alpoum-390

Για το βιβλίο του Αντώνη Γεωργίου Ένα αλπούμ ιστορίες (εκδ. Το ροδακιό)

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Ο κύπριος συγγραφέας (και νομικός) Αντώνης Γεωργίου έχει παρουσιάσει ενδιαφέροντα δείγματα δημιουργικής παραγωγής ως ευρηματική διαχείριση ζητημάτων σχετικά με τον (εσωτερικό) άνθρωπο και τη διάθεσή του απέναντι στον εαυτό του και στο περιβάλλον, όπως εντοπίζονται π. χ. στην ποιητική συλλογή Πανσέληνος παρά μία (2006), στη συλλογή διηγημάτων Γλυκιά bloody life (2006), ή ακόμα σε θεατρικά έργα (Αγαπημένο μου πλυντήριο 2007, Η Νόσος 2009, Ο κήπος μας 2011, La belote 2012). Εξίσου δημιουργική συμπεριφορά αναπτύσσει ο Α. Γεωργίου και με τη συμμετοχή του στη συντακτική ομάδα του καλού κυπριακού περιοδικού λόγου, τέχνης και προβληματισμού με τον τίτλο Άνευ. 

Στο βιβλίο Ένα αλπούμ ιστορίες ο Α. Γεωργίου προτείνει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα σύνθεση με ενιαία καλειδοσκοπική ανάπτυξη ως παραστατική, ευρείας κλίμακας αποτύπωση γεγονότων καταρχήν και πρωτίστως από τον προσωπικό βίο, που αντιστοιχούν σε έναν εκτενή υποκειμενικό κόσμο. Πρόκειται για μια πολυεπίπεδη πινακοθήκη χαρακτήρων, εσωτερικών και εξωτερικών τοπίων, αστικών, αγροτικών και φυσικών χώρων.

Κλειδί για την επίσκεψη στη σύνθεση αυτή αντιπροσωπεύει ο θάνατος της γιαγιάς που φαίνεται να αποτελεί συνδήλωση για το προσωπικό παρελθόν όπως αποσύρεται οριστικά, ενώ δίοδοι για την προσπέλαση ποικίλων λεπτομερειών του υποκειμενικού κόσμου αναγνωρίζονται κυρίως στις διηγήσεις των μανάδων που συμπληρώνονται κατά περίπτωση από άλλους παράπλευρους κειμενικούς χαρακτήρες.

Με τον τρόπο αυτόν ο προσωπικός βίος και κατ’ επέκταση ο υποκειμενικός κόσμος υπερβαίνουν τον ατομικό χαρακτήρα και προβάλλουν μια πολυφωνική και πολυεστιακή διάσταση, μέσα σε ένα πολύμορφο πεδίο που συνθέτουν κοινωνικά, ιστορικά, πολιτικά, πολιτισμικά δεδομένα, εντοπιζόμενα κατά τη διαχρονική πορεία της Κύπρου αλλά και εκτός αυτής.

Προσωπικές διαδρομές, διαπροσωπικές σχέσεις

Ο θάνατος γίνεται αποδεκτός ως αυτονόητο και συνηθισμένο γεγονός και παύει να είναι τρομερός.

Στο πεδίο αυτό διασταυρώνονται προσωπικές διαδρομές, αναπτύσσονται διαπροσωπικές σχέσεις αλλά και σχέσεις ανάμεσα σε ζωντανούς και σε νεκρούς, ο θάνατος γίνεται αποδεκτός ως αυτονόητο και συνηθισμένο γεγονός (όπως ισχύει και με τη ζωή) και επομένως παύει να είναι τρομερός, είτε έρχεται πολύ νωρίς είτε αργεί παρά τους συνεχείς αποχαιρετισμούς, τα όρια ανάμεσα στον φίλο και στον εχθρό είναι δυσδιάκριτα, ο υποκειμενικός και βιωματικός χρόνος αποκλίνει από τον φυσικό, η μνήμη και η λήθη έχουν επιλεκτική συμπεριφορά ως προς τη διάσωση και την καταχώρηση δεδομένων τόσο από το ατομικό όσο και από το γενικό/ιστορικό παρελθόν.

Ιδιαίτερη έμφαση αναγνωρίζεται στη μορφή και στη λειτουργικότητα των οικογενειών, των επίσημων σύμφωνα με τα θεσμικώς ισχύοντα, αλλά και των άτυπων με παιδιά νόθα, υιοθετημένα ή «δοσμένα». Η μάνα ως εστίαση ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της δομής των οικογενειών και περαιτέρω του κειμενικού κόσμου αποτελεί προσωποποίηση της αντοχής, της ανοχής, της δικαιοσύνης, της ισότητας, της προστασίας, ένα διαρκές σημείο αναφοράς, και όταν διηγείται ιστορίες, ακόμα και τα πλέον τραγικά γεγονότα φαντάζουν ηπιότερα αφήνοντας έναν απόηχο μελαγχολίας και συγκίνησης.

georgiou-antonis
   Ο Αντώνης Γεωργίου
 

Ο Α. Γεωργίου με συνδυαστική ικανότητα έχει οργανώσει τον ευρύ ορίζοντα των υποκειμενικών γεγονότων αξιοποιώντας ποικίλα δεδομένα κοινωνικά (π. χ. οι προσωπικές διαδρομές και δραστηριότητες των Κυπρίων μέσα στην Κύπρο, καθώς και στην Ελλάδα, στην Αγγλία, στην Αυστραλία, στην Αφρική, η αντιμετώπιση της διαφορετικότητας, μεικτοί γάμοι, δουλεμπόριο, μετανάστες και πολιτικοί πρόσφυγες στην Κύπρο), πολιτισμικά (π. χ. λαϊκή παράδοση της Κύπρου, ήθη και έθιμα, ποιητάρηδες, ο λαϊκός ζωγράφος Μιχαήλ Κκάσιαλος, μνημεία της Κύπρου, οι ανασκαφές των Σουηδών στην Κύπρο το 1927, τουρκοκύπριοι που μιλούν ελληνικά, θέατρο, κινηματογράφος), κυρίως ιστορικά με έμφαση στην πολιτική διάσταση αυτών (π. χ. η ιστορία της Κύπρου από τον 19ο αιώνα και εξής, οι αγχόνες των Άγγλων, η πολλαπλώς φορτισμένη περίοδος 1964-1974, ΕΟΚΑ και ΕΟΚΑ Β’, Γρίβας και Μακάριος, η πολιτική που χωρίζει φίλους, γείτονες και συγγενείς, η τουρκική εισβολή, διακοινοτική σε διαχρονική διάσταση διελκυστίνδα με ό,τι αυτό συνεπάγεται εκατέρωθεν σε βία, σε φόνους, σε ομαδικούς τάφους, σε αγνοούμενους, αλλά και σε κοινό πόνο, σε βοήθεια, σε προστασία, σε προσπάθειες για την απόδοση δικαιοσύνης).

Στο βάθος του ορίζοντα ο Α. Γεωργίου με διακριτικότητα, με ιδιαίτερη ευαισθησία και με υψηλή αντίληψη περί κοινωνικής ισορροπίας τόσο σε ενδο-ελληνοκυπριακό όσο και σε διακοινοτικό επίπεδο, έχει τοποθετήσει μείζονα ζητήματα που αφορούν την Ιστορία και βρίσκουν εφαρμογή στην ιδιαιτέρως σύνθετη κυπριακή πραγματικότητα, όπως: επιλεκτική και πολυφωνική ερμηνεία, αποσιώπηση γεγονότων, προκλητική μεροληψία και σχετική αντικειμενικότητα.

Φωτογραφίες ασπρόμαυρες και έγχρωμες, φωτογραφίες ατόμων, ζευγών και ομάδων, φωτογραφίες με παρέες γυναικών, με παρέες ανδρών και με μεικτές παρέες, ως εμπόδιο της λησμονιάς, ως πεδία βιωμάτων και ιδεολογιών, φωτογραφίες ως ατραπός για την επίσκεψη στον χωρόχρονο, ως παραμυθία για τον χαμένο (προσωπικό) χρόνο.

Όλα αυτά τα δεδομένα βρίσκονται σε διαρκή διάλογο με μια πλούσια συλλογή από σχετικές ή αντίστοιχες φωτογραφίες που λειτουργούν ως όχημα για την παραστατική υποστήριξη των σημαινομένων, και παράλληλα οδηγούν και στην ανάγνωση του τίτλου το βιβλίου (αλπούμ λέγεται το άλμπουμ φωτογραφιών στην κυπριακή διάλεκτο). Φωτογραφίες ασπρόμαυρες και έγχρωμες, φωτογραφίες ατόμων, ζευγών και ομάδων, φωτογραφίες με παρέες γυναικών, με παρέες ανδρών και με μεικτές παρέες, φωτογραφίες ως εμπόδιο της λησμονιάς, ως πεδία βιωμάτων και ιδεολογιών, ως ατραπός για την επίσκεψη στον χωρόχρονο, ως παραμυθία για τον χαμένο (προσωπικό) χρόνο. Ακόμα περιγραφή φωτογραφιών και οπτική πρόσληψη αυτών ως αποτύπωση της διαφοράς ανάμεσα στην εξ αντικειμένου μετάδοση και στη βιωματική προσέγγιση πληροφοριών, και επίσης ανταλλαγή φωτογραφιών ως διαδικασία βιωματικής επικοινωνίας.

Ο συνδυασμός κειμένου και οπτικού υλικού παρακολουθεί μια συνεχή παλινδρόμηση στον χώρο και στον χρόνο και αποδίδει ένα χωροχρονικό συνεχές ως ανάπτυξη του περιεχομένου της μνήμης και ως εφαλτήριο για τη διαφυγή προς το μέλλον, γιατί «Ποιος σας λέει πως η μνήμη είναι μόνο παρελθόν;», όπως υποστηρίζει ο γηραιός χαρτοπώλης διά χειρός Γιάννη Ευσταθιάδη στο βιβλίο Εκατό (εκδ. Μελάνι 2013).

Προς το μέλλον είναι προσανατολισμένοι και οι αφηγητές του Α. Γεωργίου μεταφέροντας το περιεχόμενο του προσωπικού τους παρελθόντος όπως έχει διαβρωθεί από τη γενική ιστορία της Κύπρου με όλο τον παραλογισμό της αντικειμενικής πραγματικότητας, ενισχυμένο όμως με όνειρα, προσδοκίες και ελπίδες.

Γέγυρες επικοινωνίας

Ο συγγραφέας αποτελεί τη γέφυρα για να επικοινωνούν οι αφηγητές μεταξύ τους, και όλοι μαζί με τον αναγνώστη. Στην πραγματικότητα οι αφηγητές μπλέκουν τις διαδρομές τους σε τέτοιον βαθμό, που τελικά υποχωρούν κάτω από τον ρυθμό της ανάπτυξης των γεγονότων, όπως αποδίδει η συνεχής, καταιγιστική, παλινδρομική, καλειδοσκοπική ροή υλικού από τα φορτία της ατομικής μνήμης και των συνειδήσεων, χωρίς να παρεμβαίνει η στίξη ως όριο κειμενικών ενοτήτων, ενώ συχνά μένει μετέωρο το τέλος των επιμέρους αφηγήσεων.

Συνδυάζει την κυπριακή διάλεκτο με την κοινή, καθομιλουμένη ελληνική γλώσσα.

Με τον τρόπο αυτόν ο Α. Γεωργίου έχει οργανώσει έναν ενιαίο αφηγηματικό λόγο που διεκπεραιώνει ένα ενιαίο σύνολο βιωματικών πληροφοριών, με όχημα το αποτέλεσμα του συνδυασμού της κυπριακής διαλέκτου με την κοινή, καθομιλουμένη ελληνική γλώσσα. Ο συνδυασμός αυτός αποδίδει αφενός τη βιωματική φόρτιση που αντιστοιχεί στην «οικειότητα» της κυπριακής διαλέκτου, και αφετέρου την αμεσότητα ενός γενικού εργαλείου μετάδοσης των σημαινομένων και εκτός των στενών κυπριακών (γλωσσικών) ορίων που εξασφαλίζει η κοινή ελληνική. Στο πλαίσιο αυτό εμπλέκονται και ορισμένα διακείμενα, τόσο από την κυπριακή παράδοση (π. χ. ποιητάρηδες), όσο και από τη νεοελληνική λογοτεχνία (π. χ. Πηνελόπη Δέλτα, Γ. Σεφέρης).

Για τη σύνθεση του κειμενικού κόσμου αναγνωρίζεται δημιουργική επεξεργασία υλικού, και όχι απλή καταγραφή αυτού. Με αυτή την προϋπόθεση ο Α. Γεωργίου προσφέρει ένα πρωτότυπο δημιουργικό κράμα που περιέχει έναν πολυφωνικό υποκειμενικό κόσμο και μια κρίσιμη περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Από αυτή την άποψη το βιβλίο Ένα αλπούμ ιστορίες είναι δυνατόν να εκτιμηθεί ως ένας χρήσιμος δίαυλος για την προσέγγιση της βαθύτερης δομής ατομικών και γενικών ζητημάτων της σύγχρονης κατεστημένης κυπριακής πραγματικότητας.

* Η ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ είναι διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και κριτικός βιβλίου.

georgiou-alpoum-exofΈνα αλπούμ ιστορίες
Αντώνης Γεωργίου
Εκδόσεις Το Ροδακιό 2014
Σελ. 280, τιμή € 19,17

politeia-link

 

 

 

 

 

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ίνκουμπους», του Βαγγέλη Γιαννίση (εκδ. Διόπτρα).

Της Κατερίνα Σιδέρη

Το Ίνκουμπους του Βαγγέλη Γιαννίση αποτελεί τη συνέχεια μιας σειράς βιβλίων μυστηρίου και θρίλερ του συγγραφέα, με κεντρικό ήρωά τους τον επιθεωρητή Άντερς. Τούτη τη φορά ...

«Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» του Θανάση Βαλτινού (κριτική)

«Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» του Θανάση Βαλτινού (κριτική)

Παράλληλη ανάγνωση της νέας νουβέλας του Θανάση Βαλτινού «Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» (εκδ. Εστία), με τον τόμο που συγκεντρώνει συνεντεύξεις του των τελευταίων πενήντα χρόνων «Όπως ο έρωτας – Επιλογή συνεντεύξεων 1972-2018» (εκδ. Εστία) σε επιμέλεια του Κωστή Δανόπουλου.

Του Ηλία Κ...

«Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» του Απόστολου Δοξιάδη (κριτική)

«Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» του Απόστολου Δοξιάδη (κριτική)

Για το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Απόστολου Δοξιάδη «Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» (εκδ. Ίκαρος). 

Του Θόδωρου Σούμα

Tο τηλεφώνημα που δεν έγινε του Απόστολου Δοξιάδη είναι ένα σύνθετο, περίπλοκο λογοτεχνικό αφήγημα. Μια αυτοαναλυτική...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – κάτι αλήθεια συμβαίνει εδώ...

Η τρίτη μέρα του Φεστιβάλ Βιβλίου εδώ στα Χανιά, η χθεσινή βραδιά δηλαδή, αποτέλεσε από μια άποψη και την κορύφωσή του, με τον Σταύρο Ζουμπουλάκη να συζητάει σε βάθος με τον Ουκρανό συγγραφέα Αντρέι Κούρκοφ (βλ. κεντρική φωτογραφία).

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...
Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Δύο ποιήματα του Γεράσιμου Βουτσινά

Σε αυτή τη στήλη αναρτώνται αδημοσίευτα ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Σήμερα, ο Γεράσιμος Βουτσινάς.

Επιμέλεια στήλης: Γιώργος Αλισάνογλου

Κενό μνήμης
            &n...

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων – μια πρώτη γεύση

Εντυπώσεις από την πρώτη μας μέρα στα Χανιά, τη δεύτερη του Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων με κεντρικό θέμα: «Στις γραμμές των συνόρων». 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ