alt

Για το μυθιστόρημα του Χρήστου Αγγελάκου «Ψεύτικοι δίδυμοι» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Η θέση μας στο κόσμο είναι ένα σημείο που ορίζεται από συντεταγμένες Χ και Ψ σε ένα τεράστιο μιλιμετρέ χαρτί. Φυσικά αυτή η θέση αλλάζει συνεχώς, ανάλογα με τη μετατόπισή μας στον χώρο και στον χρόνο, αλλά και ανάλογα με τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους. Αν το δει κανείς δομιστικά, θα αντιληφθεί ότι καθοριζόμαστε από τις ομοιότητες και τις διαφορές μας σε συνταγματικούς και παραδειγματικούς άξονες, είμαστε αυτό που διαφέρει από τον τάδε αλλά και συγγενεύει με τον δείνα, είμαστε αυτό που δεν ήμασταν στο παρελθόν, αλλά συνάμα πλησιάζουμε σ’ αυτό που θα γίνουμε στο μέλλον.

Ο άνθρωπος, είναι σαν να μας λέει [ο Αγγελάκος], μοιάζει πολύ με τους άλλους, αλλά ξαφνικά πηδάει από το κοινό τους κάδρο σε ένα διπλανό, όπου ζει μόνος του, ώσπου να ξαναβρεί την αδελφή ψυχή που θα τον πλαισιώσει.

Ο Χρήστος Αγγελάκος στήνει ένα μυθιστόρημα (ψευδο)ενηλικίωσης, που παρακολουθεί τους χαρακτήρες του στις ομοιότητες που συνεχώς προβάλλουν με τους γύρω τους, ομοιότητες που, αν αναποδογυρίσουν τη φόδρα τους, δεν παύουν να οδηγούν σταδιακά σε μεγάλες διαφορές. Ο άνθρωπος, είναι σαν να μας λέει, μοιάζει πολύ με τους άλλους, αλλά ξαφνικά πηδάει από το κοινό τους κάδρο σε ένα διπλανό, όπου ζει μόνος του, ώσπου να ξαναβρεί την αδελφή ψυχή που θα τον πλαισιώσει.

«Συχνά ο κόσμος τούς περνούσε για δίδυμους, ενώ δεν ήταν ούτε αδέλφια»: πρόκειται για την εναρκτήρια πρόταση του βιβλίου που καθορίζει και τους δεσμούς που συνδέουν τον Νίκο (Νικ) με τον Ιβάν (Ιβ). Ο πρώτος είναι Έλληνας, ενώ ο δεύτερος Βούλγαρος, γεννημένοι ωστόσο κι οι δυο στο ίδιο χωριό της νοτιοανατολικής Πελοποννήσου, φίλοι καρδιακοί που αποφασίζουν να ζήσουν και μαζί, να διαβάζουν μαζί για τις πανελλήνιες, να ωριμάσουν μαζί… Ο Ιβ όμως είναι πραγματικός δίδυμος με τον Βίκτωρα (Βικ): η βιολογική ομοιότητα δεν είναι αρκετή, αφού η φιλική σχέση υπερτερεί κάθε γενετικής συγγένειας. Δίπλα τους εμφανίζονται σαν κομήτες ή σαν δευτεραγωνιστές πολλά πρόσωπα που άλλοτε πλησιάζουν κι άλλοτε απομακρύνονται από τους τρεις πρωταγωνιστές.

altΌλα ξεκινάνε στην παιδική ηλικία και καταλήγουν στη φυλακή… Αυτό που ήμασταν πάντα μάς στοιχειώνει, με νοσταλγία ή με θλίψη, αυτό που θα γίνουμε δεν φαίνεται, παρά μόνο εικάζεται. Κι όταν έλθει, η σύγκριση δεν καταξιώνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Και τελικά πώς συντελείται η ενηλικίωση στον καθένα; όπως και στους άλλους ή με ιδιαίτερο τρόπο; με το σώμα ή με το πνεύμα; Αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα τίθενται σε ένα ανοικτό κείμενο, το οποίο δεν ξέρει τις απαντήσεις αλλά τις ψάχνει μαζί με τον αναγνώστη.

Η γραφή του Χρήστου Αγγελάκου είναι πολύ ώριμη. Όχι μόνο το ύφος του κινείται έντεχνα ανάμεσα στο συγκεκριμένο και το αφηρημένο, αλλά και η αφήγησή του διάγει σπειροειδείς πορείες που συναντούν, εφάπτονται ή προσπερνούν κάθε πρόσωπο, ενώ το ξαναβρίσκουν αργότερα με κινηματογραφικά τράβελινγκ.

Η γραφή του Χρήστου Αγγελάκου είναι πολύ ώριμη. Όχι μόνο το ύφος του κινείται έντεχνα ανάμεσα στο συγκεκριμένο και το αφηρημένο, αλλά και η αφήγησή του διάγει σπειροειδείς πορείες που συναντούν, εφάπτονται ή προσπερνούν κάθε πρόσωπο, ενώ το ξαναβρίσκουν αργότερα με κινηματογραφικά τράβελινγκ. Άλλωστε οι δύο φίλοι συμμετέχουν ως κομπάρσοι σε ταινία, στοιχείο που παραλληλίζει τις δύο πραγματικότητες, την κινηματογραφική και την εξωκινηματογραφική, ώστε να δούμε τους ρόλους των ανθρώπων μέσα στη ζωή σαν χαρακτήρες σεναρίου που μένουν μονίμως έξω από τη σκηνή. Αφήνουμε τους ήρωες στον εαυτό τους και τους ξανασυναντάμε, όταν έχουμε μάθει τις παράλληλες ή κάθετες πορείες των άλλων.

Υπάρχει πάντα ένα πρόβλημα, όταν η αφήγηση ξεφεύγει από τα δύο-τρία κεντρικά πρόσωπα και απλώνεται σε έναν πολυπρόσωπο θίασο: να ξεχειλώσει η αφήγηση και οι πολλές μικρές ιστορίες να αποπροσανατολίσουν την προσοχή. Ο Χρήστος Αγγελάκος δεν γλιτώνει μια τέτοια αποκέντρωση, ούτε την επακόλουθη διάσπαση της αναγνωστικής προσοχής. Τα πολλά θέματα χάνονται σε έναν αναγνωστικό γκρεμό. Μπορεί ωστόσο ο αναγνώστης να είναι ικανοποιημένος με το συνολικό αίσθημα της ανθρώπινης πάλης, της διάψευσης, της προσέγγισης και της διαφοροποίησης από τον άλλο. Κρατά αυτό το συνεχές κοντά-μακριά που τεντώνει το σχοινί, το οποίο συνδέει τον έναν με τον άλλο.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου. 
Τελευταίο του βιβλίο, η μελέτη «Βιβλιογραφία για τον Νίκο Καζαντζάκη» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).


altΨεύτικοι δίδυμοι
Χρήστος Αγγελάκος
Μεταίχμιο 2017
Σελ. 224, τιμή εκδότη €12,20

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΑΓΓΕΛΑΚΟΥ

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

«Να θυμηθώ να παραγγείλω» του Στέλιου Μάινα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Στέλιου Μάινα «Να θυμηθώ να παραγγείλω» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Μάνου Κοντολέων

Γνωστός ηθοποιός ο Στέλιος Μάινας, πριν από δώδεκα χρόνια είχε κάνει μια πρώτη εμφάνιση και στο χώρο της πεζογραφίας με μια συλλογή διηγημάτων – ...

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

«Ο κήπος των ψυχών» του Βασίλη Τσιαμπούση (κριτική)

Για τη νουβέλα του Βασίλη Τσιαμπούση «Ο κήπος των ψυχών» (εκδ. Εστία).

Του Ευάγγελου Αυδίκου

Υπάρχουν πολλές επιστημονικές μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο Σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι καθοριστική η συνδρομή της Προφορικής Ιστορίας, που γιγαντώθηκε ως πεδίο έρευνας, κινούμενη στη ορ...

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

«Τα πρωτοβρόχια» του Σπύρου Κιοσσέ (κριτική)

Για τη νουβέλα του Σπύρου Κιοσσέ «Τα πρωτοβρόχια – Μικρή ιστορία ενηλικίωσης» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Παναγιώτη Χατζημωυσιάδη

Ποια στιγμή σηματοδοτεί την πορεία προς την ενηλικίωση; Μέσα από ποιες διαδικασίες δρομολογείται; Ποιες ενδότερες δυνάμεις ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

02 Μαΐου 2022 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οι δώδεκα συμβουλές του Ρομπέρτο Μπολάνιο για τη συγγραφή διηγημάτων

Ο Χιλιανός πεζογράφος και ποιητής Roberto Bolaño ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ισπανόφωνους λογοτέχνες. Μετανάστευσε σε μικρή ηλικία στο Μεξικό και αργό

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ