zouboulakis bournazos kentriki

Για το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη «Έντεκα συναντήσεις – Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο» (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ένα υβριδικό βιβλίο, που δεν είναι δοκίμιο, δεν είναι αυτοβιογραφία, δεν είναι συλλογή συνεντεύξεων, δεν είναι απομνημονεύματα, αποτελεί ίσως μια ενδεδειγμένη λύση για να αποδώσει την πολυεπίπεδη εποχή μας και τους ανθρώπους που κινούνται μέσα σ’ αυτήν. Ακόμα περισσότερο, όταν μιλάμε για έναν πνευματικό άνθρωπο που συνδυάζει πολλαπλούς ρόλους, πολύπτυχες σπουδές, ποικίλες δραστηριότητες κ.λπ., όπως είναι ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, ένα τέτοιο βιβλίο-απολογισμός είναι το καταλληλότερο να συνοψίσει απόψεις, φάσεις της ζωής του και κατευθύνσεις του έργου του.

Η ζωή του πέρασε από τη μεταπολεμική Λακωνία στην Αθήνα της χούντας, από το σπίτι ενός παπά στα αμφιθέατρα της Νομικής κι από τις ελληνικές κομματικές νεολαίες στις φιλοσοφικές σχολές του Παρισιού. Εργάστηκε ως φιλόλογος στη μέση εκπαίδευση, θήτευσε μάλιστα στη θέση του Λυκειάρχη, το 1998 ανέλαβε διευθυντής στο περιοδικό «Νέα Εστία» ως το 2012, το 2008 πρόεδος στο Δ.Σ. του «Άρτου Ζωής» και το 2013 πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Από τη γραφίδα του έχουν βγει βιβλία με θεολογικό περιεχόμενο, με δοκιμιακή χροιά, με φιλοσοφικές σκέψεις, με λογοτεχνικές φιλοδοξίες, μεταφράσεις κ.ά., ενώ έχει πραγματευθεί θέματα που αφορούν στον Θεό και την εκκλησία, τους Χριστιανούς και τις άλλες θρησκείες, το Ολοκαύτωμα, τη Χρυσή Αυγή, τον Παπαδιαμάντη και τον Παπατσώνη, το σχολείο και την εκπαίδευση.

Αυτός ο Homo Universalis των ανθρωπιστικών σπουδών είναι μαζί φιλόλογος και φιλόσοφος, δοκιμιογράφος και θεολόγος, θρησκευόμενος και Αριστερός, εργάτης του πνεύματος και καθηγητής, θεωρητικός και πρακτικός νους. Επομένως, μια συζήτηση –πόσω μάλλον έντεκα– μαζί του είναι ένα ποτάμι καθαρής σκέψης και πρακτικής φιλοσοφίας.

Αυτός ο Homo Universalis των ανθρωπιστικών σπουδών είναι μαζί φιλόλογος και φιλόσοφος, δοκιμιογράφος και θεολόγος, θρησκευόμενος και Αριστερός, εργάτης του πνεύματος και καθηγητής, θεωρητικός και πρακτικός νους.

Ποια στάση ζωής και γραφής, λοιπόν, εκφράζουν τα λόγια του;

Μία πρώτη ενότητα σκέψης, που διαχέεται σε τρεις μη διαδοχικές συναντήσεις, αναφέρεται στον κόσμο του βιβλίου, τη λογοτεχνία και τους αναγνώστες: «Τα χρόνια της Νέας Εστίας», «Υπό το φως της λογοτεχνίας» και «Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και η κοινότητα των αναγνωστών».

Από το 1998 ο Σταύρος Ζουμπουλάκης αναλαμβάνει διευθυντής του περιοδικού «Νέα Εστία» κι επιχειρεί να του δώσει νέα πνοή. Παραμερίζει τους παλιούς συνεργάτες και φέρνει καινούργιους, στρέφει το έντυπο από τον στενό χώρο της λογοτεχνίας στο ευρύτερο πλαίσιο των ιδεών (συμπεριλαμβανομένης και της λογοτεχνίας, που δεν έχασε την πρωτοκαθεδρία της), ανανεώνει τα αφιερώματα, περιλαμβάνει κείμενα όλου του πολιτικού και ιδεολογικού φάσματος (πλην ακροδεξιών κι ακροαριστερών «τρομοκρατικών» αποχρώσεων) και αποβλέπει στους αναγνώστες όχι μόνο του παρόντος αλλά και του μέλλοντος. Από αυτήν την δεκατετράχρονη εμπειρία κρατά την πικρία του για τη μισαλληλία των συγγραφέων, τη μισερή κριτική, που δεν γράφει με ειλικρίνεια κι ευστοχία, αλλά και την πίστη του στα περιοδικά ως κοινότητες αναγνωστών. Στο άλλο άκρο είναι η ανάληψη των καθηκόντων του ως Προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, θέση που συνυφαίνεται με τη μεταφορά του Ιδρύματος στα νέα κτήρια τού «Σταύρος Νιάρχος». Κι από εκεί ασκεί πολιτική βιβλίου σε ένα ευρύτερο πλαίσιο και με τη στρατηγική να κάνει την ΕΒ όχι μόνο εξωστρεφές αναγνωστήριο αλλά και θεματοφύλακα της έντυπης (και ψηφιακής) παραγωγής της Ελλάδας και περί την Ελλάδα.

Κι ανάμεσα σ’ αυτά ο Σταύρος Ζουμπουλάκης δεν παύει να διαβάζει και να γράφει άρθρα αλλά και βιβλία. Προσπερνώ τα δύο μέτρια αυτοβιογραφικά του αφηγήματα, και στέκομαι στα δοκίμιά του, που αποτυπώνουν τις γόνιμες μελέτες και σκέψεις του. Από τις θεολογικές του προσεγγίσεις μέχρι την πολιτική του κατάθεση εναντίον της Χρυσής Αυγής κι από τις φιλολογικές του πραγματείες μέχρι τα κείμενά του για το Ολοκαύτωμα. Μέσα σ’ αυτά κυρίαρχη θέση, όπως δηλώνει ο ίδιος, κατέχει ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, όχι τόσο επειδή αντιπροσωπεύει το χριστιανικό ήθος, αλλά κυρίως επειδή αποδίδει τον κόσμο των μικρών και αποτυχημένων της ζωής (βλ. Ο στεναγμός των πενήτων, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο Κρήτης, 2016). Γενικότερα, οι προτιμήσεις του, όχι αυτές του αναγνώστη Ζουμπουλάκη αλλά του μελετητή, εστιάζουν εν πολλοίς σε συγγραφείς των οποίων η γραφή περί τη θρησκεία, υπέρ ή κατά, με βεβαιότητες ή ανασφάλειες, στο Ορθόδοξο και το Καθολικό δόγμα ή στο Εβραϊκό θρήσκευμα, είναι το κέντρο του λογοτεχνικού σύμπαντός τους: Παπατσώνης (Αρχή σοφίας και κατακόκκινα όνειρα, Πόλις, Αθήνα, 2017), Μπερνανός, Σίνγκερ, Φίλιπ Ροθ, Γκρην, Μέριλιν Ρόμπινσον (βλ. Υπό το φως του μυθιστορήματος, Πόλις, Αθήνα, 2015) κ.ά.

zouboulakis bournazos 1
Ο Στρατής Μπουρνάζος και ο Σταύρος Ζουμπουλάκης σε μια από τις συναντήσεις τους.

Αυτή του η προτίμηση μάς πάει στη δεύτερη ενότητα σκέψης που αφορά στη θρησκεία μέσα στον σύγχρονο κόσμο: «Ο Χριστιανισμός σήμερα», «Ο εβραϊσμός και οι ρίζες του αντισημιτισμού. Το Ολοκαύτωμα και το κράτος του Ισραήλ» και «Ο Άρτος Ζωής και οι βιβλικές σπουδές».

Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης εκφράζει έναν αντιδογματικό, διεθνιστικό σύγχρονο Χριστιανισμό, που δεν διστάζει να διακρίνει την ευαγγελική διδασκαλία από την εκκλησιαστική πρακτική (βλ. Χριστιανοί στον δημόσιο χώρο, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, 2010). Στη ζωή του και στη σκέψη του υπάρχει απ’ τη μια η προσευχή, η αγάπη, η πνευματικότητα, αλλά συνάμα μια ευρεία κοσμοαντίληψη που είναι κατά της ηθικιστικής στάσης απέναντι στη σεξουαλικότητα και που τάσσεται υπέρ των γυναικών ιερέων, των διομολογιακών ωσμώσεων, της συζήτησης με άλλες θρησκείες τουλάχιστον σε κοινωνικά θέματα κ.λπ. (βλ. Ο Θεός στην Πόλη, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα, 2002 και Άσπονδοι αδελφοί, Πατάκης, Αθήνα, 2019). Παράλληλα, ο ίδιος κοινωνεί σε άλλα πλην του ορθοδόξου χριστιανικά δόγματα, ασκεί κριτική στην παρωχημένη Ελλαδική Εκκλησία και Σύνοδο, επειδή είναι αντιδιαλεκτική και συντηρητική χωρίς επαφή με το παρόν, θα ήθελε την άνοδο στην ιεραρχία έγγαμων κληρικών, είναι υπέρμαχος του χωρισμού Κράτους και Εκκλησίας, που εν πολλοίς –όπως δηλώνει– έχει ήδη στην πράξη γίνει και θαυμάζει τον νυν Πάπα Φραγκίσκο, που κηρύσσει έναν γνήσιο Χριστιανισμό της χαράς και της αγάπης (βλ. Χριστιανισμός της χαράς, Πόλις, Αθήνα, 2015).

Στη ζωή του και στη σκέψη του υπάρχει απ’ τη μια η προσευχή, η αγάπη, η πνευματικότητα, αλλά συνάμα μια ευρεία κοσμοαντίληψη που είναι κατά της ηθικιστικής στάσης απέναντι στη σεξουαλικότητα και που τάσσεται υπέρ των γυναικών ιερέων, των διομολογιακών ωσμώσεων, της συζήτησης με άλλες θρησκείες τουλάχιστον σε κοινωνικά θέματα.

Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης είναι, εξάλλου, μέλος της Βιβλικής Εταιρίας, η οποία δραστηριοποιείται με συνέδρια και εκδόσεις στην επαναγνωριμία μας με την Αγία Γραφή, την Καινή δηλαδή και την Παλαιά Διαθήκη, ως θεμέλιο τόσο της πίστης όσο και του πολιτισμού μας. Την πλησιάζει φιλοσοφικά κι έτσι ανοίγει περισσότερο το εύρος της αξίας της (βλ. Ποιος Θεός και ποιος άνθρωπος;, Πόλις, Αθήνα, 2013). Και μέσω των Βιβλικών Σπουδών η σκέψη του έχει προχωρήσει στον εβραϊσμό, όχι μόνο ως θρησκεία που σχετίζεται με τον Χριστιανισμό, αλλά και ως πολιτισμική ταυτότητα, που πλέον περιστρέφεται γύρω από το Ολοκαύτωμα (βλ. Για το Ολοκαύτωμα, Πόλις, Αθήνα, 2018). Σ’ αυτό το πλαίσιο, η σχέση των Χριστιανών με τον αντισημιτισμό, το ιστορικό άνυσμα της εξόντωσης των Εβραίων, η μεταπολεμική Ευρώπη και ο κόσμος μετά το Άουσβιτς, το κράτος του Ισραήλ κ.λπ. είναι θέματα Ιστορίας αλλά και πολιτικής που απασχολούν τους δύο συνομιλητές.

Σκιαγράφησα μερικά από τα θέματα του βιβλίου, αν και αυτό συμπληρώνεται με συζητήσεις που σχετίζονται με τη ζωή του Σταύρου Ζουμπουλάκη, όπως η αρρώστια που τον χτύπησε, οι εμπειρίες του από το σχολείο στο οποίο δίδασκε (βλ. Για το σχολείο, Πόλις, Αθήνα, 2017) και οι σκέψεις του για τη σύγχρονη Αριστερά. Τι αξίζει, λοιπόν, να κρατήσουμε, όχι τόσο από τα βιογραφικά δεδομένα ενός ιδιαίτερου ατόμου, αλλά κυρίως από τις ώριμες σκέψεις ενός διανοούμενου; Δεν μας ενδιαφέρουν τα τυχόν λάθη του ως ανθρώπου (όσα παρατηρούνται λ.χ. στις διαπροσωπικές του σχέσεις), αλλά τα κατασταλαγμένα λόγια του που μένουν παρακαταθήκη για το παρόν και το μέλλον. Η γενικότερη στάση του και ο τρόπος με τον οποίο διεκδικεί μια ποιοτικότερη, ατομική και συλλογική ζωή, οι ιδέες του που εκφράζουν ένα βιωμένο παρόν και επιδιώκουν ένα ηθικότερο και πολιτικότερο αύριο.

Πρόκειται, συνεπώς, για έναν ανεξάρτητο διανοούμενο που δεν διστάζει να μιλήσει για Ανάσταση σε ένα άθεο ελληνικό ακροατήριο, ειδικά στον χώρο των γραμμάτων, αλλά και να προτείνει ουσιαστικές αλλαγές στον χώρο της Ορθοδοξίας σε ένα συντηρητικό εκκλησιαστικό κατεστημένο.

Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης εκφράζει τις ιδέες ενός Αριστερού Χριστιανού, που έχει κοινωνικές ανησυχίες με θρησκευτική βάση, που είναι συντηρητικός ως προς την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, με την έννοια της διατήρησης αρχών και αξιών, αλλά προοδευτικός στην κριτική του προς την Αριστερά και την Εκκλησία, προς τον δογματισμό και τη Χρυσή Αυγή (βλ. Ανίερη συγκυβέρνηση, Πόλις, Αθήνα, 2011 και Χρυσή Αυγή και Εκκλησία, Πόλις, Αθήνα, 2013), προς κάθε είδους μονομέρεια και εθνικολαϊκιστικό ή κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό. Πρόκειται, συνεπώς, για έναν ανεξάρτητο διανοούμενο που δεν διστάζει να μιλήσει για Ανάσταση σε ένα άθεο ελληνικό ακροατήριο, ειδικά στον χώρο των γραμμάτων, αλλά και να προτείνει ουσιαστικές αλλαγές στον χώρο της Ορθοδοξίας σε ένα συντηρητικό εκκλησιαστικό κατεστημένο.

Αξίζει να συζητηθούν οι ιδέες του, που έχει κατά καιρούς εκφράσει σε λόγους, άρθρα και βιβλία του και συνοψίζονται πολύ εύστοχα και ευσύνοπτα στο ανά χείρας έργο, χάρη και στη συνεισφορά του εξίσου σκεπτόμενου Στρατή Μπουρνάζου. Αξίζει να ξαναδούμε τη σύγχρονη (ελληνική) πραγματικότητα με το πρίσμα μιας ματιάς που δεν είναι η κρατούσα, αλλά είναι ίσως πιο ουσιώδης από τις κραυγές των Μ.Μ.Ε. και τα συνθήματα του δρόμου. 

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).


zouboulakis exΈντεκα συναντήσεις
ΣΥΖΗΤΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗ ΜΠΟΥΡΝΑΖΟ
ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ
ΠΟΛΙΣ 2020
Σελ. 640, τιμή εκδότη €17,70

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Επιτάχυνση και αλλοτρίωση» του Χάρτμουτ Ρόζα (κριτική)

«Επιτάχυνση και αλλοτρίωση» του Χάρτμουτ Ρόζα (κριτική)

Για το βιβλίο του Χάρτμουτ Ρόζα «Επιτάχυνση και αλλοτρίωση» [μτφρ. Μιχάλης Κούλουθρος], που κυκλοφορεί από τις εκδ. Πλήθος. Κεντρική εικόνα: «Η εμμονή της μνήμης», Σαλβαντόρ Νταλί, 1931

Γράφει ο Γιώργος Δρίτσας

Είναι γεγονό...

Για την ποίηση του Αντώνη Φωστιέρη

Για την ποίηση του Αντώνη Φωστιέρη

Για την ποίηση του Αντώνη Φωστιέρη, με αφορμή τόσο την έκδοση «Αντώνης Φωστιέρης, Άπαντα τα Ποιήματα 1970-2020» (εκδ. Καστανιώτης) όσο και την έκδοση της εκτενέστατης μελέτης του Θεοδόση Πυλαρινού «Ο ποιητής Αντώνης Φωστιέρης – Θεματικές και μορφολογικές προσεγγίσεις στο έργο του».

...
«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη – Ο μεταφραστικός λόγος και η κριτική του

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη – Ο μεταφραστικός λόγος και η κριτική του

Ο κύκλος δοκιμίων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος. Κεντρική εικόνα: Ο πίνακας του Johann Heinrich Wilhelm Tischbein με τίτλο “Goethe in der roemischen Campagna” (1786).

Γράφει ο Θεοδόσης Βολκώφ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα, 6 Φεβρουαρίου, ενός χρόνου χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή κοντά μας, αναδημοσιεύουμε ένα σπάνιο διήγημά της του 1971 – ίσως το μοναδικό που έχει γράψει.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Η ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ