alt

Για το βιβλίο του Αλέξη Ζήρα Η ορεσίβια ποιητική μνήμη του Τάσου Πορφύρη. Ο μεταπόλεμος και οι ποιητές της ορεινής ενδοχώρας (εκδ. Ύψιλον).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Ο Αλέξης Ζήρας επί σειρά ετών με κριτική και συγκριτική ικανότητα, με συνέπεια αντιμετωπίζει τα λογοτεχνικά κείμενα, τόσο αυτά που λειτουργούν ως σημαντικοί οδοδείκτες για την πρόσληψη της εξέλιξης σε ό,τι αφορά τη νεοελληνική γραμματεία μέσα στο ευρύτερο πολιτισμικό τοπίο, όσο και αυτά που εντοπίζονται (όπως ο ίδιος προσφυώς ορίζει) στην «περιμετρική της λογοτεχνικής αγοράς» ως βασικό παράγοντα για την αναγνώριση του χαρακτήρα της λογοτεχνικής παραγωγής ως συνόλου (για να παραπέμψω και στον Μιχάλη Μερακλή).

Ο Ζήρας τοποθετεί το αντικείμενο του ενδιαφέροντός του μέσα σε ένα ευρύτερο λογοτεχνικό/πολιτισμικό, κοινωνικό, ιστορικό περιβάλλον, και ταυτόχρονα προβάλλει διεργασίες δημιουργικής παραγωγής, με τις οποίες άλλωστε και ο ίδιος εξ υποκειμένου είναι πλήρως εξοικειωμένος, αφού διαθέτει και το δικό του εργαστήριο, από όπου προήλθε πρωτότυπη λογοτεχνική γραφή.

Με αυτή την προϋπόθεση, ο Ζήρας έχει παρακολουθήσει εν κινήσει, όπως και όλοι (εμείς) οι συνειδητοί «συνοδοιπόροι», την ποίηση της περίφημης Τρίτης Μεταπολεμικής Γενιάς ή Γενιάς του ’70, με την αναζήτηση πάντως προγόνων ή/και με την τεκμηρίωση της απώτερης ή εγγύτερης καταγωγής, όπως αναγνωρίζεται στην έκδοση Γενεαλογικά / Για την ποίηση και τους ποιητές του ’70 (1989). Ενώ παράλληλα έχει προβεί στη σύνθεση μονογραφιών ως αποτύπωση ατομικών δημιουργικών ταυτοτήτων, όπως αυτή η αποτύπωση αντιστοιχεί στις εκδόσεις: Η πεζογραφία του Περικλή Σφυρίδη. Αυτοβιογραφικός λόγος και μυθοπλασία (2000), Από το προσωπικό στο οντολογικό. Μεταβολές της ποιητικής όρασης του Τάκη Καρβέλη (2002), Η ποίηση της αφής. Δοκίμιο ερμηνείας της ποιητικής του Ανέστη Ευαγγέλου (2009).

Στο πλαίσιο αυτό ο Ζήρας τοποθετεί το αντικείμενο του ενδιαφέροντός του μέσα σε ένα ευρύτερο λογοτεχνικό/πολιτισμικό, κοινωνικό, ιστορικό περιβάλλον, και ταυτόχρονα προβάλλει διεργασίες δημιουργικής παραγωγής, με τις οποίες άλλωστε και ο ίδιος εξ υποκειμένου είναι πλήρως εξοικειωμένος, αφού διαθέτει και το δικό του εργαστήριο, από όπου προήλθε πρωτότυπη λογοτεχνική γραφή, όπως αναγνωρίζεται στις ποιητικές συλλογές του Αναζητώντας (1966) ή Ο ύπνος των ερωτιδέων (1976).

Το υλικό στο πρόσφατο βιβλίο του Ζήρα για την ποίηση του Τάσου Πορφύρη (γενν. 1931), οργανωμένο σε δύο ενότητες με τους ειδικότερους, παραστατικούς τίτλους «Τα καταγωγικά, τα γενεαλογικά, ο έρωτας και οι εκδοχές του» και «Η λογοτεχνία ως βλάστημα της εποχής και του τόπου», προσφέρει ποικίλες διόδους επίσκεψης σε μια λογοτεχνική παραγωγή με ιδιαίτερη ποιότητα και ευαισθησία.

Μεταξύ γραμματολογίας και βιογραφίας

Ανεξάρτητα από δεδομένα γραμματολογικά (η ένταξη του Πορφύρη στη λεγόμενη Δεύτερη Μεταπολεμική Γενιά) ή βιογραφικά (η καταγωγή του Πορφύρη από τον Άγιο Κοσμά Πωγωνίου των Ιωαννίνων, με όσα αυτή συνεπάγεται σε βιωματικό και σε γνωστικό φορτίο), ο Ζήρας αξιολογεί μια ακριβώς βιωματική όσο και παραστατική, πλήρη συναισθήματος και συχνά αυτοαναφορική δημιουργική συμπεριφορά, η οποία οδήγησε στην οργάνωση μιας σύνθετης θεματικής με γενικό ενδιαφέρον και γενική εφαρμογή ως ευρηματική διαχείριση εννοιών, όπως: η σχέση της ζωής με τον θάνατο ή η σχέση ανάμεσα σε ζώντες και σε νεκρούς, οι ποικίλες διαπροσωπικές σχέσεις, η απουσία, η απώλεια, η οδύνη, ο νόστος, η φύση, ο ηρωισμός, η σχέση της φαντασίας με την πραγματικότητα, η ήττα, οι θύτες και τα θύματα, η σχέση ανάμεσα στον χρόνο και στο βίωμα ή ανάμεσα στη μνήμη, στον τόπο και στον χρόνο, η ροή του προσωπικού χρόνου, ο ατομικός χωρόχρονος και το ταξίδι πέρα από αυτόν.

alt
Ο Τάσος Πορφύρης
 

Στο βιβλίο αναγνωρίζεται μια εκτενής τοιχογραφία γραμματικών εικόνων, πλούσια σε υλικό με τη συνδρομή του φαινομένου της μεταφοράς, όπου εντάσσεται ως όχημα διατύπωσης και διεκπεραίωσης σημαινομένων και ο συνδυασμός της κοινής ελληνικής με διαλεκτικά στοιχεία του τόπου καταγωγής του Πορφύρη για τη σύνθεση ελεύθερων στίχων με ποικίλες πάντως παρηχήσεις. Εδώ εντοπίζονται προσωποποιημένα στοιχεία της φύσης, λεπτομέρειες πατρογονικού χώρου, η μορφή της πραγματικής ή της νοητής πατρίδας, τοπόσημα του αντικειμενικού κόσμου με βαρύ βιωματικό φορτίο, παραστάσεις-γεγονότα από τον προσωπικό και από τον αντικειμενικό/ιστορικό χρόνο, μοτίβα μεταμορφώσεων από την αρχαία μυθολογία (Ορφέας και Ευρυδίκη), πρόσωπα και προσωπεία ως αποτύπωση των σχέσεων ανάμεσα στην υποκειμενική και στην αντικειμενική πραγματικότητα, πρωτίστως λεπτομέρειες από το περιεχόμενο του εσωτερικού ανθρώπου σε απόλυτη έννοια ή πίσω από το κοινωνικό προσωπείο του.

Ο Ζήρας, με αμεσότητα προφορικού λόγου και με πλούσια ρητορική επιχειρηματολογίας, προτείνει μια ενδιαφέρουσα κριτική ανάγνωση για το ποιητικό έργο του Πορφύρη, με εστίαση κυρίως στην εμβληματική συλλογή Νεμέρτσκα (1961).

Ο Ζήρας, με αμεσότητα προφορικού λόγου και με πλούσια ρητορική επιχειρηματολογίας, προτείνει μια ενδιαφέρουσα κριτική ανάγνωση για το ποιητικό έργο του Πορφύρη, με εστίαση κυρίως στην εμβληματική συλλογή Νεμέρτσκα (1961), ο τίτλος της οποίας λειτούργησε ως τίτλος και στον συγκεντρωτικό τόμο ποιημάτων του Πορφύρη κατά την περίοδο 1961-2011 (έκδοση 2013). Στο πλαίσιο αυτής της ανάγνωσης η Νεμέρτσκα διασταυρώθηκε πολλαπλώς με τις επόμενες ποιητικές συλλογές του Πορφύρη: Το εγκαταλειμμένο σπίτι (1968), Flash Back (1971), Τοπίο (1973), Η Πέμπτη έξοδος (1980), Τα λαβωμένα (1996), Σώμα κινδύνου (2004), Έρημα (2008), Χρονοσυλλέκτης (2011), Οι μέσα μας πληγές (2015).

Ας σημειωθεί ότι ο τίτλος Νεμέρτσκα είναι συγκοπτόμενος τύπος από την ονομασία του όρους Νεμέρτσικα ή Δούσκος (στα σύνορα Ελλάδος-Αλβανίας), το οποίο προσωποποιημένο και με βαρύ φορτίο βιωμάτων διασχίζει την ποίηση του Πορφύρη.

Κατά την ανάγνωση λοιπόν ως ανωτέρω, που αντιπροσωπεύει στην ουσία μια ελεύθερη περιήγηση σε σημασιολογικά πεδία με συνεχείς παλινδρομήσεις για την εξαντλητική ανίχνευση ποικίλων λεπτομερειών, ο Ζήρας αξιοποιεί και την πεζογραφία του Πορφύρη: τις συλλογές διηγημάτων Η δοντάγρα (2006) και Τα σπίτια (2013), ενώ συνυπολογίζει και τη συλλογή λαογραφικού ενδιαφέροντος με τον τίτλο Τα [ει]κονίσματα/εικονοστάσια του χωριού μας (1996).

Κυρίως ο Ζήρας, κατά μία παράλληλη συγκριτική ανάγνωση, τοποθετεί το έργο του Πορφύρη μέσα σε ένα ευρύτατο λογοτεχνικό/πολιτισμικό τοπίο (όπως τεκμηριώνεται και από τα παρακείμενα της έκδοσης), πράγμα που έχει προσδώσει προστιθεμένη αξία στο βιβλίο.

Στο τοπίο αυτό ανήκουν σημαντικά δεδομένα, όπως (ενδεικτικά και όχι βεβαίως εξαντλητικά): Η ποίηση της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ, του Άρη Αλεξάνδρου, του Μανόλη Αναγνωστάκη, του Νικηφόρου Βρεττάκου, του Μιχάλη Γκανά, του Οδυσσέα Ελύτη, του Γιάννη Κοντού, του Κλείτου Κύρου, του Τάσου Λειβαδίτη, του Βύρωνα Λεοντάρη, του Γιώργου Μαρκόπουλου, του Μάρκου Μέσκου, του Κωστή Παλαμά, του Τίτου Πατρίκιου, του Γιώργου Σεφέρη, του Τάκη Σινόπουλου, του Σπύρου Τσακνιά. Ή ο αφηγηματικός λόγος του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη, του Δημήτρη Χατζή, αλλά και του Λεοντίου Μαχαιρά (χρονικογράφος, Κύπρος, 15ος αιώνας). Επίσης τα κριτικά κείμενα του Γιώργου Αράγη, του Χριστόφορου Μηλιώνη, του Γιώργου Παγανού, του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου, του Στέφανου Ροζάνη, του Γ. Π. Σαββίδη, του Κίμωνα Φράιερ. Επίσης το έργο του Μαξίμ Γκόρκι, του Αντρέι Ταρκόφσκι (η εμβληματική κινηματογραφική ταινία Νοσταλγία 1983), του Άλφρεντ Νταίμπλιν (το εξίσου εμβληματικό μυθιστόρημα Μπερλίν Αλεξάντερπλατς 1929).

Για τη σύνθεση αυτού του τοπίου ο Ζήρας εμπλέκει σε καίριες θέσεις με σχετικές αναφορές τόσο τη δημοτική μουσική της Ηπείρου, όσο και τη θεματική φωτογραφιών (τοπία της Ηπείρου) του σπουδαίου φωτογράφου Κώστα Μπαλάφα (1920-2011).

Για τη σύνθεση αυτού του τοπίου ο Ζήρας εμπλέκει σε καίριες θέσεις με σχετικές αναφορές τόσο τη δημοτική μουσική της Ηπείρου, όσο και τη θεματική φωτογραφιών (τοπία της Ηπείρου) του σπουδαίου φωτογράφου Κώστα Μπαλάφα (1920-2011).

Με αυτά τα δεδομένα καθίσταται σαφές ότι η συγκεκριμένη έκδοση είναι δυνατόν να αναγνωρισθεί (και γιατί όχι: να αξιοποιηθεί) ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο γενικότερης πολιτισμικής πληροφόρησης.

Όπως άλλωστε ισχύει –για να επανέλθω εν κατακλείδι– και στην περίπτωση του βιβλίου του Ζήρα με τον τίτλο Γενεαλογικά / Για την ποίηση και τους ποιητές του ’70 (υπενθυμίζω: 1989), το οποίο έχει ενδιαφέρον να προσεγγίσουμε με αυτή τη χρονική απόσταση, σε συνδυασμό μάλιστα και με την αντίστοιχη έκδοση του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου Η γενιά του ’70 (1989, σε νέα έκδοση 2016). Πρόκειται για τη χαρτογράφηση συνιστωσών που προσδιόρισαν τον χαρακτήρα της σημαντικής αυτής ιδιαιτέρως δημιουργικής περιόδου αλλά και την εξέλιξη των λογοτεχνικών πραγμάτων, στην οποία αυτή η δημιουργική περίοδος συνέβαλε τα μέγιστα όπως απεδείχθη στη συνέχεια, μέσα στο ποικιλόμορφο πεδίο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, με ό,τι αυτό σημαίνει στη διάσταση της θεματικής, του ύφους, των εκλεκτικών συγγενειών.

* Η κεντρική φωτογραφία είναι του Κώστα Μπαλάφα.

* Η ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ είναι διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός βιβλίου.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Η μονογραφία για τον Τάσο Πορφύρη αναπτύχθηκε [...] πάνω σε δυο άξονες, της εποχής και του χώρου ή του κατά τον Πωλ Ρικέρ πεδίου [...] Παρ’ ότι η έννοια της εποχής, όπως αναζητείται και εξετάζεται στη μελέτη που ακολουθεί, παραπέμπει ευλόγως στον χρόνο, δηλαδή στο χρονικό διάστημα ή στο χρονικό εκείνο σημείο που επέδρασαν διαπλαστικά και εκ του σύνεγγυς ως βίωμα και συνείδηση του ποιητή, δεν είναι ακριβώς έτσι. Μπορεί η εποχή από την άποψη της ιστορίας του ελληνικού μεταπολέμου να παρουσιάζει ομοιότητες, αφού τα απεικάσματά της στην ποίηση σύγχρονων και ιδεολογικά ομόδοξων ποιητών είναι συγκλίνοντα [...] όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το βλέμμα και η αναπαραστατική φαντασία του καθενός έχουν ως προοπτική τους τον ίδιο ορίζοντα!».


altΗ ορεσίβια ποιητική μνήμη του Τάσου Πορφύρη
Ο μεταπόλεμος και οι ποιητές της ορεινής ενδοχώρας
Αλέξης Ζήρας
Ύψιλον 2016
Σελ. 96, τιμή εκδότη €9,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΖΗΡΑ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

Ένα βιβλίο που γράφτηκε σχεδόν έναν αιώνα πριν και παραμένει μέχρι σήμερα επίκαιρο και διαφωτιστικό, το οποίο μας μιλάει για την κατάσταση της γυναίκας σε έναν κόσμο όπου όλα ρυθμίζονται και κανοναρχούνται από τους άντρες, για τους άντρες. Τίτλος του, «Τρεις γκινέες», και συγγραφέας του, η Βιρτζίνια Γουλφ (μτφρ. Μυρ...

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

Για το δοκίμιο της Ελέν Σιξού (Helen Cixous), «Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» (μτφρ. Θωμάς Συμεωνίδης, εκδ. Σαιξπηρικόν)

Της Έλσας Κορνέτη

Μια παράλληλη πραγματικότητα είναι η τέχνη, που δίνει την ψευδαίσθηση μιας επιδιόρθωσης της πραγματ...

«Κ' η φαντασία στον λογισμό»: Τιμητικός τόμος για την καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου

«Κ' η φαντασία στον λογισμό»: Τιμητικός τόμος για την καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου

Βιβλιοπαρουσίαση του τιμητικού τόμου για την Ομότιμη Καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου, «Κ' η φαντασία στον λογισμό», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, σε επιστημονική επιμέλεια των Γιάννη Σ. Παπαδάτου και Δημήτρη Πολίτη.

Της Χριστίνας Αργυροπούλου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

30 χρόνια από την ίδρυση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού – Βραβεύτηκε η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

30 χρόνια από την ίδρυση του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού – Βραβεύτηκε η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Την Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου, στον κήπο του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, στον αναγεννημένο χώρο της οικίας Μποδοσάκη, πραγματοποιήθηκε η επετειακή εκδήλωση για τον εορτασμό των τριάντα χρόνων από την ίδρυση του ΕΙΠ (1992-2022). Κεντρική εικόνα: Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, Νίκος Α. Κούκης, προ...

Ελίζαμπεθ Στράουτ: «Στην πανδημία, ο χρόνος έπαψε να υπάρχει»

Ελίζαμπεθ Στράουτ: «Στην πανδημία, ο χρόνος έπαψε να υπάρχει»

Σε συνέντευξή της στον Guardian, η Αμερικανίδα πεζογράφος Ελίζαμπεθ Στράουτ (Elizabeth Strout) μίλησε για το μυθιστόρημά της «Lucy by the Sea», στο οποίο επανεμφανίζονται οι πρωταγωνίστριες των παλαιότερων μυθιστορημάτων της «Το όνομά μου είναι Λούσυ Μπάρτον» και «Όλιβ Κίττριτζ». Αμφότερα κυκλοφορούν από τις εκδόσει...

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα (κριτική)

Για το βιβλίο του Μάκη Τσίτα «Έρχεται ο γίγαντας» (εικόνες: Νικόλας Χατζησταμούλος, εκδ. Μεταίχμιο), μια ιστορία για τις ψεύτικες ειδήσεις που τρομοκρατούν τον πληθυσμό. 

Του Μάνου Κοντολέων

Ο Μάκης Τσίτας σίγουρα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση στη...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ