polymenakos perama

Για το μυθιστόρημα «Σημείο εξόδου ένα» του Γιώργου Πολυμενάκου (εκδ. Απόπειρα)

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου

Είναι βέβαιο πως η πανδημία του Covid-19 θα επηρεάσει βαθιά τη λογοτεχνία, η οποία συχνά αποτυπώνει την πραγματικότητα -ή καλύτερα, εκφράζει την προσωπική ματιά ενός δημιουργού για την πραγματικότητα-, με τρόπο έμμεσο, μέσω της μυθοπλασίας. Ένα πρώτο δείγμα είναι το μυθιστόρημα του Γιώργου Πολυμενάκου με τίτλο Σημείο Εξόδου Ένα (εκδ. Απόπειρα), η υπόθεση του οποίου εκτυλίσσεται σε έναν δυστοπικό κόσμο, στα απομεινάρια ενός πολιτισμού που κατέρρευσε εξαιτίας ενός αναπάντεχου και εξαιρετικά μεταδοτικού ιού.

Μια πόλη επιζώντων καταφέρνει να «σφραγίσει» εγκαίρως τα σύνορά της και να μειώσει, με αυτόν τον τρόπο, τα κρούσματα εντός των πυλών της. Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ο Ντεντ, ο άγρυπνος φύλακας του λιμανιού της πόλης, που έχει αναλάβει το καθήκον του εκτελεστή για λογαριασμό του Κυβερνήτη, του δικτάτορα που διοικεί με σιδερένια πυγμή. Ο Ντεντ εκτελεί εν ψυχρώ τους ανυποψίαστους επιβάτες των πλοίων που προσεγγίζουν το λιμάνι, στο όνομα του κοινού καλού, προσπαθώντας -υποτίθεται- να αποτρέψει την εξάπλωση του ιού.

Μια πόλη επιζώντων καταφέρνει να «σφραγίσει» εγκαίρως τα σύνορά της και να μειώσει, με αυτόν τον τρόπο, τα κρούσματα εντός των πυλών της.

Οι χαρακτήρες του βιβλίου δεν έχουν πια τα αληθινά ονόματά τους, καθώς ο Κυβερνήτης τα αντικατέστησε με νέα, αντλώντας έμπνευση από τη Θεία Κωμωδία του Δάντη. Ο Ντεντ είναι ο Δάντης, ο οποίος διανύει την Κόλαση πλάι στον Βίρτζιλ, τον Βιργίλιο, έναν άνδρα που προετοιμάζει μεθοδικά την πτώση του Κυβερνήτη και ζητάει τη βοήθεια του Ντεντ για την εκπλήρωση αυτού του στόχου. Ο Παράδεισος, η κάθαρση, θα κατακτηθεί μέσω της Τρις, της Βεατρίκης, της συζύγου του Ντεντ, που διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο στη μετάβαση του πρωταγωνιστή από το σκοτάδι στο φως.

Δυστοπική λογοτεχνία

apopeira polymenakos simeio exodouΗ δυστοπική λογοτεχνία είναι ένα είδος που δεν ευδοκίμησε ιδιαίτερα στη χώρα μας. Βέβαια, τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται εξαιρέσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Μαύρο νερό του Μιχάλη Μακρόπουλου, ο οποίος εμπνέεται από τις εξορύξεις υδρογονανθράκων στην Ήπειρο και συνδέει άμεσα τη δυστοπία με την ελληνική πραγματικότητα. Ο Πολυμενάκος ακολουθεί την αντίθετη οδό, επηρεασμένος από την παγκόσμια υγειονομική κρίση που βιώνουμε, καθώς και από το αρχετυπικό δυστοπικό μυθιστόρημα, το 1984 του Τζορτζ Όργουελ, και από το Φαρενάιτ 451 του Ρέι Μπράντμπερι. Το Σημείο Εξόδου Ένα θα μπορούσε κάλλιστα να εκτυλίσσεται σε οποιονδήποτε τόπο, καθώς δεν προσδιορίζεται γεωγραφικά η θέση της πόλης-Κόλασης, ούτε γίνονται αναφορές σχετικά με την κουλτούρα και τον πολιτισμό που υπήρχαν προ πανδημίας, που θα μαρτυρούσαν ενδεχομένως την καταγωγή των ηρώων. Γίνονται μόνο αναφορές σε κάποια βιβλία, όπως στη Θεία Κωμωδία και στη Βίβλο, τα οποία κρατάει ο Κυβερνήτης στα ράφια της βιβλιοθήκης του, έχοντας κάψει όλα τα υπόλοιπα, προκειμένου να στερήσει από τους ανθρώπους την έμπνευση για την ενορχήστρωση μιας επανάστασης.

Η ιστορία ακολουθεί πολλούς χαρακτήρες, ψυχές καταδικασμένες στην Κόλαση -που είναι η πόλη- και στο Καθαρτήριο - που είναι το νησί απέναντι από την πόλη, όπου οι καθεστωτικοί ξεφορτώνονται τα πτώματα των επιβατών που σκότωσε ο Ντεντ. Η αφηγηματική εστίαση μεταβαίνει από χαρακτήρα σε χαρακτήρα. Ως αποτέλεσμα, το μυθιστόρημα αποκτά μια αίσθηση πολυφωνίας, που προσδίδει ρυθμό και ζωντάνια στη ροή της αφήγησης. Μοναδική παρατονία είναι η δύσκαμπτη, σε σημεία, σύνταξη.

Το Σημείο Εξόδου Ένα προτείνει τα ανθρωπιστικά ιδανικά ως λύση, ως μονόδρομο για τη σωτηρία του κόσμου μας, αλλά και του ίδιου του εαυτού μας. Όπως όλα τα έργα της δυστοπικής λογοτεχνίας χρησιμοποιεί ένα ζοφερό μέλλον για να αφυπνίσει τις συνειδήσεις στο αβέβαιο παρόν.

* Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι φοιτητής Φαρμακευτικής. Αρθρογραφεί και γράφει πεζογραφία. 

politeia link more

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

«Ο μπόγος» της Λίλας Κονομάρα – Ένας άγγελος που τον έλεγαν Μανόλη

Στο μυθιστόρημα της Λίλας Κονομάρα «Ο μπόγος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, πρωταγωνιστεί η ίδια η Ιστορία, με τα πολλαπλά της πρόσωπα και προσωπεία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

«Υπάρχει ένας πίνακας του Paul K...

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου – Η σιωπή της Ιστορίας

Για το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι’ αυτά» (εκδ. Εστία). Φωτογραφία © Pablò / Unsplash.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Αυτό το πρώτο μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου μιλά για την Ιστορία μέσω των προσωπικών ιστ...

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

«Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (κριτική) – Μια νουβέλα με πρωταγωνιστή το σύνδρομο Άσπεργκερ

Για τη νουβέλα «Αυτοκίνητο σισπασιόν» του Στυλιανού Σκαρλάτου (εκδ. Ενύπνιο), αλλά και για άλλα βιβλία με θέμα το σύνδρομο Άσπεργκερ.

Του Κώστα Προμπονά

Μια νουβέλα για ένα όχι σπάνιο σύνδρομο: Κοιτάζοντας προς το μέλλον.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Το μίσος για την ελληνική λογοτεχνία

Σκέψεις του γνωστού συγγραφέα σχετικά με την ανυποληψία της νεοελληνικής πεζογραφίας στο ελληνικό κοινό. Στην κεντρική εικόνα, τμήμα από το έργο «Portrait of George Dyer in a Mirror» (1968), του Φράνσις Μπέικον.

Του Αλέξη Πανσέληνου

Έγινε πρόσφατα μεγά...

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Διαβάζοντας με τον Παναγιώτη Εξαρχέα

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, σκηνοθέτης Παναγιώτης Εξαρχέας απαντά σε 20 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης ...

Το «Μυθιστόρημα» του Γιώργου Χειμωνά στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού

Το «Μυθιστόρημα» του Γιώργου Χειμωνά στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού

Το διήγημα του σπουδαίου Έλληνα λογοτέχνη Γιώργου Χειμωνά, «Μυθιστόρημα», μεταφέρεται στη σκηνή, από την Τρίτη 11 Οκτωβρίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00, στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού.

Επιμέλεια: Book Press

Ό,τι αξίζε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ