lonac flying high

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αντώνη Γκόλτσου Η αφιέρωση (εκδ. Μεταίχμιο).

 Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ανάμεσα στις σημαίνουσες διαφορές του νουάρ από τα (υπόλοιπα) αστυνομικά μυθιστορήματα είναι αφενός η φύση του ερευνητή, που δεν είναι ντετέκτιβ αλλά συχνά το ίδιο το θύμα, και αφετέρου η ατμόσφαιρα που προσεγγίζει το θρίλερ και αποπνέει φόβο και απειλή. Το νουάρ βλέπει τον κίνδυνο από μέσα και μυεί στο κλίμα του τον αναγνώστη, που συν-κινδυνεύει νοερά και ψυχολογικά όσο κι ο πρωταγωνιστής.

Ο Αντώνης Γκόλτσος, χρόνια στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας (μέσα στην Ελληνική Λέσχη Αστυνομικής Λογοτεχνίας) αλλά με πρώτο μυθιστόρημα φέτος, γράφει ένα πολιτικό νουάρ που αποδεικνύεται ερωτικό θρίλερ, με έναν κύκλο ο οποίος ναι μεν ξεκινά από το ιδιωτικό αλλά ολοένα και διευρύνεται, καθώς μεταβαίνει ανεπαίσθητα στο πολιτικό και τελικά καταλήγει πάλι ατομικό.

Ο συγγραφέας μπαίνει στο αστυνομικό αφήγημα έτοιμος να συνθέσει μια αρραγή πλοκή και τα καταφέρνει, καθώς διασυνδέει έντεχνα το παρόν με το παρελθόν και την έρευνα με τα μακρινά αίτια των εγκλημάτων. 

Η αφιέρωση της μαχητικής αντικαθεστωτικής εκδότριας του «Κήρυκα» Μαίρης Χάλαρη στον φιλοχουντικό Πύρρο Πικρό πυροδοτεί τη σκέψη του γιου του Άλκη, σχετικά καταξιωμένου συγγραφέα αστυνομικών έργων, ο οποίος αρχίζει να ψάχνει το παρελθόν του πατέρα του. Το παράδοξο είναι ότι ο πατέρας του, στενός φίλος των συνταγματαρχών, παντρεύτηκε τη Φιλιώ που ήταν ενεργή αντιφρονούσα. Έτσι, κι οι δύο κέρδιζαν την ασυλία των αντιπάλων, ενώ ο γάμος τους βρισκόταν σε μια διελκυστίνδα έλξης και άπωσης. Η Φιλιώ τελικά δολοφονείται αναίτια μια βραδιά του 1974 από έναν περιθωριακό τύπο (ο οποίος ναι μεν καταδικάστηκε κι έπειτα αυτοκτόνησε, μα πλέον δεν πείθει ότι ήταν όντως ο ένοχος, αλλά ένα καλό άλλοθι που βρήκε η Δικτατορία), ο Πύρρος σκοτώνεται σε ατύχημα το 1983 κι η λεσβία Χάλαρη με την ερωμένη της Μάγια εξαφανίζεται από το προσκήνιο.

Ο συγγραφέας μπαίνει στο αστυνομικό αφήγημα έτοιμος να συνθέσει μια αρραγή πλοκή και τα καταφέρνει, καθώς διασυνδέει έντεχνα το παρόν με το παρελθόν και την έρευνα με τα μακρινά αίτια των εγκλημάτων. Για να το πετύχει αυτό, χρησιμοποιεί το Αρχείο ως σύστημα αντικειμενικών δεδομένων, τα οποία ωστόσο είναι κι αυτά πειραγμένα, ως γραπτή πηγή πληροφόρησης για τα ταραγμένα χρόνια της Χούντας και της πρώτης Μεταπολίτευσης, και ως τρόπο ανασύνθεσης της δίκης και των τεκμηρίων που εμφανίστηκαν τότε. Ωστόσο, αυτή η φαινομενική αντικειμενικότητα των γραπτών ντοκουμέντων κι η θολή εικόνα των μαρτύρων που συναντά ο Άλκης (τον θείο του Αλέξανδρο, τον ιατροδικαστή Καρρά, την ίδια τη γηραιά πλέον Χάλαρη και τη Μάγια Κάσδαγλη, τον νυν διευθυντή του «Κήρυκα» Μάξιμο Μέγα) συγχέουν παρά ξεκαθαρίζουν τα πράγματα.

Ακόμα κι όταν ο πραγματικός ένοχος αποκαλύπτεται, αρκετές σελίδες πριν τελειώσει το βιβλίο, ο αναγνώστης δεν είναι σίγουρος ότι δεν επίκειται μια ακόμα ανατροπή.

Το μυστήριο της ανασύνθεσης ενός ασαφούς παρελθόντος αποκτά διαστάσεις θρίλερ όταν οι κίνδυνοι, άλλοτε ως προειδοποιήσεις κι άλλοτε ως παράπλευρες απώλειες, ενσκήπτουν στο σήμερα. Ο ίδιος ο Άλκης πολλές φορές τραυματίζεται και καθηλώνεται στο δωμάτιό του, ενώ σκοτώνεται η φίλη του Δήμητρα που τον βοηθούσε στις έρευνες. Η αδιόρατη απειλή από κάποιον που έρχεται τριάντα χρόνια μετά να «προτείνει» λήθη κάνει όλο το περιβάλλον γύρω από τον πρωταγωνιστή να θεωρείται ύποπτο. Ακόμα κι όταν ο πραγματικός ένοχος αποκαλύπτεται, αρκετές σελίδες πριν τελειώσει το βιβλίο, ο αναγνώστης δεν είναι σίγουρος ότι δεν επίκειται μια ακόμα ανατροπή, ειδικά όσο ο θείος φαίνεται να ανησυχεί αλλά συνάμα επιζητεί την παύση των ερευνών.

Τελικά, ο ευφυής χειρισμός της πλοκής με αρμοστές συνάψεις στοιχείων, προσώπων και γεγονότων, η απειλητική ατμόσφαιρα να πλανάται πάνω από την ανάγνωση και η πολιτική νότα που δίνει στις ανθρώπινες σχέσεις άλλο χρώμα, κάνουν πετυχημένο ένα τέτοιο νουάρ. Βέβαια, δεν πρέπει να παραλείψω ότι τα τελευταία αστυνομικά μυθιστορήματα, όπως κι αυτό, ξαναγυρίζουν, εν μέρει ή εν όλω, στην απόδοση ευθυνών για το έγκλημα όχι μόνο σε κοινωνικοπολιτικούς παράγοντες αλλά και σε ατομικά κίνητρα. Οι ατομικές φιλοδοξίες δεν παύουν να παράγουν πάθη.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.

alt

Η αφιέρωση
Αντώνης Γκόλτσος
Μεταίχμιο 2016
Σελ. 456, τιμή εκδότη €16,60

alt

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τη σύλληψη του Πέτρου Τατσόπουλου

Η Εταιρεία Συγγραφέων εξέδωσε ανακοίνωση για τη σύλληψη του μέλους της συγγραφέα Πέτρου Τατσόπουλου έξω από το βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone μετά το τέλος εκδήλωσης με θέμα «Είναι παιδεία και θρησκεία έννοιες ασύμβατες;». Φωτογραφία: Areti Georgilis (facebook).

Επιμέλεια: ...

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

Το ανατρεπτικό έργο του καταξιωμένου Ευριπίδη Λασκαρίδη  παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Julian Mommert.

Επιμέλεια: Book Press

...

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ