kvanti

Για το μυθιστόρημα του Μίνου Ευσταθιάδη «Κβάντι» (εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Από την καμπάνια ενημέρωσης, της ΜΚΟ «Enough is Enough».

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το προηγούμενο βιβλίο του συγγραφέα, Ο δύτης (Ίκαρος, 2018), πρέπει πλέον να θεωρείται υπόδειγμα μυθιστορήματος, το οποίο, ενώ στην επιφάνεια είναι αστυνομικό, κατά βάθος αποτελεί τραγωδία, που καταδύεται σε ψυχικά και ιστορικά άπατα νερά. 

Αλλά και το προκείμενο μυθιστόρημα ξεκινάει με μυστήριο, το οποίο ανυψώνεται σταδιακά στα όρια του θρίλερ. Είναι γραμμένο με τέτοιον τρόπο, ώστε η αφήγηση να οδηγείται με άλματα από σκόρπια σημεία σε μια κοινή συνισταμένη που πολύ αργά ολοκληρώνεται, σαν τελίτσες που πρέπει να ενωθούν σε ένα πλήρες σχέδιο. Η δολοφονία του γηραιού Γκούναρ Ρίχτερ πυροδοτεί μια σειρά από ερωτήματα: ποιος/ποια ήταν η μαύρη ανάερη σιλουέτα που τον σκότωσε μια βροχερή νύχτα στο Παρίσι; Γιατί ο γιος του Τέοντορ θέλησε να τον θάψει στο μακρινό Αίγιο; Γιατί προσλαμβάνει τον ντετέκτιβ Κρις Πάππας να διεκπεραιώσει τη δουλειά; Γιατί αυτοκτονεί αφήνοντας στον Κρις τρεις φωτογραφίες; Ποιος είναι ο συλλέκτης Αλεξάντερ Ταμίροφ που αναζητά κι αυτός τον πίνακα με τον Εσταυρωμένο; Και κυρίως ποια άγνωστη γλώσσα ακούγεται σποραδικά, η οποία κανείς δεν ξέρει από πού προέρχεται;

Τι αναζητά, λοιπόν, ο συγγραφέας απλώνοντας τα πόδια τού έλληνα πρωταγωνιστή του έξω από τα σύνορα της πατρίδας; Και τι ρόλο παίζει σ’ αυτό η Αφρική;

Άξονας του αφηγηματικού διαβήτη είναι ο Κρις, αλλά στους κύκλους που χαράζει περιλαμβάνονται η γαλλική αστυνομία στο πρόσωπο του επιθεωρητή Μαξίμ Τουλιέρ, η αγνώστων στοιχείων Σάρα που του δείχνει φευγαλέα τον πίνακα και μερικοί συλλέκτες έργων τέχνης, οι οποίοι χάνονται και ξαναβρίσκονται στην ενδοχώρα της Αφρικής, βόρεια του Κέιπ Τάουν προς τα σύνορα με τη Ναμίμπια. Ο διαβήτης δηλαδή, ενώ ξεκινά από το Αίγιο (όπως και στον Δύτη), απλώνεται πρώτα στη Γαλλία και έπειτα, με ένα μεγάλο τοπικό και χρονικό άνοιγμα, στην Αφρική. Τι αναζητά, λοιπόν, ο συγγραφέας απλώνοντας τα πόδια τού έλληνα πρωταγωνιστή του έξω από τα σύνορα της πατρίδας; Και τι ρόλο παίζει σ’ αυτό η Αφρική;

Κάτω από την επιφάνεια του μυστηρίου, βρίσκονται τα δράματα των αφρικανών γυναικών. Στις μακρινές χώρες της υποσαχάριας επικράτειας, οι παρθένες κοπέλες πέφτουν θύματα δουλεμπορίου λευκής σαρκός, καθώς διψασμένοι συλλέκτες, οι Πότες, επιζητούν το αίμα της διακόρευσης. Έτσι, έχει στηθεί ένα ολόκληρο κύκλωμα που εμπορεύεται, εκμεταλλεύεται και εντέλει διαφθείρει σωματικά και ηθικά νεαρές έφηβες ή και μικρά κορίτσια. Οι έρευνες, λοιπόν, καταλήγουν εκεί απ’ όπου όλα ξεκινησαν, καθώς ο Γκούναρ Ρίχτερ, με άλλο όνομα και άλλη ταυτότητα, είχε μυηθεί σε μια ανάλογη εμπειρία. Κι από εκεί ξεκίνησε η εκδίκηση, που φτάνει με ένα μακρύ μαχαίρι της ερήμου στον φόνο του. Το παρελθόν, όσο κι αν μένει ανενεργό, κάποια στιγμή βρίσκει τρόπο να επιστρέψει δριμύτερο. Κι αυτή η εκκαθάριση παλιών λογαριασμών, λογαριασμών αίματος κυριολεκτικά, μένει ατιμώρητη στο πνεύμα πολλών αστυνομικών μυθιστορημάτων, που θεωρούν ότι η υπάρχουσα δικαιοσύνη δεν μπορεί να καλύψει όλες τις περιπτώσεις.

Κάτω από την πολυτέλεια των πλούσιων συλλεκτών και τη δίψα για έργα τέχνης και ανέγγιχτη σάρκα, κρύβεται ένα δράμα, χαμένο από τα μάτια της Ευρώπης, αλλά πάντα υπάρχον και κοχλάζον, που κάποια στιγμή θα πάρει την εκδίκησή του από τους βολεμένους Λευκούς.

Μπορώ να πω ότι το Κβάντι κατεβαίνει ένα σκαλί σε σχέση με τον Δύτη, κυρίως επειδή η κοφτερή αφήγηση και το αφηγηματικό παιχνίδι με τις συγκλίνουσες τελείες δεν φτάνει, παρά σε ορισμένες μόνο στιγμές, να αναδείξει το τραγικό του θέματος, να συγκλονίσει με το συγκλονιστικό του δράματος και να σοκάρει, ηθικά μα κυρίως λογοτεχνικά, τον αναγνώστη. Ωστόσο, δεν παύει να είναι ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, όπου η υποβολή, το ομιχλώδες αίνιγμα και οι μυστηριώδεις άνθρωποι προκαλούν τη θριλερική αγωνία, ενώ ο απαιτητικός αναγνώστης, αυτός που αναζητά όχι μόνο τους συλλογισμούς της έρευνας αλλά και το βαθύτερο κοινωνικό υπόστρωμα, θα ικανοποιηθεί. Κάτω από την πολυτέλεια των πλούσιων συλλεκτών και τη δίψα για έργα τέχνης και ανέγγιχτη σάρκα, κρύβεται ένα δράμα, χαμένο από τα μάτια της Ευρώπης, αλλά πάντα υπάρχον και κοχλάζον, που κάποια στιγμή θα πάρει την εκδίκησή του από τους βολεμένους Λευκούς.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).


efstathiadis exΚβάντι 
ΜΙΝΩΣ ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ  
ΙΚΑΡΟΣ 2020
Σελ. 256, τιμή εκδότη €13,50

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΜΙΝΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗ 

 

 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Μια πρόταση μάλιστα κόλλησε στο μυαλό του, έγινε η αγαπημένη του. Τα τελευταία του λόγια, πριν πηδήξει από τον πέμπτο όροφο: “Ντελ αν γκι σε λουν γιε”. Δηλαδή: “Ό,τι γράφεται με αίμα δεν σβήνεται”.

Η φυλή της Φάραχ έχει εξαφανιστεί πια. Σχεδόν πριν από τρεις δεκαετίες τα ίχνη όσων μιλούσαν τη διάλεκτό της σβήστηκαν για πάντα από την άμμο της ερήμου Καλαχάρι. Σε λίγο κανείς δεν θα θυμάται την ύπαρξή τους. Απόψε όμως το όνομα αυτής της χαμένης γλώσσας ακούγεται σαν ηχώ πάνω από τις παρισινές στέγες: Κβάντι…»


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Για τον συγκεντρωτικό τόμο με τα πεζά κείμενα του Βασίλη Αμανατίδη «Πλαγκτόν – Οι ιστορίες» (εκδ. Νεφέλη). Κεντρική εικόνα: Κεφάλι μέδουσας από την έκθεση του M.E.T. © «Από την Ασσυρία στην Ιβηρική στην αυγή της Κλασικής Εποχής» (Σεπτέμβριος 2014 – Ιανουάριος 2015).

Του Κωνσταντίνου Μα...

Τα δύο δώρα, του Γιώργου Μητά

Τα δύο δώρα, του Γιώργου Μητά

Για τη νουβέλα του Γιώργου Μητά «Τα δύο δώρα» (εκδ. Στερέωμα). Φωτογραφία: © Jovana Askrabic/Unsplash.

Της Διώνης Δημητριάδου

Ποιος γνώρισε την ομορφιά και έμεινε αλώβητος; Η σωματική ωραιότητα (γιατί γι’ αυτή μιλάμε) είναι ένα δώρο που με τη...

Τα ζώα θεοί, της Άννας Γρίβα

Τα ζώα θεοί, της Άννας Γρίβα

Για τη συλλογή διηγημάτων της Άννας Γρίβα «Τα ζώα θεοί» (εκδ. Κίχλη). Φωτογραφίες: Sinitta Leunen (αριστερά) & Oleg Magni (δεξιά) © pexels

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Αυτά τα διηγήματα της Άννας Γρίβα, είκοσι ένα συνολικά, νιώθω ότι ισορροπούν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μαξ Φρις: «Η ζήλια είναι ο φόβος της σύγκρισης»

Μια μέρα σαν σήμερα, 15 Μαΐου 1911, γεννήθηκε στη Ζυρίχη ο Μαξ Φρις, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεταπολεμικής γερμανόφωνης λογοτεχνίας. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Ο Μαξ Φρις μεγάλωσε στη Ζυρίχη με τον πατέρα του, Φραντς Μπρούνο Φρις κ...

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία

Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία

Για τον συλλογικό τόμο «Πέρα από την Επιστήμη και τη Θρησκεία – Νέες φιλοσοφικές και ιστορικές προσεγγίσεις» (Επιμελητές τόμου: Σωτήρης Μητραλέξης, Paul Tyson, Peter Harrison, επίμετρο: Αθανάσιος Σ. Φωκάς, εκδ. Ροπή). Κεντρική εικόνα: Γαλιλαίος: «Κι όμως γυρίζει».

Του Μύρωνα Ζαχαράκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Ημέρα της μητέρας, της Νέλε Νόιχαους (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nele Neuhaus «Ημέρα της μητέρας» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κάθε φτυαριά κοσκινιζόταν σχολαστικά, τα αντικε...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ