kain250

Της Μαργαρίτας Φρανέλη

«Δράμα δεν είναι παρά η αναμέτρηση της προσδοκίας με την πραγματικότητα.». Να ένας από τους –ελάχιστους, μην πανικοβάλλεστε– ορισμούς που περιλαμβάνονται στο νέο μυθιστόρημα του Νίκου Παναγιωτόπουλου και ταιριάζει γάντι σε όλες τις προβολές που κάνει ο συγγραφέας: στη χώρα, τη γενιά και την παιδεία μας, αλλά και σε κάθε λογής λιγούρα για ευρωπαϊκό προφίλ, για μουράτο ανφάς, για χλιδάτη εξάρτυση.

Φυσικά, δεν ήταν πάντα έτσι. Τριάντα χρόνια πριν, όταν η παρέα των Παιδιών του Κάιν ξεκίναγε τη ζωή της, μπήγοντας το δικό της σημαιάκι σ’ ένα νησιωτικό χωριό, ονόματι Καινούργιο, δεν υπήρχε λιγούρα. Υπήρχε υγιής, υγιέστατη όρεξη. Όρεξη για όλα τα συστατικά που κάνουν τη ζωή να αξίζει τον τίτλο της: τα ωραία και τα μεγάλα, τα συνταρακτικά πλην αδιατάρακτα στο πέρασμα του χρόνου. Αλλά και όρεξη για όλα τα μικρά που νοηματοδοτούν τα μεγάλα. Για μια ματιά, για μια βουτιά, για μια φωτογραφία. Για μια μερίδα κολοκυθοκεφτέδες.

Να μη σας μπερδεύω όμως: ο Νίκος Παναγιωτόπουλος σνομπάρει, και αμέσως και σαφώς, όλη τη φιλολογία περί κουζίνας. Τα τηλεφαγητά και τους τηλεμαγείρους, τα ιλουστρασιόν πιάτα και τους σοφιστικέ τσελεμεντέδες, τα χαϊκλασάτα εστιατόρια και τους νεοεπαΐοντες της γεύσης. Όσο όμως κι αν αποκηρύσσει τη φιλολογία της κουζίνας, αγαπάει και το δείχνει την κουζίνα του λόγου, συγγραφικού ή και σεναριογραφικού.

Ίσως γι’ αυτό, στα «Παιδιά του Κάιν», ανοίγει όλα τα ντουλάπια της δικής του κουζίνας, όπου έχει συλέξει κάθε λογής υλικά. Άλλα νωπά και φρεσκοκομμένα, άλλα αποξηραμένα και φυλαγμένα με στοργή, άλλα αλεσμένα στο συγγραφικό του μούλτι κι άλλα κατεψυγμένα, που όμως δεν έχουν χάσει καθόλου τη δροσιά τους. Και μάλιστα, δεν ντρέπεται καθόλου, τουναντίον, καμαρώνει κιόλας, όταν φανερώνει τα μυστικά του: τι υλικά χρησιμοποίησε αυτή τη φορά –όλα από την πρόσφατη, αμάσητη (μικρο)ιστορία μας–, πώς τύλιξε το ρολό και το ΄βαλε όλο με τέχνη στο δίχτυ –μια δεμένη παρέα–, πώς το σιγόψηνε μέσα-έξω, επί τριάντα χρόνια –στη θράκα του νεοελληνικού αντι-θαύματος–, πώς έδεσε τη σάλτσα –με αίμα αντί ντομάτας και μπόλικο ξύδι για τις πληγές–, πώς γαρνίρισε κάθε πιάτο για να το κάνει ελκυστικό ─ με τίτλους κεφαλαίων, αντλημένους και χαριτωμένα παραφρασμένους, από τις ταινίες, τα βιβλία, τα λόγια, τις ιστορίες μας...

Τα μάτια της κουζίνας, όπως και του συγγραφέα, καίνε ακόμα, τίποτα δεν έχει κρυώσει. Κι ό,τι σκοπεύει να βγάλει από το no frost ψυγείο του δεν έπιασε ποτέ πάγο ή μούχλα. Ο φούρνος του προθερμαίνεται χρόνια τώρα – ψήνεστε για μια καλή ιστορία; Γιατί ο Νίκος Παναγιωτόπουλος ξέρει να σκαρώνει ιστορίες: δεν κωλώνει να σου δείξει τι και πώς το χρησιμοποιεί, σε αφήσει να ανακατευτείς στο νεροχύτη του και να περιεργαστείς τα μυρωδικά του, και παρόλ’ αυτά, ξέρει ότι δε θα χάσεις το ενδιαφέρον σου, γιατί εκτός από το να σκαρώνει ιστορίες, ξέρει και να τις αφηγείται. Ακόμα και πού πετάει τα σκουπίδια του μας δείχνει, κι ας είναι το πιο ένοχο κομμάτι κάθε συγγραφικής παραγωγής... Πιο ένοχο κι από κείνο που φυλάει στο μεγάλο γωνιακό ντουλάπι, εκεί όπου κρύβει τον απαραίτητο σκελετό...

Μας δίνει λοιπόν να φορέσουμε μια μεγάλη πετσέτα φαγητού και να παίξουμε κι εμείς ένα ρόλο στο ιβέντ, και μάλιστα όχι κομπάρσου. Στο σινεμά, λέει, το πιο σημαντικό είναι αυτό που κρύβεται στα «cuts», αυτό που συμβαίνει ανάμεσα στις σκηνές. Γι’ αυτές τις πιο σημαντικές στιγμές της ιστορίας του, μας έχει εφοδιάσει και με πιρούνι και με μαχαίρι. Από τα καλά, αυτά που κόβουν σαν έξυπνα μυαλά. «Αγαπητοί μου αναγνώστες», μοιάζει να λέει, «εδώ που μπήκατε, θα βρείτε πολύ ψαχνό. Σας δίνω τα εργαλεία, δεν χρειάζεστε καμία άλλη βοήθεια. Ανασκουμπωθείτε και απολαύστε!».

Μια παρέα δεκαεφτάχρονων, τότε. Μια τοποθεσία μαγευτική και τότε και τώρα, αλλά για άλλους λόγους τότε και άλλους τώρα. Ένας δημοσιογράφος θέρτι σάμθινγκ. Ένας παλιός αριστερός sixty plus. Μια ευκολοερμήνευτη Σουηδέζα διερμηνέας. Ντόπιοι διάφοροι. Μια μαγείρισσα ανάμεσά τους. Ένα μούλτι έθνικ σεμινάριο σεναρίου. Δυο Αμερικάνοι στόρι μέικερς. Η παρέα που λέγαμε, 30 χρόνια μετά. Κι ένας αγνοούμενος, κάθε άλλο παρά αγνοημένος. Που πέφτει στο κενό μαζί με πολλά άλλα. Απόβλητα και μη. Κι όποιος ξέρει να πει γιατί ακριβώς αποβλήθηκε, και αυτός και τα πολλά άλλα, να μη σηκώσει το χέρι. Η μέθοδος δεν αποδίδει πια. Ξεπεράστηκε ακόμα και στο Καινούργιο.

«Τα παιδιά του Κάιν» είναι μια ταπισερί της Ελλάδας των τελευταίων 30 χρόνων, με άφθονες παραστάσεις για τον σύγχρονο εαυτό της. Πού και πώς ξέφτισε. Πού και πώς ξέπεσε. Ποιος και γιατί έπεσε. Κυριολεκτικά. Αλλά όχι κυρίως. Αναγνωρίζουμε τις φάτσες και τις μούρες. Τα ύφη και τα ήθη. Τα τραγούδια και τους ύμνους. Τα ντυσίματα και τα καμώματα. Τις γκομενο-καταστάσεις και τις δηθενο-ζωές. Τα φαγητά και τα αποφάγια. Τα ποτά και τους απόπατους. Και κυρίως: αυτούς που αναρριχήθηκαν, αλλά και τους άλλους, που γκρεμοτσακίστηκαν. Όλο και κάποιον ξέρουμε. Διαβάζοντας, ίσως μας πιάσει μια μικρή κρίση υψοφοβίας. Ίσως παγώσουμε και ακινητοποιηθούμε, μη μπορώντας να πάμε ούτε προς τα πάνω –προς τους πρώτους– ούτε προς τα κάτω – προς τους δεύτερους. Όμως, κλείνοντας το βιβλίο, «Το Καινούργιο», ο συγγραφέας έχει καταφέρει κάτι: σ’ έχει βγάλει από την κουζίνα του, όπου σου μαγείρεψε και σε τάισε, και σ’ έχει ανεβάσει στον ψηλότερο βατήρα: «Πήδα» σου λέει. «Αν δεν πέσεις στα βαθιά, δε θα μάθεις ποτέ κολύμπι. Αλλά, ακόμα κι αν πνιγείς, ποιο το πρόβλημα; Τόσα και τόσα δε σε πνίγουν χρόνια τώρα;».

kain-exofΤα παιδιά του Κάιν
Νίκος Παναγιωτόπουλος
Μεταίχμιο 2011

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ίνκουμπους», του Βαγγέλη Γιαννίση (εκδ. Διόπτρα).

Της Κατερίνα Σιδέρη

Το Ίνκουμπους του Βαγγέλη Γιαννίση αποτελεί τη συνέχεια μιας σειράς βιβλίων μυστηρίου και θρίλερ του συγγραφέα, με κεντρικό ήρωά τους τον επιθεωρητή Άντερς. Τούτη τη φορά ...

«Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» του Θανάση Βαλτινού (κριτική)

«Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» του Θανάση Βαλτινού (κριτική)

Παράλληλη ανάγνωση της νέας νουβέλας του Θανάση Βαλτινού «Νέα Σελήνη – Ημέρα πρώτη» (εκδ. Εστία), με τον τόμο που συγκεντρώνει συνεντεύξεις του των τελευταίων πενήντα χρόνων «Όπως ο έρωτας – Επιλογή συνεντεύξεων 1972-2018» (εκδ. Εστία) σε επιμέλεια του Κωστή Δανόπουλου.

Του Ηλία Κ...

«Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» του Απόστολου Δοξιάδη (κριτική)

«Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» του Απόστολου Δοξιάδη (κριτική)

Για το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Απόστολου Δοξιάδη «Το τηλεφώνημα που δεν έγινε» (εκδ. Ίκαρος). 

Του Θόδωρου Σούμα

Tο τηλεφώνημα που δεν έγινε του Απόστολου Δοξιάδη είναι ένα σύνθετο, περίπλοκο λογοτεχνικό αφήγημα. Μια αυτοαναλυτική...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ