alt

Για το μυθιστόρημα του Χρήστου Αγγελάκου «Ψεύτικοι δίδυμοι» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η θέση μας στο κόσμο είναι ένα σημείο που ορίζεται από συντεταγμένες Χ και Ψ σε ένα τεράστιο μιλιμετρέ χαρτί. Φυσικά αυτή η θέση αλλάζει συνεχώς, ανάλογα με τη μετατόπισή μας στον χώρο και στον χρόνο, αλλά και ανάλογα με τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους. Αν το δει κανείς δομιστικά, θα αντιληφθεί ότι καθοριζόμαστε από τις ομοιότητες και τις διαφορές μας σε συνταγματικούς και παραδειγματικούς άξονες, είμαστε αυτό που διαφέρει από τον τάδε αλλά και συγγενεύει με τον δείνα, είμαστε αυτό που δεν ήμασταν στο παρελθόν, αλλά συνάμα πλησιάζουμε σ’ αυτό που θα γίνουμε στο μέλλον.

Ο άνθρωπος, είναι σαν να μας λέει [ο Αγγελάκος], μοιάζει πολύ με τους άλλους, αλλά ξαφνικά πηδάει από το κοινό τους κάδρο σε ένα διπλανό, όπου ζει μόνος του, ώσπου να ξαναβρεί την αδελφή ψυχή που θα τον πλαισιώσει.

Ο Χρήστος Αγγελάκος στήνει ένα μυθιστόρημα (ψευδο)ενηλικίωσης, που παρακολουθεί τους χαρακτήρες του στις ομοιότητες που συνεχώς προβάλλουν με τους γύρω τους, ομοιότητες που, αν αναποδογυρίσουν τη φόδρα τους, δεν παύουν να οδηγούν σταδιακά σε μεγάλες διαφορές. Ο άνθρωπος, είναι σαν να μας λέει, μοιάζει πολύ με τους άλλους, αλλά ξαφνικά πηδάει από το κοινό τους κάδρο σε ένα διπλανό, όπου ζει μόνος του, ώσπου να ξαναβρεί την αδελφή ψυχή που θα τον πλαισιώσει.

«Συχνά ο κόσμος τούς περνούσε για δίδυμους, ενώ δεν ήταν ούτε αδέλφια»: πρόκειται για την εναρκτήρια πρόταση του βιβλίου που καθορίζει και τους δεσμούς που συνδέουν τον Νίκο (Νικ) με τον Ιβάν (Ιβ). Ο πρώτος είναι Έλληνας, ενώ ο δεύτερος Βούλγαρος, γεννημένοι ωστόσο κι οι δυο στο ίδιο χωριό της νοτιοανατολικής Πελοποννήσου, φίλοι καρδιακοί που αποφασίζουν να ζήσουν και μαζί, να διαβάζουν μαζί για τις πανελλήνιες, να ωριμάσουν μαζί… Ο Ιβ όμως είναι πραγματικός δίδυμος με τον Βίκτωρα (Βικ): η βιολογική ομοιότητα δεν είναι αρκετή, αφού η φιλική σχέση υπερτερεί κάθε γενετικής συγγένειας. Δίπλα τους εμφανίζονται σαν κομήτες ή σαν δευτεραγωνιστές πολλά πρόσωπα που άλλοτε πλησιάζουν κι άλλοτε απομακρύνονται από τους τρεις πρωταγωνιστές.

altΌλα ξεκινάνε στην παιδική ηλικία και καταλήγουν στη φυλακή… Αυτό που ήμασταν πάντα μάς στοιχειώνει, με νοσταλγία ή με θλίψη, αυτό που θα γίνουμε δεν φαίνεται, παρά μόνο εικάζεται. Κι όταν έλθει, η σύγκριση δεν καταξιώνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Και τελικά πώς συντελείται η ενηλικίωση στον καθένα; όπως και στους άλλους ή με ιδιαίτερο τρόπο; με το σώμα ή με το πνεύμα; Αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα τίθενται σε ένα ανοικτό κείμενο, το οποίο δεν ξέρει τις απαντήσεις αλλά τις ψάχνει μαζί με τον αναγνώστη.

Η γραφή του Χρήστου Αγγελάκου είναι πολύ ώριμη. Όχι μόνο το ύφος του κινείται έντεχνα ανάμεσα στο συγκεκριμένο και το αφηρημένο, αλλά και η αφήγησή του διάγει σπειροειδείς πορείες που συναντούν, εφάπτονται ή προσπερνούν κάθε πρόσωπο, ενώ το ξαναβρίσκουν αργότερα με κινηματογραφικά τράβελινγκ.

Η γραφή του Χρήστου Αγγελάκου είναι πολύ ώριμη. Όχι μόνο το ύφος του κινείται έντεχνα ανάμεσα στο συγκεκριμένο και το αφηρημένο, αλλά και η αφήγησή του διάγει σπειροειδείς πορείες που συναντούν, εφάπτονται ή προσπερνούν κάθε πρόσωπο, ενώ το ξαναβρίσκουν αργότερα με κινηματογραφικά τράβελινγκ. Άλλωστε οι δύο φίλοι συμμετέχουν ως κομπάρσοι σε ταινία, στοιχείο που παραλληλίζει τις δύο πραγματικότητες, την κινηματογραφική και την εξωκινηματογραφική, ώστε να δούμε τους ρόλους των ανθρώπων μέσα στη ζωή σαν χαρακτήρες σεναρίου που μένουν μονίμως έξω από τη σκηνή. Αφήνουμε τους ήρωες στον εαυτό τους και τους ξανασυναντάμε, όταν έχουμε μάθει τις παράλληλες ή κάθετες πορείες των άλλων.

Υπάρχει πάντα ένα πρόβλημα, όταν η αφήγηση ξεφεύγει από τα δύο-τρία κεντρικά πρόσωπα και απλώνεται σε έναν πολυπρόσωπο θίασο: να ξεχειλώσει η αφήγηση και οι πολλές μικρές ιστορίες να αποπροσανατολίσουν την προσοχή. Ο Χρήστος Αγγελάκος δεν γλιτώνει μια τέτοια αποκέντρωση, ούτε την επακόλουθη διάσπαση της αναγνωστικής προσοχής. Τα πολλά θέματα χάνονται σε έναν αναγνωστικό γκρεμό. Μπορεί ωστόσο ο αναγνώστης να είναι ικανοποιημένος με το συνολικό αίσθημα της ανθρώπινης πάλης, της διάψευσης, της προσέγγισης και της διαφοροποίησης από τον άλλο. Κρατά αυτό το συνεχές κοντά-μακριά που τεντώνει το σχοινί, το οποίο συνδέει τον έναν με τον άλλο.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου. 
Τελευταίο του βιβλίο, η μελέτη «Βιβλιογραφία για τον Νίκο Καζαντζάκη» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).


altΨεύτικοι δίδυμοι
Χρήστος Αγγελάκος
Μεταίχμιο 2017
Σελ. 224, τιμή εκδότη €12,20

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΓΓΕΛΑΚΟΥ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Ανοιχτά βιβλιοπωλεία, όπως στη Γαλλία!

Η Σύμπραξη Εκδοτών επανέρχεται με αίτημά της προς την κυβέρνηση, ζητώντας να χαρακτηριστούν τα ...

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Διαβάζω τον Χαβιαρά, ονειρεύομαι τον Στρατή

Μερικές σκέψεις για το έργο και το πρόσωπο του Στρατή Χαβιαρά, με αφορμή το κλείσιμο σήμερα ενός χρόνου από τον θάνατό του.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Τους φίλους συγγραφείς που έφυγαν από κοντά μας τους μνημονεύουμε ...

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Ελλάδα - Γαλλία: 200 χρόνια φιλίας και πολιτιστικού διαλόγου - Όλες οι δράσεις

Με την ευκαιρία του εορτασμού των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος παρουσιάζει ένα πρόγραμμα εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δράσεων, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2021.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί – Τριάντα έξι σύντομα κείμενα για ό,τι καλύτερο μου έχει συμβεί, από την οικογένεια και τους φίλους μου ως το πάθος με το γράψιμο. Μια επιλεκτική αυτοβιογραφία». Κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις ε...

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Αμφίβια τέρατα, του Κώστα Πούλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση δύο ιστοριών από τη συλλογή διηγημάτων του Κώστα Πούλου «Αμφίβια τέρατα – Ιστορίες στον δρόμο για τη λίμνη», που θα κυκλοφορήσει στις 10 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΕ ΑΣΗΜΕΝΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

...
Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Ο χορευτής του νερού, του Τα-Νεχάσι Κόουτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ta-Nehisi Coates «Ο χορευτής του νερού» (μτφρ. Βάσια Τζανακάρη), το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όλη μου τη ζωή ήθελα να φύγω. Δεν ήταν κάτι ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Βιβλία για το Ολοκαύτωμα: Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες

Επιλογή από τα δεκάδες σημαντικά βιβλία για το Ολοκαύτωμα που έχουν κυκλοφορήσει τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας. Μαρτυρίες, στρατοπεδική λογοτεχνία, ιστορικές μελέτες. Για να κρατηθεί η μνήμη ζωντανή, για να μην ξεχαστεί ποτέ η φρίκη των γκέτο και των στρατοπέδων. Στην εικόνα, φωτογραφία από τ...

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

12 Φεβρουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Βιβλία που θεμελίωσαν τον πολιτισμό μας: 10 διαλέξεις στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Οι συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Κώστας Κατσουλάρης παρουσιάζουν θεμελιώδη βιβλία του πολιτισμού μας σε μια σειρά 10 διαλέξεων μέσω πλατφόρμας τηλεδιάσκεψης, στο πλ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ