zoopolis

Για το βιβλίο των Sue Donaldson και Will Kymlicka «Ζωόπολις, Μια πολιτική θεωρία για τα δικαιώματα των ζώων» (μτφρ. Γρηγόρης Μολύβας, εκδ. Πόλις).  

Του Κώστα Αλεξίου

Άρχισα να σκέφτομαι τι θα γράψω για τη Ζωόπολις από τη μέρα που ανακοινώθηκε ο προγραμματισμός της έκδοσης. Δεδομένου ότι πρωτοδιάβασα το βιβλίο λίγο μετά την κυκλοφορία της αγγλικής έκδοσης (2011) και από τότε παρακολουθώ τη ζήτηση που προκάλεσε, αρχικά είχα κατά νου να παρουσιάσω τις θέσεις του βιβλίου, να αναπτύξω τις διάφορες εμπεριστατωμένες κριτικές που έχει δεχτεί κατά καιρούς και να αναδείξω εκ νέου την οπτική του καταργητισμού. Εν τέλει όμως νομίζω πως ένα ακόμα κείμενο εσωτερικής κατανάλωσης δεν έχει να προσφέρει κάτι ιδιαίτερο και ότι αντί να γράψω για το βιβλίο ίσως είναι προτιμότερο να γράψω κάποια πράγματα με αφορμή το βιβλίο.

(...) γιατί ο βασικός υπεύθυνος πίσω από έναν σπουδαίο εκδοτικό οίκο αποφάσισε όχι μόνο να βγάλει ένα βιβλίο 500 σελίδων σύγχρονης πολιτικής φιλοσοφίας που εστιάζει στο ζήτημα των ζώων, αλλά και να το υποστηρίξει με την προσωπική του υπογραφή;

Θα ξεκινήσω με μια σημειολογική παρατήρηση: Στην 2η σελίδα του βιβλίου υπάρχει μια αφιέρωση, που δεν είναι των συγγραφέων αλλά του εκδότη. Η έκδοση αφιερώνεται όχι σε ένα αλλά σε 11 γατιά, χωρίς τα οποία «η απόφαση για την έκδοση του Ζωόπολις [...] δεν θα είχε ληφθεί». Δεδομένου ότι αποτελεί παρατυπία να γράφουν αφιερώσεις στα βιβλία οι εκδότες, γιατί ο βασικός υπεύθυνος πίσω από έναν σπουδαίο εκδοτικό οίκο αποφάσισε όχι μόνο να βγάλει ένα βιβλίο 500 σελίδων σύγχρονης πολιτικής φιλοσοφίας που εστιάζει στο ζήτημα των ζώων, αλλά και να το υποστηρίξει με την προσωπική του υπογραφή; Εικάζω ότι οι λόγοι υπερβαίνουν τη γνωστή πάθηση της γατοπληξίας και αφορούν μια προοπτική του συγκεκριμένου ζητήματος που πηγάζει από την εμπειρία ενός ανθρώπου που τις τελευταίες δεκαετίες έχει εκδώσει σημαντικότατες πραγματείες και έχει αντίληψη των πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων. Έχει έρθει λοιπόν ο καιρός της απελευθέρωσης των ζώων; Πολύ αμφιβάλλω, πόσο μάλλον εν καιρώ πανδημίας. Υπάρχει όμως σοβαρή περίπτωση να γίνεται επιτέλους το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Τις τελευταίες δεκαετίες ο κλάδος της ηθικής έχει εμπλουτιστεί σε βαθμό κορεσμού με σοβαρή παραγωγή βιβλιογραφίας γύρω από το ζήτημα των ζώων, ωστόσο αυτή η ακαδημαϊκή στροφή προς τα ζώα δεν είχε κάποια επίδραση στην οδύνη τους. Ως αιτία γι’ αυτό συχνά αναδεικνύεται (όπως γίνεται και στην εισαγωγή του βιβλίου, σελ. 19-21) η έλλειψη μιας κατάλληλης/ολοκληρωμένης θεωρίας που θα προσφέρει απαντήσεις σε κάθε ηθικό δίλημμα ή που θα πείσει τους πολίτες ότι τα ζώα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως αναλώσιμοι πόροι. Προσωπικά όμως είμαι πεπεισμένος ότι η αλήθεια απέχει από αυτή τη θέση: Καλώς ή κακώς, και ανεξαρτήτως από το τι μπορεί να θεωρούν οι ίδιοι πως κάνουν, οι άνθρωποι δεν συνηθίζουν να παίρνουν αποφάσεις βάσει λογικής. Παράγοντες όπως η ροπή προς την απόλαυση ή η τάση για κοινωνική ενσωμάτωση και αποφυγή της περιθωριοποίησης, παίζουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στη λήψη αποφάσεων του μέσου ανθρώπου από οποιαδήποτε θεωρία, όσο συγκροτημένη κι αν είναι αυτή. Εξάλλου, σχεδόν όλοι οι άνθρωποι καθημερινά κάνουν πολλά πράγματα για τα οποία δεν υπάρχει πλήρης ηθική ή λογική κάλυψη. Παράλληλα, εάν η μη εκμετάλλευση των ζώων στερείται μία φορά δυνατού θεωρητικού υποβάθρου, τότε η υφιστάμενη εκμετάλλευση των ζώων το στερείται πολλές περισσότερες.

 zoopolis
"Γραμμένο με επιστημονική ακρίβεια και λαμπρό ύφος, το Ζωόπολις είναι ένα θαρραλέο βιβλίο, ένα μεγάλο διανοητικό επίτευγμα, το σημαντικότερο φιλοσοφικό έργο στον τομέα του, από την εποχή που δημοσιεύτηκε το βιβλίο του Peter Singer Animal Liberation. Θα εμπνεύσει όλους εκείνους που διαμαρτύρονται για τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι μεταχειρίζονται τα ζώα." (Richard Keshen, Literary Review of Canada)

 

Δυστυχώς, τα ζώα δεν βρίσκονται στη δεινή θέση που βρίσκονται για λόγους που αφορούν αποκλειστικά την ηθική τάξη – θα ήταν πολύ βολικό για όλους μας εάν ίσχυε αυτό. Τα ζώα βιώνουν την κόλαση επί της γης επειδή, πολύ απλά, η εκμετάλλευσή τους είναι επωφελής και, όπως είχε πει κάποτε ο Μπέρτραντ Ράσελ εξετάζοντας αυτό το γεγονός, έχουμε την ικανότητα να τα καταστρέψουμε ευκολότερα από ό,τι μπορούν αυτά να καταστρέψουν εμάς. Εάν επιδιώκουμε μια καλύτερη μέρα για τα άλλα ζώα, αυτή η ικανότητα είναι που πρέπει να αναχαιτιστεί. Το κύριο ζητούμενο λοιπόν δεν είναι η αποδόμηση της εκμετάλλευσης των ζώων σε ηθικό επίπεδο, αλλά το να εδραιωθεί ως υπαρκτό, σημαντικό και επείγον ζήτημα σε έναν άλλον κλάδο: αυτόν της πολιτικής επιστήμης.

Εδώ θα κάνω μία δεύτερη παρατήρηση: Στη σελίδα 503 του βιβλίου ο Γρηγόρης Μολύβας, που εκτός από εξαιρετικός μεταφραστής τυγχάνει να είναι και καθηγητής πολιτικών επιστημών, παραδέχεται ότι, ως αναγνώστης, και παρότι ενήμερος για τις αντιπαραθέσεις γύρω από τα δικαιώματα των ζώων, το βιβλίο τον έκανε να αναλογιστεί πράγματα που δεν τα είχε δει με αυτό τον τρόπο. Σε αυτό το σημείο θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος, πώς γίνεται ένας τόσο καταρτισμένος άνθρωπος να μην μπήκε ποτέ σε αυτή τη διαδικασία; Πιστεύω ότι η απάντηση είναι πολύ απλή: Δεν μπήκε ποτέ σε αυτή τη διαδικασία γιατί δεν υπήρχε λόγος να μπει. Και δεν υπήρχε λόγος να μπει, γιατί το ζήτημα των ζώων κατά πάσα πιθανότητα βρίσκεται εκτός των προσωπικών του ενδιαφερόντων και, επί της ουσίας μέχρι πρότινος, εκτός του γνωστικού αντικειμένου του, της πολιτικής. Όπως πολύ ορθά παρατηρούν και οι συγγραφείς του βιβλίου, «οι ιδέες [της θεωρίας των δικαιωμάτων των ζώων] κυκλοφορούν σε έναν στενό κύκλο ακτιβιστών [... α]λλά δεν έχουν ουσιαστικά κάποια απήχηση στο ευρύ κοινό» (σελ. 17).

Ό,τι όμως δεν κατάφεραν οι υφιστάμενες ηθικές θεωρίες, αυτό ακριβώς είναι που καταφέρνει να κάνει η εν λόγω καινοτόμα κανονιστική πραγματεία, δεδομένου ότι εντάσσει τα άλλα ζώα στη σφαίρα της πολιτικής. Αυτό είναι κάτι που φαίνεται να προκαλεί αμηχανία στους εμπλεκόμενους φορείς και στα εμπλεκόμενα υποκείμενα. Πρόκειται όμως μια αντίδραση μάλλον αναμενόμενη, καθώς κατ’ αυτό τον τρόπο αποδομείται το κυρίαρχο παράδειγμα που έχουν όλοι κατά νου όσον αφορά την υπεράσπιση των ζώων (δηλαδή, η φιλοζωία), το οποίο αν και φίλα προσκείμενο προς τα ζώα δεν παύει να τα αντιμετωπίζει ως πόρους που μπορούν να αξιοποιηθούν για ανθρώπινους σκοπούς, και αντικαθίσταται από ένα νέο μοντέλο κατά το οποίο τα ζώα δεν είναι πλέον αντικείμενα, αλλά καταπιεσμένα υποκείμενα. Αυτή η αντικατάσταση υποχρεώνει με τη σειρά της σε μια ριζική αναδιάρθρωση του πολιτικού πεδίου και δημιουργεί την ανάγκη εξεύρεσης καινούργιων εννοιολογικών εργαλείων που να μπορούν να χειριστούν τα νέα δεδομένα (κάτι στο οποίο, μέχρι ενός βαθμού, συμβάλλει και η πραγματεία των Ντόναλτσον και Κίμλικα εφαρμόζοντας τη θεωρία της ιδιότητας του πολίτη στους μη ανθρώπους). Αυτή η διαδικασία είναι μακρά, αποτελεί ωστόσο μονόδρομο για ένα μέλλον χωρίς εκμετάλλευση των ζώων σε δομικό επίπεδο. Η πολιτική, ως η συνδιαλλακτική δραστηριότητα που ορίζει τον τρόπο με τον οποίο διάγουμε τον βίο μας, μας παρέχει τη δυνατότητα να θεσπίσουμε τους κανόνες που θα καταστήσουν δυνατή τη χειραφέτηση των άλλων ζώων.

(...) η Ζωόπολις είναι κάτι πολύ περισσότερο από το εκδοτικό γεγονός της χρονιάς: είναι η αρχή μιας νέας εποχής.

POLIS ZOWPOLIS EXWFYLLOΒεβαίως αυτό το μέλλον δεν θα προκύψει αυτομάτως. Μπορεί η αναγνώριση του ζητήματος των ζώων σε θεσμικό επίπεδο να αποτελεί θεμελιώδες ζητούμενο, χωρίς όμως κοινωνική πίεση είναι μάλλον αδύνατο να συμβεί αυτό. Κάπου εδώ είναι που γίνεται σαφές πως η θεωρία δεν είναι απαραίτητη μόνο στους ακαδημαϊκούς κύκλους, αλλά και στον χώρο των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται εμπράκτως γύρω από τα ζώα, ο οποίος έχει αποδειχτεί κατά πολύ κατώτερος των περιστάσεων. Για την ακρίβεια είναι πρακτικά ανύπαρκτος, δεδομένου ότι δεν έχει καμία μεθοδικότητα στις διεκδικήσεις του, ενώ η πλειονότητα των ανθρώπων που απαρτίζουν το κίνημα αγνοεί στοιχειώδη πράγματα που αφορούν την ταυτότητα, την ιστορία και εν προκειμένω τη θεωρία του κινήματος. Η διαρκής αναπαραγωγή, για παράδειγμα, εννοιών κενών περιεχομένου, όπως ο «καρνισμός», ή πλεονασμών όπως η «ολική απελευθέρωση των ζώων», ή η αντίληψη της βίγκαν κατανάλωσης ως μορφής ακτιβισμού, απεκδύουν το ζήτημα των ζώων από τα εγγενή πολιτικά χαρακτηριστικά του, αλλοιώνουν την περιεκτική του ταυτότητα και ανάγουν την καταπίεση των ζώων σε ένα ζήτημα αποκλειστικώς προσφοράς και ζήτησης. Το αποτέλεσμα από όλα αυτά είναι να ξοδεύεται κόπος και χρόνος σε ενέργειες που είναι στην καλύτερη των περιπτώσεων άσκοπες, στη χειρότερη πλήρως αντιπαραγωγικές (με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εκστρατεία για εκτροφεία χωρίς κλουβιά). Ιστορικά το κίνημα των δικαιωμάτων των ζώων, ακολουθώντας κατ’ εξακολούθηση την προσέγγιση της προώθησης της ευημερίας των ζώων, έχει αποτύχει παταγωδώς στις διεκδικήσεις του, γεγονός που επιβεβαιώνουν και οι συγγραφείς του βιβλίου (βλ. σχετικά σελ. 12-13). Λέγεται ότι το να κάνει κάποιος το ίδιο πράγμα και να περιμένει διαφορετικό αποτέλεσμα αποτελεί παραφροσύνη. Θα μπορέσει άραγε το κίνημα των ζώων να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων; Ιδού η Ρόδος.

Αυτή τη στιγμή το κίνημα της χειραφέτησης των ζώων βρίσκεται σε αδιέξοδο. Η τρέχουσα στροφή προς την πολιτική είναι ένα πολλά υποσχόμενο μονοπάτι που δύναται να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο συλλαμβάνουμε την καταπίεση των ζώων, τόσο ατομικά όσο και συλλογικά. Σε αυτό το πλαίσιο ίσως σύντομα δούμε την πληκτική δημόσια συζήτηση για τον σκύλο του πρωθυπουργού ή τις γάτες της ΠτΔ να μετατοπίζεται στο τραγικό γεγονός ότι η χώρα είναι παγκόσμια δύναμη στην εκτροφή γουνοφόρων ζώων, στο ότι το κράτος έχει παραχωρήσει τη θηροφύλαξη στην Κυνηγετική Συνομοσπονδία ή στο ότι κάθε Πάσχα δολοφονούνται στην ελληνική ύπαιθρο περί τα 2.000.000 μωρά στο όνομα της παράδοσης. Η δυναμική του συγκεκριμένου βιβλίου έχει τη δυνατότητα να συνδράμει στην αποδόμηση της ρηχής φιλοζωίας και να μετατρέψει την προαναφερθείσα αμηχανία σε συγκροτημένη πολιτική αντίληψη απέναντι στο ζήτημα των ζώων, δημιουργώντας κατ’ αυτό τον τρόπο επιτέλους τις προϋποθέσεις να καταρριφθεί το υφιστάμενο πλαίσιο της εκμετάλλευσης των μη ανθρώπων. Υπό το πρίσμα της απελευθέρωσης των ζώων, η Ζωόπολις είναι κάτι πολύ περισσότερο από το εκδοτικό γεγονός της χρονιάς: είναι η αρχή μιας νέας εποχής.

ΚΩΣΤΑΣ ΑΛΕΞΙΟΥ είναι εκδότης των εκδόσεων Κυαναυγή.

politeia link more

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

Για το βιβλίο των Στίβεν Νάντλερ και Λόρενς Σαπίρο [Steven Nadler, Lawrence Shapiro] «Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» (μτφρ. Παρασκευή Παπαδοπούλου, εκδ.Διόπτρα) –  ένα βιβλίο για το τι κάνει πολλούς καλοπροέραιτους ανθρώπους να σκέφτονται εντελώς λάθος και πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να τους αλλάξ...

«Όνειρο, φαντασίωση και τέχνη» της Χάνα Σίγκαλ – Αναζητώντας τις πηγές της δημιουργίας

«Όνειρο, φαντασίωση και τέχνη» της Χάνα Σίγκαλ – Αναζητώντας τις πηγές της δημιουργίας

Για τη μελέτη της Χάνα Σίγκαλ [Hanna Segal] «Όνειρο, φαντασίωση και τέχνη» (μτφρ. Δάφνη Λαρούνη, εκδ. Αρμός). Στην κεντρική εικόνα, ο πίνακας του Henri Rousseau, «Το όνειρο» [1910].

Του Θανάση Χατζόπουλου

«Αν δεν σου λείψει ...

Ουτοπίες: Πολιτικά οράματα που συγκινούν ακόμη και σήμερα

Ουτοπίες: Πολιτικά οράματα που συγκινούν ακόμη και σήμερα

Σκέψεις για τα πολιτικά οράματα που γέννησαν ουτοπικούς κόσμους, με αφορμή τα βιβλία «Ευτοπία – Πολιτική θεοσοφία στην πρώιμη νεωτερικότητα» (εκδ. Καρδαμίτσα) του Γεώργιου Στείρη και «Ουτοπία» (μτφρ. Γιάννης Πλεξίδας, εκδ. Οξύ) του Τόμας Μορ [Thomas More]. Κεντρική εικόνα © Lucien Moreau.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ