alt

Για το βιβλίο του Διονύση Μουσμούτη Ανα-γνώσεις (εκδ. Πάπυρος).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Ο Διονύσης Ν. Μουσμούτης επί σειρά ετών προσφέρει με τα κείμενά του ενδιαφέροντα τεκμήρια κριτικής και συγκριτικής διαχείρισης ζητημάτων που αφορούν πρόσωπα και πράγματα της μείζονος πολιτισμικής παραγωγής κυρίως στην περιοχή των Επτανήσων, αλλά όχι μόνον, με περισσότερο πρόσφατα παραδείγματα τις εκδόσεις με τους τίτλους Ούγκο Φόσκολο, Ιστορικά και βιογραφικά παραλειπόμενα (2010) και Η Μαριέττα Γιαννοπούλου-Μινώτου, ο Γιάννης Ψυχάρης και ο Ούγκο Φόσκολο (2012).

Το επίκεντρο ενδιαφέροντος κατέχει η λογοτεχνική παραγωγή ως ένα εκτενές πεδίο ποικίλων αρχών και αξιών στη διάσταση τόσο του σημασιολογικού περιεχομένου όσο και της αισθητικής έκφρασης.

Ο Ούγκο Φόσκολο σαν μια διαχρονική σταθερά πραγματοποιεί περάσματα και από τον κειμενικό κόσμο του τελευταίου προσώρας βιβλίου του Διονύση Ν. Μουσμούτη με τον τίτλο Ανα-γνώσεις, στη σύνθεση του οποίου το επίκεντρο ενδιαφέροντος κατέχει η λογοτεχνική παραγωγή ως ένα εκτενές πεδίο ποικίλων αρχών και αξιών στη διάσταση τόσο του σημασιολογικού περιεχομένου όσο και της αισθητικής έκφρασης. Μέσα στο πεδίο αυτό διασταυρώνουν τις διαδρομές τους ο Διονύσιος Σολωμός, ο Ανδρέας Κάλβος, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Κώστας Καρυωτάκης με τον Γιώργο Σεφέρη, τον Γιώργο Σαραντάρη, τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Ανδρέα Εμπειρίκο, τον Νίκο Γκάτσο, τον Νίκο Καββαδία, τον Γιώργο Χρονά, ενώ παρεμβαίνουν διακριτικά ο Μονταίν, ο Τζέιμς Τζόις, ο Πωλ Ελυάρ, ο Πωλ Μοράν.

Στο πεδίο αυτό εντοπίζονται και περιοχές με ειδικότερη ατμόσφαιρα, που αντιπροσωπεύουν η νεώτερη επτανησιακή λογοτεχνική παραγωγή (π.χ. Διονύσης Σέρρας, Διονύσης Φλεμοτόμος), η ταξιδιωτική λογοτεχνία (π.χ. τα σχετικά κείμενα του Γιώργου Βέη), η διασταύρωση της μυθοπλασίας τόσο με τη φιλοσοφία (τα κείμενα του Νίκια Λούντζη) όσο και με την ιστορία (π.χ. τα σχετικά κείμενα του Νίκου Κυριαζή), το αστυνομικό μυθιστόρημα (η πορεία του είδους από τον Γιάννη Μαρή στον Πέτρο Μάρκαρη), το δοκίμιο (π.χ. Διονύσης Μαγκλιβέρας, Έλλη Φιλοκύπρου), επίσης η σύγχρονη κυπριακή λογοτεχνία (όπως παρουσιάζεται με ιδιαίτερη φροντίδα από τον Αλέξη Ζήρα).

Τα ζητήματα όμως που αντιμετωπίζει ο συγγραφέας στην προκειμένη έκδοση (όπως: πολιτισμός και πολιτισμική αγορά, εφαρμοσμένη πολιτική, κοινωνία των πολιτών, κράτος, ανθρώπινοι παράγοντες πολιτισμού και πολιτικής), διαθέτουν εξ ορισμού ένα διαρκές και γενικό ενδιαφέρον, και κατά συνέπεια έχουν εξασφαλίσει στα κείμενα τη δυνατότητα να παραβιάσουν τις συνθήκες που προκάλεσαν τη συγγραφή τους.

Στον ευρύ πολιτισμικόν ορίζοντα του κειμενικού κόσμου του βιβλίου οι σύγχρονοι αναγνώστες εντοπίζουν μεγέθη ιδιαίτερης διαχρονικής ισχύος, όπως είναι ο Ιωάννης Ν. Θεοδωρακόπουλος, ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο Ιωάννης Συκουτρής, ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο Κ. Θ. Δημαράς, αλλά και ο Κωστής Μπαστιάς (μεταξύ άλλων ιδιοτήτων, ιδρυτής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής) που λειτουργεί σαν γέφυρα για την πρόσβαση στα δεδομένα του δημόσιου πολιτικού βίου. Τα δεδομένα αυτά ανήκουν στα δυναμικά στοιχεία αυτού του ορίζοντα, όπου ανιχνεύονται πληροφορίες ειδικότερα για την εφαρμογή του συντάγματος στην Ελλάδα μετά την Επανάσταση του 1821, για τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά, για την εμπλοκή των ξένων στα ελληνικά πράγματα και για την επικοινωνία των Ελλήνων με το διεθνές επιστημονικό, πολιτισμικό, πολιτικό γίγνεσθαι, ενώ ένα ιδιατέρως ενδιαφέρον ζήτημα αντιπροσωπεύει ο Ανδρέας Ρηγόπουλος με τη ρεαλιστική-ιστορική και με τη μυθική μορφή.

Μέσα στο τοπίο αυτό ο συγγραφέας φαίνεται να κυκλοφορεί με την άνεση που του έχει εξασφαλίσει το προϋποτιθέμενο ως απαραίτητο γνωστικό φορτίο με τις συνακόλουθες προσληπτικές διαδικασίες, και συμμετέχει με ευμένεια στις κειμενικές καταστάσεις κρατώντας πάντως και μια ασφαλή απόσταση αντικειμενικότητας κατά την αντίληψή του. Με αυτές τις προϋποθέσεις τα είκοσι επτά κείμενα του βιβλίου συνθέτουν έναν εξαιρετικά ενδιαφέροντα, πολυεπίπεδο κόσμο ιδεών και εννοιών (είτε συμφωνεί είτε διαφωνεί ο αναγνώστης με τις επιμέρους εκτιμήσεις του συγγραφέα).

Τα κείμενα αυτά κατάγονται από την περιστασιακή και συγχρονική διάσταση της προσωπικής συμμετοχής του Δ. Ν. Μουσμούτη στη ροή του γενικού πολιτισμικού χρόνου. Τα ζητήματα όμως που αντιμετωπίζει ο συγγραφέας στην προκειμένη έκδοση (όπως: πολιτισμός και πολιτισμική αγορά, εφαρμοσμένη πολιτική, κοινωνία των πολιτών, κράτος, ανθρώπινοι παράγοντες πολιτισμού και πολιτικής), διαθέτουν εξ ορισμού ένα διαρκές και γενικό ενδιαφέρον, και κατά συνέπεια έχουν εξασφαλίσει στα κείμενα τη δυνατότητα να παραβιάσουν τις συνθήκες που προκάλεσαν τη συγγραφή τους, και επομένως να μετακινηθούν από την περιστασιακή/συγχρονική στη γενική/διαχρονική διάσταση.

Αυτό το δεδομένο αποτελεί την προστιθεμένη αξία του βιβλίου ως συνόλου και οδηγεί σε πρόσληψη του τίτλου Ανα-γνώσεις, όπως μάλιστα αυτός ο τίτλος υποστηρίζεται με λεπτομερές ευρετήριο ονομάτων που ολοκληρώνει ως τεκμήριο πληροφορητικότητας την έκδοση.

* Η ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ είναι διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός βιβλίου.

altΑνα-γνώσεις
Κείμενα για συγγραφείς και βιβλία
Διονύσης Ν. Μουσμούτης
Πάπυρος 2015
Σελ. 192, τιμή εκδότη €12,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πρόβλημα της θεμελίωσης των αξιών» του Γιάννη Κτενά (κριτική) – Το «παράθυρο» στο χάος και η «πολυθεΐα» των αξιών

«Το πρόβλημα της θεμελίωσης των αξιών» του Γιάννη Κτενά (κριτική) – Το «παράθυρο» στο χάος και η «πολυθεΐα» των αξιών

Για το βιβλίο του Γιάννη Κτενά «Το πρόβλημα της θεμελίωσης των αξιών» (εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: Ο Κορνήλιος Καστοριάδης. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης 

Η παρούσα πραγματεία του συγγραφέα Γιάννη Κτενά, όπως άλλωστ...

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Για τα βιβλία των Ευστάθιου Κασσαρέα «Εκκλησία, ιδεολογία και πολιτική στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης» (εκδ. Παπαζήση), Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη «Θρησκεία και πολιτική στον ορθόδοξο κόσμο» (εκδ. Επίκεντρο) και π. Εμμανουήλ Κλάψη «Ορθόδοξες εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσμο» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα,...

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Τρία βιβλία που σκιαγραφούν την κατάσταση του δυτικού πολιτισμού σήμερα: «Το μοναχικό πλήθος» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες) του Ντέιβιντ Ρίσμαν [David Riesman], «Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού» (εκδ. Θεμέλιο) του Παναγιώτη Κονδύλη και «Η Ευρώπη είναι χριστιανική;» (μτφρ. Βάλια Καϊμάκη, εκδ. ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ