Κβάντι, του Μίνου Ευσταθιάδη

Ο Γκούναρ Ρίχτερ δολοφονείται στους δρόμους της Μονμάρτης και παρά τις έρευνες της γαλλικής αστυνομίας, η υπόθεση παραμένει ανεξιχνίαστη. Λίγες μέρες αργότερα, ο Κρις Πάπας, ο μοναδικός ιδιωτικός ντετέκτιβ του Αιγίου, δέχεται ένα τηλεφώνημα από τον Τεοντόρ Ρίχτερ, τον γιο του δολοφονημένου, ο οποίος του αναθέτει την ταφή του πατέρα του στο νεκροταφείο της πόλης. Όταν ο Τεοντόρ θα αυτοκτονήσει σε μια γαλλική ψυχιατρική κλινική, ο Κρις Πάπας θα σπεύσει στο Παρίσι, σε μια προσπάθεια να εξιχνιάσει τους δυο θανάτους. Για να βρει τις απαντήσεις που αναζητεί, ο Πάπας θα χρειαστεί να γυρίσει πίσω στο παρελθόν, να συνταξιδέψει στην υποσαχάρια Αφρική με τα φαντάσματα τυχοδιωκτών και εμπόρων διαμαντιών, να σκαλίσει ιστορίες φρίκης και αίματος.

Η γνωριμία μας με τον ιδιωτικό ντετέκτιβ Κρις Πάπας έγινε το 2014, στο πρώτο αστυνομικό μυθιστόρημα του Μίνου Ευσταθιάδη, Το Δεύτερο μέρος της νύχτας (Ωκεανίδα). Από Έλληνα πατέρα και βερολινέζα μητέρα, έκοψε το μακροσκελές και δυσπρόφερτο όνομά του –Χρήστος Παπαδημητρακόπουλος– σε Κρις Πάπας και περίμενε υπομονετικά στο μικρό γραφείο του, στο Αμβούργο, τους πιθανούς πελάτες, με κυριότερο ατού ότι ήταν ο πιο φτηνός ντετέκτιβ της πόλης. Λίγα χρόνια αργότερα, το 2019, στη δεύτερη περιπέτειά του με τίτλο ο Δύτης, ο Κρις Πάπας θα επιστρέψει για επαγγελματικούς λόγους στο Αίγιο, τη γενέτειρά του, όπου θα μείνει οριστικά αφού του έχει αφαιρεθεί η γερμανική άδεια ασκήσεως επαγγέλματος.

Για να βρει τις απαντήσεις που αναζητεί, ο Πάπας θα χρειαστεί να γυρίσει πίσω στο παρελθόν, να συνταξιδέψει στην υποσαχάρια Αφρική με τα φαντάσματα τυχοδιωκτών και εμπόρων διαμαντιών, να σκαλίσει ιστορίες φρίκης και αίματος.

Εκεί θα τον συναντήσουμε και στο Κβάντι, ως μοναδικό ντετέκτιβ του Αιγίου, μιας πόλης που δεν έχει καμία ανάγκη από ιδιωτικούς ντετέκτιβ. Τα κυριότερα προσόντα του πλέον είναι η ανάγκη για χρήματα που τον υποχρεώνει να αναλαμβάνει κάθε είδους δουλειά, και η γλωσσομάθειά του – μιλάει τέσσερις ξένες γλώσσες και καταλαβαίνει αρκετές ακόμα. Όταν λοιπόν δέχεται το τηλεφώνημα του Τεοντόρ Ρίχτερ ο οποίος του αναθέτει την ταφή του πατέρα του, στο τοπικό νεκροταφείο, και στη συνέχεια την έρευνα για τη δολοφονία του, συμφωνεί να αναλάβει την αποστολή. Αλλά όχι τόσο για τα λεφτά, όσο από «νοσηρή περιέργεια», αφού: «Στα δικά μου αυτιά κάθε έγκλημα αντηχεί σαν πρόσκληση σε μια άγνωστη χώρα, όπου όλα επιτρέπονται. Σαν εντολή για ζωή».

Ένα μήνα αργότερα, ο Τεοντόρ Ρίχτερ θα πηδήσει από τον πέμπτο όροφο μιας ψυχιατρικής κλινικής, και ένας μυστηριώδης άντρας με το μυθιστορηματικό όνομα Αλεξάντερ Ταμίροφ θα επισκεφτεί το γραφείο του Πάπας και θα του ζητήσει να συνεχίσει την έρευνα για τον δολοφόνο του Γκούναρ Ρίχτερ. Αφήνοντας πίσω του το μοναδικό πλάσμα που αγαπάει, τη σκυλίτσα του την Μπέτυ Μπλου, ο Πάπας θα πάει στο Παρίσι για τις έρευνές του. Αποκεί και πέρα όλα όσα θα συμβούν, ή όσα έχουν συμβεί στο παρελθόν, θα ανακατευτούν σ’ έναν εφιάλτη που εμπεριέχει τα απαραίτητα στοιχεία ενός κλασικού αστυνομικού μυθιστορήματος: καταδιώξεις, φόνους, σεξ, τον κίνδυνο να αφήσει στη γαλλική πρωτεύουσα τα κόκαλά του, κι ένα ταξίδι παραληρηματικό στην υποσαχάρια Αφρική, που μοιάζει με την «απέραντη και λογικευμένη απορρύθμιση όλων των αισθήσεων» του Ρεμπό.

Το Κβάντι έχει τη σφραγίδα των εμμονών του συγγραφέα του: την απεικόνιση του Εσταυρωμένου, το πικρό χιούμορ του Ρέιμοντ Τσάντλερ, την συναρπαστική περιγραφή των μητροπόλεων αλλά και μιας φύσης που είναι αρρώστια και βάλσαμο συγχρόνως, τη φυγή ως ύστατη λύση. Όλα αυτά είναι κεντημένα με μια γραφή που δεν έχουμε συνηθίσει στα περισσότερα αστυνομικά βιβλία, χωρίς σεναριακές ευκολίες και υπερβολές.

Για άλλη μια φορά, το μυθιστόρημα του Ευσταθιάδη χρησιμοποιεί την αστυνομική φόρμα, η οποία είναι συναρπαστική εν προκειμένω, για να μιλήσει για την αργή αλλά σταθερή αποσύνθεση του σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτισμού και της Ευρώπης της ίδιας, την αδυναμία του νοήμονα ανθρώπου να βρει πια νόημα στον κόσμο, την επιλεγμένη μοναξιά και τη συντροφιά ενός ζώου που συχνά είναι πιο ουσιαστική από την επαφή με τους ανθρώπους.

Ο Κρις Πάπας, χωρίς να διαθέτει κανένα από τα κλισέ του είδους που θα τον έκαναν συμπαθητικό, ριζώνει μέσα στο μυαλό και στη φαντασία μας, καθώς κλείνοντας το βιβλίο, αγωνιούμε ήδη για την επόμενη περιπέτειά του.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Το επόμενο διάστημα κυκλοφορεί το καινούργιο της αστυνομικό μυθιστόρημα «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου» (εκδ. Μεταίχμιο).

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ακούστηκε από μακριά. Τα βήματά του μετέφεραν εκείνη τη χαμένη τονικότητα των κλασικών. Η Ζιστίν Γκαρό στάθηκε στην ανοιχτή μπαλκονόπορτα και κοίταξε από κάτω. Ποιος περπατούσε έτσι; Εξαιρετικά σπάνιος ρυθμός. Ειδικά για άντρα. Μόλις μια ανάσα μακριά από Σοπέν. Ναι, περπατούσε στην οδό Μπερτ με τον Σοπέν στα πόδια του. Ξαφνικά ξεπήδησε η σκιά. Για κλάσματα του δευτερολέπτου στάθηκαν ακίνητοι ο ένας απέναντι στον άλλο. Τόσο όσο διαρκούν και οι παύσεις του Σοπέν. Μετά ξεκίνησαν να χορεύουν μαζί. Στην αρχή υπήρξε μια αυθεντική αρμονία. Δεν κράτησε βέβαια πολύ. Ποτέ δεν κρατάει. Εκείνος έβαλε τα χέρια στις τσέπες του και σωριάστηκε στον δρόμο. Μα ακόμα και στην πτώση διατήρησε τη χάρη του».