· και υπομένουν, όπως ο Φινέας, να τους κλέβουν και να τους λεηλατούν φτερωτές Άρπυιες, που τους αρπάζουν την τροφή χωρίς καν να περιμένουν να έρθει η ώρα της· αγοράζουν το σιτάρι πριν θεριστεί και το λάδι πριν πέσει η ελιά, και λένε: «Για το κρασί δίνω τόσο» και σημειώνουν την τιμή· ενώ το σταφύλι κρέμεται ακόμη στο κλήμα, προσμένοντας τον Αρκτούρο.

«Οι δανειστές δεν θα υπήρχαν ως είδος, όπως δεν υπάρχουν Κένταυροι και Γοργόνες» γράφει ο Πλούταρχος, θυμίζοντάς μας το ποίημα του Καβάφη «Ιθάκη»:

Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,
τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι,
τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις,
[…]
τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,
αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου,
αν η ψυχή σου δεν τους στήνει εμπρός σου.

Ο Πλούταρχος ήταν αγαπημένος συγγραφέας του αλεξανδρινού ποιητή και αποτέλεσε μία από τις πηγές έμπνευσής του. Γνώριζε σε βάθος τον χαρακτήρα και την ψυχολογία των ηρώων του. Αυτό του επέτρεψε να μπορεί να διδάσκει τους αναγνώστες του και να τους προτρέπει να αποφεύγουν τα δεινά όπως αυτά του δανεισμού:

«Μη δανείζεσαι, γιατί δεν σου λείπουν. Δεν έχεις; Μη δανείζεσαι, γιατί δεν θα ξεπληρώσεις το χρέος σου».

Η ομιλία αυτή θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεράσπιση του δικαιώματος της Ελευθερίας. Ο λόγος είναι φιλοσοφικός και ρητορικός. Άλλωστε, ανήκει στη Δεύτερη Σοφιστική, ένα κίνημα φιλοσοφικό και ρητορικό που άνθησε τα ελληνορωμαϊκά χρόνια. Οι σοφιστές της δεύτερης σοφιστικής υπερέβαιναν τα όρια της ρητορικής, εισβάλλοντας στα πεδία της «λαϊκής» φιλοσοφίας. Διατήρησε την ανεξαρτησία του απέναντι στον κυρίαρχο αττικισμό εισάγοντας στη γραφή του χαρακτηριστικά και λέξεις της Κοινής. Όπως θα διαπιστώσουν οι αναγνώστες και οι αναγνώστριες του βιβλίου, η γλώσσα και το ύφος του κειμένου είναι απλά αλλά επιμελημένα.

Η ομιλία μεταφράστηκε από την Πολυξένη Παπαπάνου και η έκδοση της Νεφέλης περιλαμβάνει και το αρχαίο κείμενο.

* H ΝΟΤΑ ΧΡΥΣΙΝΑ είναι μεταφράστρια, πολιτισμολόγος.

altΟι συμφορές του δανεισμού
Περί του μη δειν δανείζεσθαι
Πλούταρχος
Μτφρ. Πολυξένη Παπαπάνου
Νεφέλη 2013
Σελ. 48, τιμή εκδότη €7,50

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο «Διαφωτισμός τώρα: Λογική, επιστήμη και ουμανισμός για μια καλύτερη ζωή» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης), του Στίβεν Πίνκερ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο Διαφωτισμός τώρα&nbs...

Η περί Θεού διαμάχη: αντικείμενο προβληματισμών και διαλόγου με αφορμή δύο βιβλία

Η περί Θεού διαμάχη: αντικείμενο προβληματισμών και διαλόγου με αφορμή δύο βιβλία

Για το βιβλίο του Richard Dawkins «Ξεπερνώντας τον Θεό – Οδηγός για αρχάριους» (μτφρ. Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Τραυλός) και το βιβλίο του Peter Boghossian «Εγχειρίδιο αθεΐας» (μτφρ. Μαριάννα Τζιαντζή, εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...
«Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών», του Ιμάνουελ Καντ – Η ηθική των απόλυτων σκοπών

«Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών», του Ιμάνουελ Καντ – Η ηθική των απόλυτων σκοπών

Για τη «Θεμελίωση της μεταφυσικής των ηθών» (μτφρ. Κώστας Ανδρουλιδάκης) του Ιμμάνουελ Καντ που κυκλοφορεί από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Κεντρική εικόνα: Πορτρέτο του Καντ, του Adolf von Heydeck © Stadtmuseum Königsberg

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

«Διαφωτισμός ΤΩΡΑ», του Στίβεν Πίνκερ – Τα ιδανικά των Φώτων με τη γλώσσα και τις αντιλήψεις του 21ου αιώνα

Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο «Διαφωτισμός τώρα: Λογική, επιστήμη και ουμανισμός για μια καλύτερη ζωή» (μτφρ. Παναγιώτης Δρεπανιώτης), του Στίβεν Πίνκερ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο Διαφωτισμός τώρα&nbs...

Ποιος πρόδωσε την Άννα Φρανκ; Έρευνα έξι ετών αποκαλύπτει τον ύποπτο-έπληξη

Ποιος πρόδωσε την Άννα Φρανκ; Έρευνα έξι ετών αποκαλύπτει τον ύποπτο-έπληξη

Μια έρευνα έξι ετών για την ανεξιχνίαστη υπόθεση του προσώπου που πρόδωσε την Άννα Φρανκ οδήγησε σε έναν ύποπτο-έκπληξη. Ποιος είναι ο άνθρωπος που κατέδωσε στους Ναζί την κρυψώνα της οικογένειας δίπλα σε κανάλι του Άμστερνταμ και οδήγησε στον θάνατο σε ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης το 1945 την έφηβη Εβραιοπούλα...

Τέσσερα ισπανικά έργα στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς

Τέσσερα ισπανικά έργα στο ξεκίνημα της νέας χρονιάς

Το ισπανικό θέατρο έχει την τιμητική του στις αθηναϊκές σκηνές του Ιανουαρίου. Ιδού τέσσερα έργα που ξεχωρίσαμε. 

Του Νίκου Ξένιου

Σε σημαντική χοροθεατρική διασκευή είδαμε το «Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, που συνοψίζει ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

100 βιβλία ποίησης του 2021 που αξίζει να προσέξετε

Η εκδοτική κίνηση περί την ποίηση και φέτος στη χώρα μας εντονότατη, και σε ένα μεγάλο της κομμάτι πολύ ενδιαφέρουσα και ποιοτική. Οι μεταφράσεις σπουδαίων ξένων ποιητών και ποιητριών, όπως για παράδειγμα έγινε φέτος με τις νομπελίστριες Λουίζ Γκλικ και Βισουάβα Σιμπόρσκα, είναι σημαντικές εκδοτικές χειρονομίες. Πολ...

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Τα καλύτερα δώρα για την Πρωτοχρονιά: 15 ξεχωριστά βιβλία

Την ώρα της αλλαγής του χρόνου, τη μαγική στιγμή που φέρει την υπόσχεση της επανεκκίνησης και την ελπίδα πως αυτή τη νέα χρονιά όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα, το ωραιότερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στους αγαπημένους μας είναι ένα βιβλίο. Επιλέξαμε και προτείνουμε δεκαπέντε όμορφα, εμπνευσμένα, ξεχωριστά βιβλία, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ