vienna2 0

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αντώνη Γκόλτσου Η αφιέρωση (εκδ. Μεταίχμιο).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Ο 35χρονος Αλκιβιάδης Πικρός, ένας μοναχικός κι εμμονικός τύπος, είναι συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ή όπως περιγράφει ο ίδιος τον εαυτό του: «Ήταν σίγουρος, μικρός πρέπει να είχε καταπιεί έναν μεγεθυντικό φακό, κάτι σαν το μαγικό ζουμί των Γαλατών. Τα έβλεπε όλα υπό κλίμακα, μεγαλύτερη ή μικρότερη και πάντως διαφορετική από όσο τα έβλεπαν οι άλλοι, εντόπιζε στροφές εκεί όπου όλοι έβλεπαν ευθείες, έφτιαχνε μικρές ιστορίες με ανθρώπους τυχαίους που συναντούσε στο δρόμο: Αυτή η κυρία με τα ψώνια, με αυτό τον κύριο που κούτσαινε· το παιδί που πούλαγε κουλούρια, με τον ζητιάνο που το 'βλεπε πεινασμένα· ένα περιστέρι που έτρεχε ανάμεσα στα αυτοκίνητα και που βαριόταν να πετάξει· ο τροχαίος που τηλεφωνούσε στο κορίτσι του την ώρα που μια θάλασσα πεζών περνούσε με κόκκινο. Το ίδιο κι όταν έπεφτε να κοιμηθεί. Αν δεν σκάρωνε μια μικρή ιστορία ήταν αδύνατο να τον πάρει ο ύπνος. Παραμυθάς από κούνια».

Ολοκληρώνεται ποτέ η ενηλικίωση αν δεν γνωρίσει κανείς σε βάθος την ιστορία του, αν δεν σκαλίσει τα πιο βαθιά τραύματα της ψυχής του; Στην αναζήτηση στοιχείων για την προσωπικότητα των γονέων του, ο Άλκης πέφτει σ' ένα παλιό βιβλίο που περιέχει μια μυστηριώδη αφιέρωση της μεταφράστριας προς τον πατέρα του.

Ο Αλκιβιάδης κουβαλάει μια τραγική οικογενειακή ιστορία: η μητέρα του δολοφονήθηκε όταν ο ίδιος ήταν δύο μηνών, και στα εννιά του χρόνια έχασε τον πατέρα του από τροχαίο ατύχημα. Ευτυχώς για τον Άλκη, είχε πάντοτε δίπλα του τον bon viveur θείο Αλέξανδρο, προστάτη και αρωγό του σε κάθε δυσκολία της ενηλικίωσής του. Ωστόσο, ολοκληρώνεται ποτέ η ενηλικίωση αν δεν γνωρίσει κανείς σε βάθος την ιστορία του, αν δεν σκαλίσει τα πιο βαθιά τραύματα της ψυχής του; Στην αναζήτηση στοιχείων για την προσωπικότητα των γονέων του, ο Άλκης πέφτει σ' ένα παλιό βιβλίο που περιέχει μια μυστηριώδη αφιέρωση της μεταφράστριας προς τον πατέρα του.

Η εν λόγω αφιέρωση θα αποτελέσει την άκρη του μίτου της Αριάδνης που θα πρέπει να ξετυλίξει ο Άλκης, μέχρι να φτάσει στην κάθαρση της αλήθειας. Σαν άλλος Θησέας, θα ρισκάρει τη ζωή του αγνοώντας τις προειδοποιήσεις του θείου Αλέξανδρου και της αγαπημένης του Δήμητρας. Μόνο που εκτός από τη δική του ζωή, θα θέσει σε κίνδυνο τις ζωές τόσο των αγαπημένων του, όσο και αγνώστων ανθρώπων. Με τον εμμονικό τρόπο που χαρακτηρίζει τη γραφή του και κάθε πράξη της καθημερινότητάς του, θα συνεχίσει να σκαλίζει θαμμένα μυστικά, ιστορίες φρίκης και προδοσίες μέχρι να φτάσει στο φως.

alt
   Ο Αντώνης Γκόλτσος
 

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στάδια στην εξέλιξη της αστυνομικής λογοτεχνίας είναι αναμφίβολα η εισαγωγή στοιχείων ψυχολογίας στην πλοκή και τη διαμόρφωση των χαρακτήρων. Η στιγμή που από τις έξυπνες ατάκες των κυνικών ντετέκτιβ περνάμε στο ψυχογράφημα ηρώων που θα μπορούσαν να είναι οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Έχοντας χωνέψει δημιουργικά την ατμόσφαιρα των βιβλίων του Σιμενόν και του Μαρή, ο Αντώνης Γκόλτσος έγραψε ένα αμιγώς ελληνικό αστυνομικό/νουάρ μυθιστόρημα, που ανατρέχει στην πιο πρόσφατη ιστορία και δεν διστάζει να σκαλίσει πληγές.

Με μια αληθινά έξοχη εισαγωγή -ένα απόσπασμα από το ημερολόγιο του εννιάχρονου Άλκη, ο οποίος έρχεται για πρώτη φορά αντιμέτωπος με τον θάνατο- συνδέει το παρελθόν και με το σήμερα, ή μάλλον με το έτος 0 της πρόσφατης ελληνικής ιστορίας. Το έτος 2008, την περίοδο πριν και μετά τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Ο ήρωας του, γεννημένος το 1974, δεν μπορεί να πάρει τη ζωή του στα χέρια του αν δεν γυρίσει πίσω, στην επταετία της Χούντας και στα εγκλήματα που έμειναν ανεξιχνίαστα, στους αδικαίωτους νεκρούς όπως η μητέρα του και ο δολοφόνος της.

Η Αφιέρωση είναι μια νουάρ πολιτική αλληγορία, κυρίως όμως ένα καλογραμμένο βιβλίο. Διαθέτει τη γκρίζα και απειλητική ατμόσφαιρα των κλασικών νουάρ, την οποία διακόπτει κάθε τόσο η καταιγιστική δράση που προχωράει την αφήγηση παρακάτω.

Ο Άλκης θα γνωρίσει έναν θίασο αλλόκοτων ανθρώπων που βασανίζονται ακόμα από τις προ τριακονταετίας αποφάσεις και πράξεις τους και θα τους αναγκάσει να κοιτάξουν κατάματα τις συνέπειες των πράξεων αυτών. Γύρω από τον ήρωα κινούνται και μερικοί εκπρόσωποι της δικής του γενιάς, όπως η κοπέλα του η Δήμητρα ή η μπαργούμαν Ζουλού, που θα αποτελέσουν μια ανάσα ανακούφισης στο βαρύ κλίμα των "φαγιούμ" - όπως αποκαλεί ο Άλκης τους γεροντότερους της ιστορίας.

Η Αφιέρωση είναι μια νουάρ πολιτική αλληγορία, κυρίως όμως ένα καλογραμμένο βιβλίο. Διαθέτει τη γκρίζα και απειλητική ατμόσφαιρα των κλασικών νουάρ, την οποία διακόπτει κάθε τόσο η καταιγιστική δράση που προχωράει την αφήγηση παρακάτω. Ο Αντώνης Γκόλτσος κέρδισε το στοίχημα: το πρώτο του μυθιστόρημα είναι άρτιο από κάθε άποψη. Και είναι γραμμένο με γλώσσα καθαρά λογοτεχνική, επ' ουδενί λογοτεχνίζουσα. Ένα παράδειγμα: «Όλα καλά, αλλά μετά τη Βάρκιζα θα πέσουν επάνω σε έναν καταρράκτη νερού. Θα κόψει με τους υαλοκαθαριστήρες στη μεγάλη ταχύτητα. Κι έπειτα, πλησιάζοντας στο Σούνιο, μετά τις στροφές, κάποιος εκεί επάνω θα έχει την πρόνοια να κλείσει τη στρόφιγγα, να πείσει τα σύννεφα για έναν αγώνα δρόμου και να μεταφέρει το φεγγάρι επάνω από τις κολόνες του Ποσειδώνα. […] Τα κύματα θα συνεχίσουν τον αγώνα με τους βράχους, ενώ ένα τεράστιο μαύρο σύννεφο με ασημένια μπορντούρα θα καλύψει το φεγγάρι και θα αρχίσει να ψιχαλίζει».

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας.

altΗ αφιέρωση
Αντώνης Γκόλτσος
Μεταίχμιο 2016
Σελ. 456, τιμή εκδότη €16,60

alt


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Για τον συγκεντρωτικό τόμο με τα πεζά κείμενα του Βασίλη Αμανατίδη «Πλαγκτόν – Οι ιστορίες» (εκδ. Νεφέλη). Κεντρική εικόνα: Κεφάλι μέδουσας από την έκθεση του M.E.T. © «Από την Ασσυρία στην Ιβηρική στην αυγή της Κλασικής Εποχής» (Σεπτέμβριος 2014 – Ιανουάριος 2015).

Του Κωνσταντίνου Μα...

Τα δύο δώρα, του Γιώργου Μητά

Τα δύο δώρα, του Γιώργου Μητά

Για τη νουβέλα του Γιώργου Μητά «Τα δύο δώρα» (εκδ. Στερέωμα). Φωτογραφία: © Jovana Askrabic/Unsplash.

Της Διώνης Δημητριάδου

Ποιος γνώρισε την ομορφιά και έμεινε αλώβητος; Η σωματική ωραιότητα (γιατί γι’ αυτή μιλάμε) είναι ένα δώρο που με τη...

Τα ζώα θεοί, της Άννας Γρίβα

Τα ζώα θεοί, της Άννας Γρίβα

Για τη συλλογή διηγημάτων της Άννας Γρίβα «Τα ζώα θεοί» (εκδ. Κίχλη). Φωτογραφίες: Sinitta Leunen (αριστερά) & Oleg Magni (δεξιά) © pexels

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Αυτά τα διηγήματα της Άννας Γρίβα, είκοσι ένα συνολικά, νιώθω ότι ισορροπούν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σχετικά με το τίποτα: Γούντι Άλεν εκ βαθέων

Σχετικά με το τίποτα: Γούντι Άλεν εκ βαθέων

Για την αυτοβιογραφία του Woody Allen «Σχετικά με το τίποτα» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Ψυχογιός).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Για να το πούμε από την αρχή: μολονότι οι περισσότεροι θα πάρουν αυτό το βιβλίο για τον πόλεμο της Μία ...

5 λεπτά με τον Αντώνη Χαριστό

5 λεπτά με τον Αντώνη Χαριστό

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Αντώνης Χαριστός με αφορμή το μυθιστόρημα «Οι μαστοί των Αθηνών», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μια μέρα σαν σήμερα, 15 Μαΐου 1911, γεννήθηκε στη Ζυρίχη ο Μαξ Φρις, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεταπολεμικής γερμανόφωνης λογοτεχνίας. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Μαξ Φρις μεγάλωσε στη Ζυρίχη με τον πατέρα του, Φραντς Μπρούνο Φρις κ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ