NEKRO_DERMA250

Του Μάκη Πανώριου

Μπορεί ο τρόμος να είναι το αρχαιότερο συναίσθημα του ανθρώπου, σύμφωνα με τον Λάβκραφτ, αλλά και το ισχυρότερο όλων, το πλέον φοβερό στην υπαρξιακή του διάσταση. Εμφωλεύει, είτε με τις ρεαλιστικές είτε με τις μεταφυσικές του εκδοχές, στο εσωτερικό ανθρώπινο σύμπαν, αν δεν είναι μάλιστα, σύμφωνα με κάποια μάλλον μεταφυσική διερμηνεία του, και ουσιώδες στοιχείο του οργανισμού του. Ούτως ή άλλως η καταγωγή του παραμένει άγνωστη. Όπως εξάλλου και η… μορφή του.

Ο τρόμος, στην υπαρξιακή του διάσταση, είναι άμορφος, αλλά παράλληλα και πολύμορφος. Εμφανίζεται στο προσκήνιο της Ιστορίας με άπειρες μορφές, τα χαρακτηριστικά του οποίου προσδίνει ο δεχόμενος την επίθεσή του. Και είναι πάντοτε τερατώδη. Υπονοώντας πιθανώς την αδιανόητη γεωγραφία της προέλευσής του.

Η διαπίστωση ωστόσο της αόρατης ύλης του, συνδέεται άμεσα με τον χόμο σάπιενς, τον νοήμονα δηλαδή άνθρωπο, που αρχίζει να συνειδητοποιεί το τερατώδες περιβάλλον του, αλλά και το φοβερό «Άλλο Ον», που ενεδρεύει στο πίσω μέρος του φωτός, και, οπωσδήποτε, στο σκοτάδι. Ένα αδιανόητο Πλάσμα, αόρατο, όπως ήδη προαναφέρθηκε, αλλά ασύλληπτης υπερδύναμης, που λειτουργεί πέραν του Καλού και του Κακού. Απλώς μοιάζει να επιβεβαιώνει τον ασύλληπτο εαυτό του. Ο άνθρωπος δέχεται τον δυσοίωνο ήχο του, το αινιγματικό μήνυμά του, και κάποτε την αφάνταστη μορφή που εκείνο έχει επιλέξει να του εμφανιστεί. Είναι πέραν του χρόνου. Μπορεί να κάνει την εφιαλτική παρουσία του μια ηλιόλουστη ημέρα ή μία αστροφώτιστη νύχτα. Φαντάσματα, νεκροζώντανοι, ξωτικά, νεράιδες, βρικόλακες, λυκάνθρωποι, είναι οι πλέον διάσημες μορφές με τις οποίες ο τρόμος συστήνεται στον άνθρωπο. Ή αυτές με τις οποίες ο άνθρωπος επιχειρεί να τον διερμηνεύσει. Ο τρόμος που εκπορεύεται απ’ τις εν λόγω μεταμφιέσεις του, δεν είναι τόσο αυτή καθ’ εαυτή η ιδιοσυστασία της ‘υλικής’ παρουσίας τους, όσο, κυρίως, η υποψία, βεβαιότητα, για την ακρίβεια, της Άλλης Πραγματικότητας απ’ την οποία, πιθανώς, προέρχονται.

Η φανταστική λογοτεχνία επιχειρεί να την εξερευνήσει, να διεισδύσει στο απροσπέλαστο τοπίο της, να την ιχνηλατήσει, να την διερμηνεύσει, εστιάζοντας την προβληματική της, κυρίως στην ανθρωπομορφική εκδοχή των κατοίκων της. Κυρίως, στους ανεξήγητους λόγους που επιβάλλουν την επίθεση του ‘τέρατος’ στο ανθρώπινο περιβάλλον με απώτερο σκοπό να το κατακτήσει. Τα βαμπίρ, για παράδειγμα, θα ήθελαν να κυριαρχήσουν επί της ανθρώπινης κοινότητας, εγκλωβίζοντάς την σε ένα απέραντο μαντρί προκειμένου να τρέφονται με το αίμα της. Ο άνθρωπος επιχειρεί να αντισταθεί, εφευρίσκοντας τα κατάλληλα όπλα για να αντιμετωπίσει την εξωλογική εισβολή. Όμως ακόμη κι όταν το επιτυγχάνει, ο τρόμος του τέρατος παραμένει, επειδή ο φορέας του είναι αθάνατος και επανεμφανίζεται με νέες μορφές.

Νομίζω ότι αυτό το γνωρίζει καλά ο Αβραάμ Κάουα. Όπως και στο προηγούμενο επιτυχημένο πρώτο μυθιστόρημά του, «Το ασήμι που ουρλιάζει», 2009, έτσι και στο ανά χείρας, ο αρχαίος τρόμος κάνει και πάλι την τρομαχτική του εμφάνιση με τα ελαφρώς παραλλαγμένα παραδοσιακά προσωπεία του, θέλοντας πιθανώς να διαμηνύσει ότι δεν εξοντώνονται. Ο αναγνώστης θα τον συναντήσει και θα δεχτεί την δηλητηριώδη αύρα του μέσα σε μία μάλλον ρεαλιστική, σύγχρονων προδιαγραφών, ιστορία που επιλέγεται μάλλον ως πρόσχημα για να κάνει και πάλι την εμφάνισή του. Το εφιαλτικό γεγονός υπονομεύει την ρασιοναλιστική επιφάνεια, αλλά και τα θεμέλια, μιάς κατ’ επίφαση λογικής κοινωνίας η οποία βιώνοντας μια αντισηπτική, άκρως επιστημονική-τεχνολογική εποχή, πιστεύει ότι έχει απεκδυθεί την παραδοσιακή μυθολογία της μεταφυσικής. Οι μορφές του σκοτεινού αινίγματός της όμως παραμένουν ανερμήνευτες. Κατά διαστήματα διαμηνύουν την ύπαρξή τους. Ακόμη και μέσω των ονείρων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, και μόνο η είσοδος της ιστορίας, στο λαβύρινθο του τρόμου που θα περιπλανηθούν οι ήρωές της  -και ο αναγνώστης- το συνυπογράφει.

Ένας εκ των βασικών πρωταγωνιστών της , ο Άμικους Κάσινγκ (φόρος τιμής στον σπουδαίο Άγγλο ηθοποιό που εμφανίστηκε σε πλήθος φιλμ του είδους), κατά την διάρκεια του ταξιδιού του προς το φρενοκομείο Μπέλντιφρεν, βλέπει ένα εφιαλτικό όνειρο: Ο πορφυρός οφθαλμός μιας νεκροκεφαλής μοιάζει να του εκτοξεύει μια δυσοίωνη απειλή. Η ‘ρεαλιστική’ συνέχεια θα επιβεβαιώσει την ‘φαντασιακή’ υποψία που προκάλεσε ο εφιάλτης. Κάτι κολασμένο αναμένει τους εμπλεκόμενους στην ιστορία που θα ακολουθήσει. Ο ψυχίατρος Άμικους Κάσινγκ, που πηγαίνει στο προαναφερθέν Ίδρυμα για να διερευνήσει κάποια φοβερά γεγονότα που σχετίζονται με τον εξαφανισμένο πρώην διευθυντή του, θα το διαπιστώσει. Το εν λόγω Άσυλο δεν είναι παρά μια μικρογραφία ενός παρανοϊκού κολαστήριου, τα μέλη του οποίου, παράφρονες, τρελοί, ψυχασθενείς, διανοητικά καθυστερημένοι, είναι συμβολικά, και όχι μόνο, κακοφορμισμένα αποστήματα ενός πάσχοντος από ανίατη ασθένεια κοινωνικοπολιτικού ιστού. Η επαφή-γνωριμία του επιστήμονα Κάσινγκ με τις εν λόγω ‘παρεκκλίσεις’ της Φύσης, που υπονοούν ενδεχομένως την αποτυχία κάποιου αδιανόητου πειράματος από ασύλληπτες εξωγήινες οντότητες, μοιάζει να είναι η επιβεβαίωση του ‘αφύσικου’, ενός δηλαδή αφάνταστου κόσμου που αρέσκεται να τις ‘κατασκευάζει-διαστρεβλώνει’ ως τέτοιες, αλλά για άγνωστους λόγους. Και είναι αυτοί ακριβώς οι άγνωστοι λόγοι που προκαλούν τον τρόμο.

Ο συγγραφέας καταγράφει αυτήν την σκοτεινή περιπέτεια οι ήρωες της οποίας απλώς την υφίστανται βιώνοντας τον τρόμο της, μπροστά στον οποίο, με όποια μορφή και αν εμφανίζεται, όλοι είναι ίδιοι, και, κυρίως, αδύνατοι να τον νικήσουν και να τον ‘διαγράψουν’.

Το σκηνικό της ιστορίας του Αβραάμ Κάουα, εντυπωσιακά γοτθικό, κι όχι μόνο επειδή είναι ‘στημένο’ στα πάτρια εδάφη του είδους, την Αγγλία (αλήθεια, γιατί όχι στην Ελλάδα;), διαθέτει την κατάλληλη αμφίβολη ατμόσφαιρα και ισχυρές δόσεις μεταφυσικού τρόμου. Μια πιο προσεχτική και αυστηρή επεξεργασία του κειμένου, ωστόσο, και πιο ευκρινείς επίσης συνδετικούς κρίκους μεταξύ των διαφόρων ενοτήτων, θα είχε πιο θετικά αποτελέσματα στην όλη οικοδόμηση της ιστορίας.

NEKRO_DERMAΝεκρό δέρμα
Αβραάμ Κάουα
Jemma Press 2011
Σελ.: 255

 

 

 

 

 

 

 

 

Μάκης Πανώριος

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

«Όσο περιμένεις να συμβεί», του Γιάννη Τσίρμπα (κριτική)

Για το βιβλίο του Γιάννη Τσίρμπα με τίτλο «Όσο περιμένεις να συμβεί» (εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Ο Γιάννης Τσίρμπας πρωτοε...

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

«Ας φύγουμε λοιπόν» του Αλέξανδρου Διαμαντή (κριτική)

Για τη νουβέλα του Αλέξανδρου Διαμαντή «Ας φύγουμε λοιπόν», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, και «καταλήγει να εκφράζει τον θρήνο μιας γενιάς, η οποία ενηλικιώθηκε απότομα και εξίσου απότομα προσγειώθηκε». Κεντρική εικόνα: Οι Jeanne Moreau, Oskar Werner, Henri Serre στην ταινία του François Truf...

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

«Πλατωνικοί διάλογοι, ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» του Χάρη Βλαβιανού (κριτική)

Για το βιβλίο του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι, Ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα: Men with Boxes on Head, Brunswick, GA, 2001 © Rodney Smith (1947- 2016)

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Άντρες και γυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση, ο Ρούσντι βγάζει νέο βιβλίο – Το μήνυμά του: «Οι λέξεις είναι οι μόνοι νικητές»

Πέντε μήνες μετά τη δολοφονική επίθεση που δέχθηκε ενώ ετοιμαζόταν να δώσει μια διάλεξη στη Νέα Υόρκη, ο συγγραφέας των «Σατανικών Στίχων» βγάζει νέο βιβλίο. Το μυθιστόρημα «Victory City» του Σαλμάν Ρούσντι έχει ηρωίδα μια νεαρή ποιήτρια που ζει τον 14ο αιώνα στη νότια Ινδία. Τα βιβλία του Ρούσντι κυκλοφορούν σ...

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

«Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» του Δημήτρη Αγγελή (κριτική)

Για την ποιητική σύνθεση του Δημήτρη Αγγελή «Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου» (εκδ. Πόλις).

Γράφει ο Διογένης Σακκάς

Η ποιητική συλλογή Πάντα βρέχει στο κεφάλι του σκύλου του Δημήτρη Αγγελή εκτείνεται σε είκοσι εννέα ποιήματα, χωρισμέν...

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Καζούο Ισιγκούρο: «Το να είσαι υποψήφιος για Όσκαρ είναι συναρπαστικό»

Τη φετινή χρονιά, ανάμεσα στους υποψηφίους για το Όσκαρ Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου βρίσκεται και ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro, για το σενάριο της ταινίας «Αισθάνομαι ζωντανός», μια διασκευή του «Ikiru» του Akira Kurosawa. Ο συγγραφέας μίλησε για την υποψηφιότητά του σε πρόσφατη συνέντευξή του στο The Wrap. Τα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ