vienna2 0

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αντώνη Γκόλτσου Η αφιέρωση (εκδ. Μεταίχμιο).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο 35χρονος Αλκιβιάδης Πικρός, ένας μοναχικός κι εμμονικός τύπος, είναι συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ή όπως περιγράφει ο ίδιος τον εαυτό του: «Ήταν σίγουρος, μικρός πρέπει να είχε καταπιεί έναν μεγεθυντικό φακό, κάτι σαν το μαγικό ζουμί των Γαλατών. Τα έβλεπε όλα υπό κλίμακα, μεγαλύτερη ή μικρότερη και πάντως διαφορετική από όσο τα έβλεπαν οι άλλοι, εντόπιζε στροφές εκεί όπου όλοι έβλεπαν ευθείες, έφτιαχνε μικρές ιστορίες με ανθρώπους τυχαίους που συναντούσε στο δρόμο: Αυτή η κυρία με τα ψώνια, με αυτό τον κύριο που κούτσαινε· το παιδί που πούλαγε κουλούρια, με τον ζητιάνο που το 'βλεπε πεινασμένα· ένα περιστέρι που έτρεχε ανάμεσα στα αυτοκίνητα και που βαριόταν να πετάξει· ο τροχαίος που τηλεφωνούσε στο κορίτσι του την ώρα που μια θάλασσα πεζών περνούσε με κόκκινο. Το ίδιο κι όταν έπεφτε να κοιμηθεί. Αν δεν σκάρωνε μια μικρή ιστορία ήταν αδύνατο να τον πάρει ο ύπνος. Παραμυθάς από κούνια».

Ολοκληρώνεται ποτέ η ενηλικίωση αν δεν γνωρίσει κανείς σε βάθος την ιστορία του, αν δεν σκαλίσει τα πιο βαθιά τραύματα της ψυχής του; Στην αναζήτηση στοιχείων για την προσωπικότητα των γονέων του, ο Άλκης πέφτει σ' ένα παλιό βιβλίο που περιέχει μια μυστηριώδη αφιέρωση της μεταφράστριας προς τον πατέρα του.

Ο Αλκιβιάδης κουβαλάει μια τραγική οικογενειακή ιστορία: η μητέρα του δολοφονήθηκε όταν ο ίδιος ήταν δύο μηνών, και στα εννιά του χρόνια έχασε τον πατέρα του από τροχαίο ατύχημα. Ευτυχώς για τον Άλκη, είχε πάντοτε δίπλα του τον bon viveur θείο Αλέξανδρο, προστάτη και αρωγό του σε κάθε δυσκολία της ενηλικίωσής του. Ωστόσο, ολοκληρώνεται ποτέ η ενηλικίωση αν δεν γνωρίσει κανείς σε βάθος την ιστορία του, αν δεν σκαλίσει τα πιο βαθιά τραύματα της ψυχής του; Στην αναζήτηση στοιχείων για την προσωπικότητα των γονέων του, ο Άλκης πέφτει σ' ένα παλιό βιβλίο που περιέχει μια μυστηριώδη αφιέρωση της μεταφράστριας προς τον πατέρα του.

Η εν λόγω αφιέρωση θα αποτελέσει την άκρη του μίτου της Αριάδνης που θα πρέπει να ξετυλίξει ο Άλκης, μέχρι να φτάσει στην κάθαρση της αλήθειας. Σαν άλλος Θησέας, θα ρισκάρει τη ζωή του αγνοώντας τις προειδοποιήσεις του θείου Αλέξανδρου και της αγαπημένης του Δήμητρας. Μόνο που εκτός από τη δική του ζωή, θα θέσει σε κίνδυνο τις ζωές τόσο των αγαπημένων του, όσο και αγνώστων ανθρώπων. Με τον εμμονικό τρόπο που χαρακτηρίζει τη γραφή του και κάθε πράξη της καθημερινότητάς του, θα συνεχίσει να σκαλίζει θαμμένα μυστικά, ιστορίες φρίκης και προδοσίες μέχρι να φτάσει στο φως.

alt
   Ο Αντώνης Γκόλτσος
 

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στάδια στην εξέλιξη της αστυνομικής λογοτεχνίας είναι αναμφίβολα η εισαγωγή στοιχείων ψυχολογίας στην πλοκή και τη διαμόρφωση των χαρακτήρων. Η στιγμή που από τις έξυπνες ατάκες των κυνικών ντετέκτιβ περνάμε στο ψυχογράφημα ηρώων που θα μπορούσαν να είναι οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Έχοντας χωνέψει δημιουργικά την ατμόσφαιρα των βιβλίων του Σιμενόν και του Μαρή, ο Αντώνης Γκόλτσος έγραψε ένα αμιγώς ελληνικό αστυνομικό/νουάρ μυθιστόρημα, που ανατρέχει στην πιο πρόσφατη ιστορία και δεν διστάζει να σκαλίσει πληγές.

Με μια αληθινά έξοχη εισαγωγή -ένα απόσπασμα από το ημερολόγιο του εννιάχρονου Άλκη, ο οποίος έρχεται για πρώτη φορά αντιμέτωπος με τον θάνατο- συνδέει το παρελθόν και με το σήμερα, ή μάλλον με το έτος 0 της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας. Το έτος 2008, την περίοδο πριν και μετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Ο ήρωας του, γεννημένος το 1974, δεν μπορεί να πάρει τη ζωή του στα χέρια του αν δεν γυρίσει πίσω, στην επταετία της Χούντας και στα εγκλήματα που έμειναν ανεξιχνίαστα, στους αδικαίωτους νεκρούς όπως η μητέρα του και ο δολοφόνος της.

Η Αφιέρωση είναι μια νουάρ πολιτική αλληγορία, κυρίως όμως ένα καλογραμμένο βιβλίο. Διαθέτει τη γκρίζα και απειλητική ατμόσφαιρα των κλασικών νουάρ, την οποία διακόπτει κάθε τόσο η καταιγιστική δράση που προχωράει την αφήγηση παρακάτω.

Ο Άλκης θα γνωρίσει έναν θίασο αλλόκοτων ανθρώπων που βασανίζονται ακόμα από τις προ τριακονταετίας αποφάσεις και πράξεις τους και θα τους αναγκάσει να κοιτάξουν κατάματα τις συνέπειες των πράξεων αυτών. Γύρω από τον ήρωα κινούνται και μερικοί εκπρόσωποι της δικής του γενιάς, όπως η κοπέλα του η Δήμητρα ή η μπαργούμαν Ζουλού, που θα αποτελέσουν μια ανάσα ανακούφισης στο βαρύ κλίμα των "φαγιούμ" - όπως αποκαλεί ο Άλκης τους γεροντότερους της ιστορίας.

Η Αφιέρωση είναι μια νουάρ πολιτική αλληγορία, κυρίως όμως ένα καλογραμμένο βιβλίο. Διαθέτει τη γκρίζα και απειλητική ατμόσφαιρα των κλασικών νουάρ, την οποία διακόπτει κάθε τόσο η καταιγιστική δράση που προχωράει την αφήγηση παρακάτω. Ο Αντώνης Γκόλτσος κέρδισε το στοίχημα: το πρώτο του μυθιστόρημα είναι άρτιο από κάθε άποψη. Και είναι γραμμένο με γλώσσα καθαρά λογοτεχνική, επ' ουδενί λογοτεχνίζουσα. Ένα παράδειγμα: «Όλα καλά, αλλά μετά τη Βάρκιζα θα πέσουν επάνω σε έναν καταρράκτη νερού. Θα κόψει με τους υαλοκαθαριστήρες στη μεγάλη ταχύτητα. Κι έπειτα, πλησιάζοντας στο Σούνιο, μετά τις στροφές, κάποιος εκεί επάνω θα έχει την πρόνοια να κλείσει τη στρόφιγγα, να πείσει τα σύννεφα για έναν αγώνα δρόμου και να μεταφέρει το φεγγάρι επάνω από τις κολόνες του Ποσειδώνα. […] Τα κύματα θα συνεχίσουν τον αγώνα με τους βράχους, ενώ ένα τεράστιο μαύρο σύννεφο με ασημένια μπορντούρα θα καλύψει το φεγγάρι και θα αρχίσει να ψιχαλίζει».

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας.

altΗ αφιέρωση
Αντώνης Γκόλτσος
Μεταίχμιο 2016
Σελ. 456, τιμή εκδότη €16,60

alt

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

«Τρότζαν» του Θανάση Χειμωνά (κριτική) – Αντιμεσσιανισμός σε ένα «τέλειο» μέλλον!

Για το μυθιστόρημα του Θανάση Χειμωνά «Τρότζαν» (εκδ. Πατάκη). Κεντρική εικόνα: Ο Θανάσης Χειμωνάς με τη βοήθεια της Α.Ι. το 2073.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται τα κείμενα επιστημονικής φαντασίας που φαντάζονται ένα μέ...

«Διακοπές στην Αβησσυνία» της Ελίζας Παναγιωτάτου (κριτική) – Ταξίδι στο βάθος του εαυτού και του οικογενειακού παρελθόντος

«Διακοπές στην Αβησσυνία» της Ελίζας Παναγιωτάτου (κριτική) – Ταξίδι στο βάθος του εαυτού και του οικογενειακού παρελθόντος

Για το μυθιστόρημα της Ελίζας Παναγιωτάτου «Διακοπές στην Αβησσυνία» (εκδ. Αντίποδες). Κεντρική εικόνα: © Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Βρίσκονται εκεί έξω. Περπατούν στους ίδιους δρόμους μ’ εμάς, αναζητώντας ωσ...

«Σα μαγεμένο το μυαλό μου» του Θανάση Σκρουμπέλου (κριτική) – Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα

«Σα μαγεμένο το μυαλό μου» του Θανάση Σκρουμπέλου (κριτική) – Τα παλιόπαιδα τ’ ατίθασα

Για το βιβλίο του Θανάση Σκρουμπέλου «Σα μαγεμένο το μυαλό μου – Ιστορίες και εικόνες, ταξίμια της λαϊκής ψυχής» (εκδ. Τόπος). Κεντρική εικόνα: Ο Βασίλης Αυλωνίτης από την ταινία «Ο θησαυρός του μακαρίτη» (1959) σε σενάριο και σκηνοθεσία του Νίκου Τσιφόρου.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Μάριο Κρητικόπουλο

Διαβάζοντας με τον Μάριο Κρητικόπουλο

Πρόσωπα από τον χώρο των τεχνών, των ιδέων και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Μάριος Κρητικόπουλος.

Επιμέλεια: Book Press 

...
H «Κάρι» του Στίβεν Κινγκ σε σπέσιαλ κινηματογραφική προβολή

H «Κάρι» του Στίβεν Κινγκ σε σπέσιαλ κινηματογραφική προβολή

Η προβολή της καλτ ταινίας του Μπράιαν Ντε Πάλμα, που στηρίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του «Βασιλιά» Στίβεν Κινγκ, θα γίνει στον κινηματογράφο Δαναό την Παρασκευή, 19 Απριλίου (9.45 μ.μ.)

Επιμέλεια: Book Press

Είναι από τα βιβλία που δεν ξεχνάς εύκολ...

Συγγραφείς μποϊκοτάρουν το PEN America για τη χλιαρή στάση του στον πόλεμο στη Γάζα – μεταξύ αυτών η Ναόμι Κλάιν

Συγγραφείς μποϊκοτάρουν το PEN America για τη χλιαρή στάση του στον πόλεμο στη Γάζα – μεταξύ αυτών η Ναόμι Κλάιν

Αρκετοί συγγραφείς και ποιητές ζήτησαν να αποσυρθούν οι υποψηφιότητές τους από βραβεία που αναμένεται να δώσει η PEN America το επόμενο διάστημα θεωρώντας πως δεν έχει πάρει θέση για όσα συμβαίνουν στη Γάζα. Κεντρική εικόνα: η συγγραφέας και ποιήτρια Camonghne Felix, η οποία είναι μεταξύ των διαμαρτυρόμενων.&nb...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ