lonac flying high

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αντώνη Γκόλτσου Η αφιέρωση (εκδ. Μεταίχμιο).

 Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ανάμεσα στις σημαίνουσες διαφορές του νουάρ από τα (υπόλοιπα) αστυνομικά μυθιστορήματα είναι αφενός η φύση του ερευνητή, που δεν είναι ντετέκτιβ αλλά συχνά το ίδιο το θύμα, και αφετέρου η ατμόσφαιρα που προσεγγίζει το θρίλερ και αποπνέει φόβο και απειλή. Το νουάρ βλέπει τον κίνδυνο από μέσα και μυεί στο κλίμα του τον αναγνώστη, που συν-κινδυνεύει νοερά και ψυχολογικά όσο κι ο πρωταγωνιστής.

Ο Αντώνης Γκόλτσος, χρόνια στον χώρο της αστυνομικής λογοτεχνίας (μέσα στην Ελληνική Λέσχη Αστυνομικής Λογοτεχνίας) αλλά με πρώτο μυθιστόρημα φέτος, γράφει ένα πολιτικό νουάρ που αποδεικνύεται ερωτικό θρίλερ, με έναν κύκλο ο οποίος ναι μεν ξεκινά από το ιδιωτικό αλλά ολοένα και διευρύνεται, καθώς μεταβαίνει ανεπαίσθητα στο πολιτικό και τελικά καταλήγει πάλι ατομικό.

Ο συγγραφέας μπαίνει στο αστυνομικό αφήγημα έτοιμος να συνθέσει μια αρραγή πλοκή και τα καταφέρνει, καθώς διασυνδέει έντεχνα το παρόν με το παρελθόν και την έρευνα με τα μακρινά αίτια των εγκλημάτων. 

Η αφιέρωση της μαχητικής αντικαθεστωτικής εκδότριας του «Κήρυκα» Μαίρης Χάλαρη στον φιλοχουντικό Πύρρο Πικρό πυροδοτεί τη σκέψη του γιου του Άλκη, σχετικά καταξιωμένου συγγραφέα αστυνομικών έργων, ο οποίος αρχίζει να ψάχνει το παρελθόν του πατέρα του. Το παράδοξο είναι ότι ο πατέρας του, στενός φίλος των συνταγματαρχών, παντρεύτηκε τη Φιλιώ που ήταν ενεργή αντιφρονούσα. Έτσι, κι οι δύο κέρδιζαν την ασυλία των αντιπάλων, ενώ ο γάμος τους βρισκόταν σε μια διελκυστίνδα έλξης και άπωσης. Η Φιλιώ τελικά δολοφονείται αναίτια μια βραδιά του 1974 από έναν περιθωριακό τύπο (ο οποίος ναι μεν καταδικάστηκε κι έπειτα αυτοκτόνησε, μα πλέον δεν πείθει ότι ήταν όντως ο ένοχος, αλλά ένα καλό άλλοθι που βρήκε η Δικτατορία), ο Πύρρος σκοτώνεται σε ατύχημα το 1983 κι η λεσβία Χάλαρη με την ερωμένη της Μάγια εξαφανίζεται από το προσκήνιο.

Ο συγγραφέας μπαίνει στο αστυνομικό αφήγημα έτοιμος να συνθέσει μια αρραγή πλοκή και τα καταφέρνει, καθώς διασυνδέει έντεχνα το παρόν με το παρελθόν και την έρευνα με τα μακρινά αίτια των εγκλημάτων. Για να το πετύχει αυτό, χρησιμοποιεί το Αρχείο ως σύστημα αντικειμενικών δεδομένων, τα οποία ωστόσο είναι κι αυτά πειραγμένα, ως γραπτή πηγή πληροφόρησης για τα ταραγμένα χρόνια της Χούντας και της πρώτης Μεταπολίτευσης, και ως τρόπο ανασύνθεσης της δίκης και των τεκμηρίων που εμφανίστηκαν τότε. Ωστόσο, αυτή η φαινομενική αντικειμενικότητα των γραπτών ντοκουμέντων κι η θολή εικόνα των μαρτύρων που συναντά ο Άλκης (τον θείο του Αλέξανδρο, τον ιατροδικαστή Καρρά, την ίδια τη γηραιά πλέον Χάλαρη και τη Μάγια Κάσδαγλη, τον νυν διευθυντή του «Κήρυκα» Μάξιμο Μέγα) συγχέουν παρά ξεκαθαρίζουν τα πράγματα.

Ακόμα κι όταν ο πραγματικός ένοχος αποκαλύπτεται, αρκετές σελίδες πριν τελειώσει το βιβλίο, ο αναγνώστης δεν είναι σίγουρος ότι δεν επίκειται μια ακόμα ανατροπή.

Το μυστήριο της ανασύνθεσης ενός ασαφούς παρελθόντος αποκτά διαστάσεις θρίλερ όταν οι κίνδυνοι, άλλοτε ως προειδοποιήσεις κι άλλοτε ως παράπλευρες απώλειες, ενσκήπτουν στο σήμερα. Ο ίδιος ο Άλκης πολλές φορές τραυματίζεται και καθηλώνεται στο δωμάτιό του, ενώ σκοτώνεται η φίλη του Δήμητρα που τον βοηθούσε στις έρευνες. Η αδιόρατη απειλή από κάποιον που έρχεται τριάντα χρόνια μετά να «προτείνει» λήθη κάνει όλο το περιβάλλον γύρω από τον πρωταγωνιστή να θεωρείται ύποπτο. Ακόμα κι όταν ο πραγματικός ένοχος αποκαλύπτεται, αρκετές σελίδες πριν τελειώσει το βιβλίο, ο αναγνώστης δεν είναι σίγουρος ότι δεν επίκειται μια ακόμα ανατροπή, ειδικά όσο ο θείος φαίνεται να ανησυχεί αλλά συνάμα επιζητεί την παύση των ερευνών.

Τελικά, ο ευφυής χειρισμός της πλοκής με αρμοστές συνάψεις στοιχείων, προσώπων και γεγονότων, η απειλητική ατμόσφαιρα να πλανάται πάνω από την ανάγνωση και η πολιτική νότα που δίνει στις ανθρώπινες σχέσεις άλλο χρώμα, κάνουν πετυχημένο ένα τέτοιο νουάρ. Βέβαια, δεν πρέπει να παραλείψω ότι τα τελευταία αστυνομικά μυθιστορήματα, όπως κι αυτό, ξαναγυρίζουν, εν μέρει ή εν όλω, στην απόδοση ευθυνών για το έγκλημα όχι μόνο σε κοινωνικοπολιτικούς παράγοντες αλλά και σε ατομικά κίνητρα. Οι ατομικές φιλοδοξίες δεν παύουν να παράγουν πάθη.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι Διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας και κριτικός βιβλίου.

alt

Η αφιέρωση
Αντώνης Γκόλτσος
Μεταίχμιο 2016
Σελ. 456, τιμή εκδότη €16,60

alt

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

«Το κόμμα του καλού θεού» του Τάκη Καμπύλη (κριτική) – Όταν στο παιχνίδι μπαίνουν οι μεγάλες δυνάμεις

Για το μυθιστόρημα του Τάκη Καμπύλη «Το κόμμα του καλού θεού» (εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: Φωτογραφία © Λουκάς Βασιλικός

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τον Απρίλιο του 2023 ο Τάκης Καμπύλης τελειώνει το τρίτο του μυθιστόρημα, πο...

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

«Μερκάντο» της Μαρίας Μαμαλίγκα (κριτική) – Mια ζωή εξαγορασμένη από τον θάνατο

Για το βιβλίο της Μαρίας Μαμαλίγκας «Μερκάντο» (εκδ. Εστία). Kεντρική εικόνα: λεπτομέρεια από το εξώφυλλο του βιβλίου.

Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

Τη δική της πορεία έχει διανύσει η Μαρία Μαμαλίγκα στο χώρο της λογοτεχνία...

«Η πέτρα και το αυγό» του Κώστα Χατζηεμμανουήλ (κριτική) – Μια πινακοθήκη του ελληνισμού

«Η πέτρα και το αυγό» του Κώστα Χατζηεμμανουήλ (κριτική) – Μια πινακοθήκη του ελληνισμού

Για το βιβλίο του Κώστα Χατζηεμμανουήλ «Η πέτρα και το αυγό» (εκδ. Αρμός). Kεντρική εικόνα: Τσέτες του Τάγματος της Κυανής Σημαίας. 

Γράφει η Τασούλα Τσιλιμένη

Η πίστη μου στη δύναμη της φαντασίας είναι σε υπερθετικό β...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Βίβιαν Στεργίου έρχεται στο Υπόγειο

Στο 47ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με τη συγγραφέα και αρθογράφο Βίβιαν Στεργίου. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 18 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ