polla_korto

Του Παναγιώτη Γούτα 

Ύστερα από την ολοκλήρωση της ανάγνωσης του τελευταίου βιβλίου του Κορτώ είναι φανερό πως το κείμενο στερείται κάποιας ιδιαίτερης τραγικότητας (και ιδιαιτερότητας) στον πυρήνα του, για να αξιοποιηθεί επιτυχώς ως «σοβαρή» αυτοβιογραφία.

Τι θέλω να πω μ’ αυτό; Ο βασικός ήρωας των επιμέρους ιστοριών είναι (σχεδόν πάντα) ο ίδιος ο συγγραφέας, ο οποίος, τρυφηλός και παχύτατος, ξεκινά από τη συμπρωτεύουσα και ως κακομαθημένο καρντάσι τρώει το καταπέτασμα, ξεπαραδιάζει τους γονείς του, τους κλέβει τσιγάρα, φοιτά στο πιο φημισμένο ιδιωτικό της πόλης, έχει πάντα τη σιγουράντζα του πατρός Κορτώ (αναγνωρισμένου οδοντίατρου της νύμφης του Θερμαϊκού), κι ενώ ο ίδιος αδειάζει τα ράφια των Μαρινόπουλου, Μασούτη, Κόντινεντ και δε συμμαζεύεται, μια ωραία πρωία παρατά την Ιατρική και, θανούσης της μητρός Κορτώ (εδώ πέπλο μυστηρίου καλύπτει τον χαμό της), πάλι με τον εύκολο και βολικό παρά τού άκρως ανεκτικού και ανοιχτών οριζόντων πατρός Κορτώ, κατεβαίνει στην Αθήνα, από την πρώτη μέρα δουλεύει οχτάωρο στον Καστανιώτη, μεταφράζει, γράφει ασύστολα, εκδίδει μυθιστορήματα, χάνει βάρος, γίνεται σένιος και στιλάτος (πάντα, όμως, με μια λανθάνουσα ροπή στο φαγητό και σε ό,τι άλλο υπονοεί εκείνο το πολλά του τίτλου του), κάνει κουμπάρα τη Λώρη Κέζα, δέχεται τηλεφωνικώς, επί καθημερινής βάσεως, διατροφικές συμβουλές της Σώτης Τριανταφύλλου, και γίνεται το γνωστό ευφυές Εξαρχειόπουλο που φοβάται πάντα τις κατσαρίδες και νοσταλγεί, πού και πού, κάποια παλιά συμβάντα της Θεσσαλονίκης, που τυγχάνει και γενέτειρά του.

Υπ’ αυτό το μονοδιάστατο και αυστηρό, σχεδόν ισοπεδωτικό, πρίσμα, και με δεδομένη τη σαλονικιώτικη παράδοση στη γύμνωση της ψυχής, τον ρεαλισμό, την εξομολόγηση και τη βιωματική πεζογραφία (όρα Χριστιανόπουλο, Ιωάννου, Καζαντζή, Σφυρίδη, πεζογράφους της Διαγωνίου κ.α), το βιβλίο του Κορτώ υστερεί καταφανέστατα. Όμως ο ίδιος δεν στόχευε να γράψει «δύσκολα» και «δύσπεπτα» πράγματα – άλλωστε σε διάσπαρτα σημεία της αφήγησής του δηλώνει πως απεχθάνεται τη σοβαρή ή σοβαροφανή τέχνη, όλων των ειδών και εκφάνσεων. Στόχος του ήταν μια άλλου τύπου αφηγηματική αυτοβιογραφία, ένα δείγμα ανάκατα επιλεγμένων προσωπικών στιγμών του παρελθόντος, όπου το τραγικό με το κωμικό συνυφαίνονται και συνυπάρχουν αρμονικά, με χαλαρό, διασκεδαστικό ύφος τύπου Τσιφόρου, με το χιούμορ, ή καλύτερα το γέλιο, να καλύπτει τα πάντα, ν’ αποφορτίζει και να φαιδρύνει σοβαρές κι ενοχλητικές καταστάσεις, κι εντέλει, μέσω αυτού, να υποδεικνύεται ένας δρόμος, μια διέξοδος για την ίαση της ψυχής και των προβλημάτων που μας ταλανίζουν. Έτσι, μάλιστα… Υπό αυτό το ανεκτικότερο πρίσμα, το Ο άνθρωπος που έτρωγε πολλά αποκτά σημαντικό λόγο ύπαρξης.

Ξεφορτώθηκε το παρελθόν και ησύχασε 

kortoΑπήλαυσα μέσα σε λίγες μόνο ώρες τα 20 αφηγηματικά κομμάτια του βιβλίου, όπου η ιστορία πάντα ρέει σπαρταριστά κι αβίαστα στις σελίδες του, με δαιμονικό χιούμορ και υπονομευτική, ανατρεπτική διάθεση, ίσως λίγο παραπάνω ναρκισσιστική του αναμενόμενου, αλλά με ειλικρίνεια, αυτοσαρκασμό κι ένα εξομολογητικό ύφος που ξενίζει. Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης ένιωσα πως χάζευα σε γκαλερί πίνακες του Φερνάντο Μποτέρο, ενώ ένα αχνό χαμόγελο διαγραφόταν μονίμως στα χείλη. Η βουλιμία, η καταναλωτική μανία, η εντομοφοβία, η αποδόμηση των ερωτικών στάσεων, εικόνες από τη ζωή της Θεσσαλονίκης του ογδόντα και της Αθήνας στις αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα, ευτράπελα σε θερινούς σινεμάδες της συμπρωτεύουσας, η ερωτική του κλίση που κι αυτή γίνεται αντικείμενο σαρκασμού, μεθύσια από την κοιλιά της μάνας μέσω του ομφάλιου λώρου, γυναικούλες που τερατολογούν ασύστολα, ταξίδια στην Κοπεγχάγη, τη Λειψία και τη Στοκχόλμη, αλλά και η εύστοχη διακωμώδηση ασήκωτων στιγμών σοβαρών βιβλίων ή σοβαροφανών συγγραφέων ή κινηματογραφικών ταινιών «βαριάς» κουλτούρας, είναι μερικά μόνο από τα θέματα που θα συναντήσει ο αναγνώστης στο τελευταίο βιβλίο του Κορτώ. Στο τέλος των αφηγηματικών σπονδύλων (εδώ να επισημάνω πως σωστά εκδότης και συγγραφέας δεν ονόμασαν το βιβλίο διηγήματα, αφήνοντάς το αχαρακτήριστο) υπάρχει συχνά μια συνόψιση της ιστορίας, μια ηθελημένα χιουμοριστική νουθεσία, μια πετυχημένη ατάκα που αναμένουμε ή κάποια συμβουλή που δίνει ο Κ. στους αναγνώστες του, με την άνεση ανθρώπου που ξεφορτώθηκε το παρελθόν του και ησύχασε.

Στη σπαρταριστή αφήγηση υπάρχουν εμβόλιμες λέξεις ή φράσεις του αθηναϊκού λάιφ στάιλ (ξεπαρταλιάστηκα, καταπιόνας κτλ.), με τις οποίες πιθανόν να ξεκαρδίζονταν οι «ιέρειες» των τηλεοπτικών ριάλιτι, αν διάβαζαν, φυσικά, το βιβλίο, αλλά αυτό δεν ενοχλεί και τόσο ούτε αποδυναμώνει το αιχμηρό, καυστικό και σαρκαστικό τόνο τού όλου εγχειρήματος.

Ο πρόλογος του Τζούμα λειτουργεί μεν ως κράχτης σ’ ένα κοινό που σχετίζεται με το λάιφ στάιλ και την ημιλογοτεχνία, αλλά νομίζω πως περίττευε.

Τέλος, προσυπογράφω ανεπιφύλακτα τις απόψεις του συγγραφέα για τον μεγάλο παραγκωνισμένο των γραμμάτων μας, τον Τσιφόρο, που χάρισε άφθονο γέλιο σε αρκετές γενιές αναγνωστών με τα δροσερά βιβλία του, και, τελικώς, καταχωνιάστηκε κάτω από το βάρος σκοτεινών και δυσκοίλιων συγγραφέων βαρύγδουπων και ακαταλαβίστικων έργων.

Τελικά, μάλλον καλώς γράφηκε το συγκεκριμένο βιβλίο. Είτε κατόπιν συστάσεως των 2 (δύο) ψυχιάτρων του που απαλύνουν την κατάθλιψή του (γίνεται σχετική αναφορά από τον Κ, σε κάποια σημεία του βιβλίου), είτε κατόπιν αιτήματος του εκδότη του, είτε με πρωτοβουλία του ίδιου του συγγραφέα για ξέπλυμα μαύρου (και παχουλού) παρελθόντος, γνωρίσαμε μια άλλη πτυχή του αστείρευτου ταλέντου του Κορτώ. Την κωμική, τη σατιρική, την παιγνιώδη. Και, το σημαντικότερο: Γελάσαμε με την ψυχή μας.

 

pollaΟ άνθρωπος που έτρωγε πολλά
Αύγουστος Κορτώ
Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2012
Τιμή:  € 10,65σελ. 186

 

 

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Γιον Φόσε: «Θαυμάζω τον Ίψεν γιατί ήξερε να μισεί»

Σε συνέντευξή του στο Revistascena, ο Νορβηγός δραματουργός Jon Fosse μίλησε για την πολυετή πορεία του στον χώρο του θεάτρου. Τα πρώτα δύο μέρη της γνωστής επταλογίας του «Το άλλο όνομα» κυκλοφόρησαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Σωτήρη Σουλιώτη.

Επιμέλεια: ...

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Σκέψεις του γνωστού συγγραφέα σχετικά με την ανυποληψία της νεοελληνικής πεζογραφίας στο ελληνικό κοινό. Στην κεντρική εικόνα, τμήμα από το έργο «Portrait of George Dyer in a Mirror» (1968), του Φράνσις Μπέικον.

Του Αλέξη Πανσέληνου

Έγινε πρόσφατα μεγά...

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, σκηνοθέτης Παναγιώτης Εξαρχέας απαντά σε 20 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ